Vísir - 20.01.1977, Síða 2

C ÍREYKJAVÍK
X ... T
Finnst þér nóg af
klassiskri tónlist i út-
varpinu?
Þóra Másdóttir, netni: Mér finnst
hiín eiginlega alltof mikil. Þaö
mætti hafa fleiri poppþætti.
Högni Jónsson, háskólanemi
Mér finnst hún reyndar of mikil
Eiginlega alltof mikil, mætti vera
miklu minni.
Ólafur Sigurösson, nemi: Já
alveg feikinóg. Þaö ætti aö vera
meira popp i útvarpinu og léttari
dagskrá.
Brynja Hllöar, hjúkrunarfræb-
ingur: Já, þaö finnst mér. Þaö
mætti vera meira af léttri tónlist,
sem vinnandi fólk getur hlustáö á
meö ööru eyranu. t
Þorgrfmur Þorgrimsson, versl
unarmaöur: Nei, ekki nægjan-
lega mikil og ég vil bæta viö léttri
klassiskri tónlist.
Fimmtudagur 20. janúar 1977
visnt
Draga má þá ályktun, „aö
Kröfluhverflar henti ekki, ef
vatnshiti I borholum fer eitt-
hvaö aö ráöi yfir 290 gráöur á
Celcius,” segir Þorbjörn
Karlsson, verkfræöingur, og
þess vegna þurfi ekki aö fjöl-
yröa um þá fullyrðingu, „að
hverflarnir henti vel fyrir bor-
holur, þar sem suöa fer fram úti
I berginu, þvl að slik suöa er
jafngild þvi, að vatnshitinn sé
enn hærri en 340-350 gráður á
Celcíus, sem mælst hefur I bor-
holu á Kröflusvæðinu.”
Þessi ummæli Þorbjörns eru I
grein, sem birtist I nýútkomnu
Fréttabréfi Verkfræðingafélags
tslands, en þar er hann m.a. að
svara grein, sem Július Sólnes ■
verkfræðingur, ritaöi I frétta-
bréf VFl á siðasta ári. I þeirri
grein sagöi Júllus m.a.: „Má
segja, aö hverflarnir vinni vel
úr næstum hvaöa gufu sem fæst
út úr borholunum, jafnvel þótt
mikil suöa fari fram úti I berg-
inu og gufuhlutfall holunnar sé
miklu meira en venjulega”.
(nóvember 1975) eru magn gufu
og þrýstingur ákveðin innan
vissra marka, þegar ákvöröun
hefur veriö tekin um kaup á afl-
vélum til Kröfluvirkjunar.
Hönnunarforsendur hverflanna
eru þær, aö inn i borholur
streymir 270 gráöu vatn á Celcl-
us”.
Og siöan segir hann:
„Nú er þaö svo, að gufu-
hverflar, bæöi tvlþrýstihverflar
og einþrýstihverflar, eru sveigj-
anlegir aö vissu marki og geta
skilaö tilætluöu afli, þó aö hönn-
unarforsendur séu ekki ná-
kvæmlega fyrir hendi, en frávik
frá þeim mega þó ekki veröa of
stór. 1 tviþrýstihverflum eru
hlutföll milli háþrýstigufu og
lágþrýstigufu aö ööru jöfnu háö
vatnshitanum I borholunum,
þannig aö háþrýstigufan verður
hlutfallslega meiri, ef hitinn er
hærri en 270 gráöur Celclus, og
öfugt ef hitinn er lægri”.
Hann birtir siðan yfirlit um
slik frávik, og segir, aö ef hiti
vatns I borholu fari t.d. yfir 290
gráður á Celcfus, sé útilokaö

Jón Sólnes formaöur Kröflunefndar er nú I Japan til samn-
ingaviöræöna um breytingar á ábyrgö framleiöenda búnaö-
arins í Kröfluvirkjun meötilliti til breytinga á gufumagninu á
svæöinu og efnainnihalds gufunnar. Þessi mynd Lofts, ljós-
myndara Vísis sýnir virkjunarsvæöiö viö Kröflu.
Kröfluhverflar henta ekki
ef vatnshiti í borholum
fer að ráði yfir 290 gráður
- segir Þorbjörn Karlsson, verkfrœðingur
„Engar töfravélar”
I svargreininni segir Þorbjörn,
að þessar fullyrðingar fái ekki
staöist.
„Sannleikurinn er auövitað
sá”, segir hann, „að Kröflu-
hverflar eru engar töfravélar,
sem unniö geta úr svo til hverju
sem er. Eins og fram kemur i
skýrslu ráðgjafarverkfræöings
Orkustofnunar um Kröfluveitu
annað en að mjög dragi úr innri
nýtni hverfilsins.
Rakainnihaldið
yfir hættumörk
Siöan bendir hann á, aö við
hönnun og rekstur gufuhverfla
veröi að taka tillit til rakainni-
halds gufunnar i slöustu þrepum
hverfilsins.
„Mönnum er I fersku minni”,
segir hann, „þau eyöandi áhrif,
sem rakt gufustreymi upp úr
holu 4 við Kröflu (síðar Sjálf-
skaparviti) haföi á borholulok-
ann, en þar svarf straumurinn
gat á lokann á einni til tveimur
vikum. Þessi sömu áhrif geta
valdið skemmdum á blööum I
slöustu þrepum gufuhverfla, ef
rakainnihald gufunnar veröur
of mikiö mælt hverflaframleiö
endur meö þvi, aö rakainnihald
gufu úr hverfli fari ekki yfir
10-12,5 miðaö við þyngd. 1
Kröfluhverflunum er rakainni-
hald útblástursgufu um 12%,
þegar hiti vatns I borholu er 290
gráður á Celclus, og með aukn-
um inntaksþrýstingi eykst
rakainnihald gufunnar frá
hverfli enn frekar. Með hærri
borholuhita fer rakainnihald út-
blástursgufunnar þvi yfir
hættumörk, og er það því varla
tilvikjun, að Mitsubishi gefur
upp vinnsluferla hverflanna
fyrir allt að 290 gráöur á Celvlus
vatnshita en ekki hærri. Má þvl
af framangreindu draga þá á-
lyktun, að Kröfluhverflar henti
vkki+ef vatnfhiti I borholum fer
eitthvað að ráöi yfir 290 gráöur
á Celclus”. —ESJ.

Bœndur búa við markaðslega innilokun-,
Gleöilegur vottur þess aö
bændur ætli sjálfir aö fara að
ræöa hagsmunamál sin i staö
þess aö fela Búvörudeild StS og
Stéttarsambandi bænda alfariö
forsjá kjaramála sinna eru
bændafundir bæöi fyrir noröan
og sunnan og nú slðast þáttur I
sjónvarpinu, sem stjórnaö var
af bónda og blaöamanni, Magn-
lísi Ólafssyni frá Sveinsstööum.
Þótt sjónvarpsþátturinn „færi
ekki út I” að ræöa milliliða-
kostnaðinn, kom glöggt íljós að
bændur hafa lengi veriö lokaöir
innii afurðasölukerfi, sem fyrst
og fremst þjónar sjálfu sér. Af
þeimástæöum og þessa fullviss-
ir eru þeir farnir að oröa að
semja beint við ríkis valdið þó á
varfærinn hátt sé, til að freista
þess að komast úr sjálfheldu
sölukerfisins.
Stéttarsamband bænda og
Samband islenskra samvinnu-
félaga hafa um langt skeið tekiö
að sér forsvar fyrir bændur f
markaðsmálum. Hvergi á
byggðu bóli mun hafa þekkst til
jafnlengdar og hér, að heil at-
vinnustétt skulihafa þagaö
og tekiö viö þvi sem að henni
var rétt með hneigöu höföi I
trausti þess að milliliðir og
reiknimeistarar visitölubúa
sæju um að réttur þeirra yrði
ekki fyrir borö borinn. Á sama
tima og sjómenn og verkamenn
hafa staðið i harðri baráttu og
kapphlaupi viö veröbólgu hafa
bændur treyst þvi að fyrir at-
fylgi næst stærsta stjórnmála-
flokks landsins og Sambandsins
myndu þeir halda I við baráttu-
stéttirnar. Hafi veriö reynt að
koma upp afuröasölukerfi, slát-
urhúsum og verslunarfélögum,
utan hins venjulega farvegs,
hafa þau veriö lamin niður með
oddi og egg, bæði á viðskipta-
legum og pólitiskum vettvangi.
Nú viröast afurðir bænda ekki
gefa það mikinn arð, að eftir svo
miklu sé aö slægjast aö eyðandi
sé stórfé i aö drepa þau fyrir-
tæki sem stofnuö hafa verið I
samkeppnisskyni viö sam-
bandsversluninia . En það er
öðru nær. Og sannleikurinn er
sá, að þótt samvinnuhreyfingin
hafðimörgu góðu komið tii leið-
ar fyrir bændur, og eflt iönað
byggðan á framleiðslu þeirra,
og séu skipulagsiega séð til fyr-
irmyndar, hefur það risabákn
sem StS er orðið sifellt þurft að
taka meira til sin af þeim fjár-
munum sem afurðir bænda
skapa. Þvier svokomið að þrátt
fyrir hina glæstu forhliö, bæöi
við Sundahöfn, Sölvhólsgötu og
Ármúla, hafa bændur smám
saman verið hnepptir f umsvif
lokaðrar verslunar, þar sem
keypt er og selt á sama staðn-
um, og ganga sýnu ófrjálsari til
leiks en t.d. sjómenn og verka-
menn. Og þegar þeir nú risa upp
og byrja að spyrja hvað verði
um fjármunina sem þeir afla
með framleiðslu sinni, eiga þeir
eftir að reka sig á það fyrr en
siðar, aö hið pólitiska hjarta
slæs I SÍS, en ekki til dýrðar
hagsmunum bænda.
Löngum hefur veriö talaö um
aukna hagræðingu i landbúnaöi.
Stórbú nokkurra ungmenna á
Rangárvöllum er dæmi um hag-
ræðingu. Þá kemur I ljós, að
ekkert óttast menn meira en
stórbú. Egg hafa stórfallið I
verði vegna framleiöslu
stórbúsins á Rangárvöllum, en I
staðinn fyrir að bregðast mann-
lega við og freista þess aö koma
á fót stórbúum, sem séu sam-
keppnisfær um eggjaverö, er
helst að heyra á talsmönnum
bænda að stórbúin séu ekki eins
arðbær og smábúin. Þetta er að-
eins eitt dæmið um vandamál
hugarfarsins, en þaö vandamál
og fleiri álikrar tegundar stafa
af þeirri markaðslegu inni-
lokun, sem SIS hefur beitt við
bændur undanfarna áratugi.
Þegar egg lækka I verði vegna
hagræðingar i búskap, virðast
fjölmargir bændur hafa það
helst i huga að hverfa lengra i
skjóliö undir ungahænunni
miklu, þ.e. Sambandi islenskra
samvinnufélaga.
Svarthöfði