Alþýðublaðið - 22.09.1998, Blaðsíða 6

Alþýðublaðið - 22.09.1998, Blaðsíða 6
6- ÞRIBJUDAGVR 22. SEPTEMBER 1998 ALÞYÐUBIAÐIÐ „íslenska módelið" ísmíðum Stjórnmálaaflið sem Öflug og sameinuð hreyfing jafnaðarmanna er að verða til og mun móta nýtt þjóðfélag á næstu öld, segir Sighvatur Björgvinsson formaður Alþýðuflokksins Við viljum að öflug og samein- uð hreyfing jafnaðarmanna verði leiðarljós þessarar þjóðar inn á nýja öld, segir Sighvatur Björg- vinsson formaður Alþýðuflokks- ins, er Alþýðublaðið ræddi við hann í tilefni af flokksþinginu. -Já, það er margt sem hefur áunnist frá því síðasta flokksþing var haldið, sem fól okkur í flokksforystunni með skýlausum hætti að vinna að virkri þátttöku í umræðu sem hafin var um sam- vinnu og sameiningu jafnaðar- manna. „Aldrei fyrr á öldinni hafa skapast jafn miklir mögu- leikar og nú á því að sameina ís- lenska jafnaðarmenn í breíða og öfluga hreyfingu", sagði í stjórn- málaályktun flokksins. Við höf- um unnið samkvæmt því sem fyrir okkur var lagt og ég leyfi mér að halda því fram að árang- urinn sé góður. Sameiginlegt framboð varð að veruleika í flest- um þéttbýlissveitarfélögum landsins sl. vor og verður að veruleika í komandi alþingis- kosningum. Samvinnuferlið hef- ur því gengið betur en menn áttu von á. Margir gera sér alls ekki grein fyrir hversu margt hefur gerst á skömmum tíma í þessu ferli. Hugsjón að rætast Oft er það svo í stjórnmálum að mönnum finnst miða hægt og sjá ekki frá degi til dags ár- angur af störfum sínum. Þannig hefur þetta stundum virst vera í sameiningarferlinu. Mönnum hefur þótt of hægt miða. I þessu ferli hefur hins vegar mjög margt gerst, sem auðveldara er að sjá þegar litið er yfir Iengri tímabil en dag eða viku. Á síðustu mánuðum hafa stórmerk tíðindi orðið. Fornir keppinautar hafa náð saman á pólitískum vettvangi, myndað sameiginleg framboð í sveitar- stjórnarkosningum, stofnað sam- eiginleg félög og ofið þannig saman daglega baráttu sína. Héðan af verður ekki aftur snú- ið. Samherjar halda áfram sam- vinnu sinni. Næst munu koma sameiginleg framboð til Alþingis og ennþá er ekki séð fyrir end- ann á þessu ferli. I vissum skilningi erum við að sjá hugsjón jafnaðarmanna frá því snemma á öldinni um öflug- an flokk launafólks á grundvelli jafnaðarstefnu verða að veru- leika. I augsýn er sú sameigin- lega hreyfing jafnaðarmanna sem við stefndum að fyrir 70 árum. Snemma á því ferli varð hins vegar klofningur og hér urðu tveir álíka stórir flokkar í staðinn fyrir einn. í sex tugi ára hafa þessar tvær fylkingar síðan ,,0ft er það svo í stjórnmál- um að mönnum f innst miða hægt og sjá ekki frá degi til dags árangur af störfum sín- um. Þannig hefur þetta stundum virst vera í samein- ingarferlínu..." tekist á án annars árangurs en þess að fita andstæðingana. Þessi sjálfhelda er ástæðan fyrír því að íslenska þjóðfélagið varð aldrei jafnaðarþjóðfélag í sama mæli og þjóðfélögin annars stað- ar á Norðurlöndum. Önnur leið en áður Nokkrum sinnum hefur verið reynt að brjótast úr þessari sjálf- heldu. Segja má að tilraunir til að mynda eina pólitíska hreyf- ingu jafnaðarmanna á Islandi hafi strandað jafnt á tilfinninga- legum hindrunum sem málefna- legum. I stjórnmálum má ekkí ,,Á síðustu mánuðum hafa stórmerk tíðindi oröið. Fornir keppinautar hafa náð saman á pólitískum vettvangi, myndað sameiginleg fram- boð stofnað sameiginleg fé- lög og ofið þannig saman daglega baráttu sína. Héðan af verður ekki aftur snúið. Samherjar halda áfram sam- vinnu sinni." vanmeta tilfinningar manna. Fólk hefur lagt fram mikla vinnu og jafnvel fjármuni í flokkinn sinn. Það er tengt honum til- finningaböndum, sem það er ekki reiðubúið að slíta fyrirvara- lítið. Þess vegna verður fólk að finna sjálft þörfína fyrir næstu skrefum í uppstokkun flokka- kerfisins. Fólk verður ekki flutt hreppaflutningi^ úr gömlum flokki í nýjan. Á þeirri einföldu staðreynd hafa fyrri tilraunir til samfyíkingar gjarnan strandað. I öðru lagi hafa fyrri tilraunir,sem gerðar hafa verið ávallt miðast við að stofna nýjan stjórnmála- flokk upp úr gömlum. Þá hefur verið gert ráð fyrir að samstaða geti fengist um fullburða stefnu- skrá, þar sem sameiginleg, flokksleg niðurstaða þyrfti að fást um öll atriði í litrófi stjórn- málanna án tillits til þess hvort um raunhæf samtímaviðfangs- efni sé að fást eða ekki. I þeirri vinnu hefur rekið í stóra strand, jafnvel vegna ágreinings um mál, sem a.m.k. hafa ekki verið við- fangsefni samtímans eða fram- tíðar. Nú förum við hins vegar aðra leið. Við höfum stigið skrefin í þrepum og leggjum meginá- herslu á að ná samstöðu um samtíma viðfangsefni í stjórn- málum og verkefni næstu fram- tíðar - þ.e. stefnuskrá næsta kjörtímabils. Við virðum hins vegar andstæð sjónarmið um önnur málefni. Og nú geta menn rólegir hald- ið flokksstarfsemi gömlu flokk- anna áfram, því verið er að fylkja saman í eina hreyfingu um fram- boð en ekki að stofna nýjan flokk á þessari stundu. Auðvitað er ágreiningur á milli hópa og manna eftir sem áður. En sá ágreiningur er alls ekki meiri heldur en er t.d. innan stórra jafnaðarmannaflokka í ná- grannalöndum okkar. Þannig verður svo hin stóra hreyfing jafnaðarmanna til hjá okkur. I framhaldi af árangursríku kosn- ingasamstarfi. Raunveruleg uppstokkun -sam- eintng Ef þetta tekst vel,þá er ekkert því til fyrirstöðu að innan skamms verði til ný samtök sem spanni þessa flokka og aðra hópa. En núna er hér um að ræða samfylkingu. Reynslan er sú að kosningabandalög af þess- um toga halda saman, eru ein ,, Prófkjór er sú leið að mati Alþýðuflokksins sem felur í sér gagnkvæmt traust. Með þeirri aðferð treysta stjórn- málamenn fólkínu og þannig efla þeir traust fólks á stjórn- málunum. Við kratar erum Sví hefðinni samkvæmt lynntir prófkjöri hreyfing og verða að einum flok- ki. Skipulag jafnaðarmanna- flokkanna víða erlendis er með viðlíka hætti. Þannig er breski verkamannaflokkurinn myndað- ur af mörgum ólíkum einingum og franski sósíalistaflokkurinn er myndaður af fjölda smærri flok- ka. I okkar tilviki eru Alþýðu- flokkur og Alþýðubandalag að sameinast um sameiginlegt framboð, kosningabandalag, ásamt Samtökum um kvenna- lista bg Þjóðvaka og fjölda fólks ,í vissum skilningi erum við að sjá hugsjón jafnaðar- manna frá því snemma á öld- inni um öflugan flokk launa- fólks á grundvelli jafnaðar- stefnu verða að veruleika. „ sem nú stendur utan flokkspóli- tískra samtaka. Þetta er raun- veruleg uppstokkun á íslenska flokkakerfinu. Við venjum okkur við að standa saman, fyrst í sam- starfi og síðan í einum samtök- ,, Skipulag jafnaðarmanna- flokkanna víða erlendis er meðviðlíka hætti.." Kratar eiga þakk- ir og hrós skilið Alþýðuflokkurinn hefur lagt sig allan í þetta ferli sem nú er að ganga upp. Óhætt er að full- yrða að ástæðan fyrir því að þetta er að takast er sú að flokkurinn ,...sá ágreiningur er alls ekki meiri heldur en er t.d. innan stórra jafnaðarmannaflokka í nágrannalöndum okkar..." hefur verið einhuga og aldrei hvikað frá markmiðinu. Eg held að einmitt þetta hafi ráðið úrslit- um. Það var aldrei bilbugur á mínum flokki. Ég vil nota þetta tækifæri til að þakka og hrósa flokksfólkinu fyrir stuðninginn og þátttökuna í þessu ferli sem vonandi skilar íslensku þjóðfé- lagi nær hugsjónum okkar jafn- aðarmanna en síðustu áratugir hafa gert. Jafnaðarmenn hafa vissulega verið víðar en í Alþýðuflokknum, en þar hefur verið kjölfestan. Við munum halda áfram að starf- ,í þeirri hreyfingu eigum við öll að eiga heima: Alþýðu- flokksmenn, Alþýðubanda- lagsmenn, Þjóðvakafólk, Kvennalistafólk, unga fólkið í Grósku og fólkið í verkalýðs- hreyfingunni, jafnaðarmenn utan flokka, frjálslyndir og jafnréttissinnaðir úr öllum áttum. Þetta er það nýja afl sem svo lengi hefur verið beðið eftir..." rækja okkar Alþýðuflokk, nú í víðtækara samstarfi en áður hef- ur þekkst, en það dregur ekki úr mikilvægi flokksins, heldur jafn- vel þvert á mótí. Óvíst hvort próf- kjör verða alls staðar Það er ómögulegt að segja fyr- ir um það hvernig framboðin verða ákvörðuð. Þetta er í hönd- um kjördæmanna sjálfra. Ég geri ráð fyrir að sums staðar kunni að verða prófkjör með einum eða öðrum hætti en annars staðar verði Ieitað annarra leiða. Próf- kjör er sú leið að mati Alþýðu- flokksins sem felur í sér gagn- kvæmt traust. Með þeirri aðferð treysta stjórnmálamenn fólkinu og þannig efla þeir traust fólks á stjórnmálunum. Við kratar erum því hefðinni samkvæmt hlynntir prófkjöri, en að fleiru er að hyggja í svona samstarfi og ljóst er að valdið er heima í héraði. Þess vegna held ég að valið verði að þessu sinni með mismunandi hætti á Iistana í hinum ýmsu kjördæmum. Fá en mikilvæg kosningamál Kosningamálin í næstu kosn- ingum verða fá en yfirgripsrhikil. Segja má að átökin milli hinna pólitísku fylkinga muni snúast um tvennt. I fyrsta lagi um bar- áttu fyrir almannahagsmunum gegn sérhagsmunum. I öðru lagi um hvort lýðræðisleg jafnaðar- stefna nái loks traustri fótfestu á Islandi. I því fyrrnefnda felast öll helstu átakamál íslenskra stjórn- mála þessi misserin. Við erum að tala hér um hið sama og er yfir- skrift flokksþingsins okkar Auð- Iindastefnu í almannaþágu. Þetta er hin nýja stefna and- spænis því ástandi sem fengið hefur á sig skýra mynd undir stjórn Davíðs Oddssonar, og lýs- ir sér t.d. í því hvernig sérhags- munagæsla hefur ráðið úthlutun fiskimiða almennings til örfárra gæðinga, stjórnsýsla á hálendi verið afhent til fámenns hóps á kostnað almennings og svo fram- vegis. I því síðarnefnda felst að sjón- armið jafnaðar, félagshyggju og kvenfrelsis verði hafin til vegs um leið og við reynum að gera þjóðfélag okkar nútímalegra, upplýstara og menntaðra. I því felst svarið við spurningunni hvort okkur takist að breyta póli-

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.