Vísir - 20.01.1977, Síða 19

vism
Fimmtudagur 20. janúar 1977.
Útvarp í fyrromálið kl. 10.25:1 ÚTVARPSLEIKRITIÐ í KVÖLD KLUKKAN 19.41
Mynd frá æfingu á leikritinu
Háttsettum komma stungið inn
fyrir að víkja af „línunni"
Tveir sœnskir
vísnasöngvarar
kynntir af Nirði P. Njarðvík
Myrkur um miðjan dag, eöa
Darkness at Noon heitir út-
varpsleikritið sem flutt verður i
kvöld. Það er eftir Sidney
Kingsley, byggt ó samnefndri
sögu eftir Arthur Köstler.
Þýðinguna gerði Torfey
Steinsdóttir, en leikstjóri er
Gunnar Eyjólfsson. Meö aðal-
hiutverkin fara Jón Sigur-
björnsson, Róbert Arnfinnsson,
Gisli Alfreðsson, Steinunn
Jóhannesdóttir og Guðmundur
Pálsson.
I leikritinu segir frá félaga
Rubashov, sem hafði veriö hátt-
settur i sovézka kommúnista-
flokknum, en er hnepptur i
fangelsi fyrir að vikja út af „lfn-
unni”. Ekki er nóg með það að
lögreglan kvelur hann, heldur
kvelst hann lika yfir eigin hugs-
unum og hljóðum endurminn-
ingum . Hann rekur meö sjálf-
um sér þá atburði, er leiddu til
handtöku hans, og honum finnst
það kaldhæðni að hann skuli
hafa lagt hönd að þvi að byggja
upp það kerfi, sem nú er að
svíkja hugsjónír hans.
Efni sögu Köstlers, sem leik-
ritið byggist á, er sótt i Moskvu-
réttarhöldin svonefndu á árun-
um 1936-38, en þau eru aðeins
umgerö verksins, sem höfundur
fyllir upp i. Sjálfur þekkir
Köstler fangelsi af eigin raun,
þvi að hann var tekinn höndum I
spænsku borgarastyrjöldinni og
dæmdur til dauða, en náöaður.
Hann var einnig i fangelsi i
Frakklandi, i byrjur, heims-
styrjaldarinnar, en slapp til
Englands, þar sem hann er nú
búsettur.
Arthur Köstler er fæddur i
Búdapest áriö 1905, sonur gyö-
ingakaupmanns. Hann stundaöi
m.a. nám i heimspeki og bók-
menntum við háskólann i Vin.
Var siöan um skeið fréttaritari i
austurlöndum nær. Hann
ferðaðist um Sovétrikin árin
1932-33, en eftir Moskvuréttar-
höldin sneri hann baki við
kommúnismanum, reynslunni
rikari. Auk skáldsagna hefur
Köstler skrifað allmargar rit-
gerðir.
Sidney Kingsley er banda-
riskur leikritahöfundur og leik-
stjóri, fæddur árið 1906. Hann
vann sin fyrstu verölaun sem
höfundur fyrir broadway-
uppfærslu á Men in White,
sápuóperu sem gerist á spitala.
Næsta verk hans Dead End er
hins vegar nöpur þjóöfélags-
ádeila (kvikmyndin sem gerö
var áriö eftir er jafnvel ennþá
betri) um baráttu barna i fá-
tækrahverfi, gegn fátæktinni og
gangsternum Baby Face
Martin.
Félagslegar ádeilur eru ætið
viðfangsefni Kingsleys og
margar af persónum hans eru
frægar um öll bandarikin. Hann
hefur m.a. hlotið Pulitzer-verö-
launinfyrir leikrit sin. „Myrkur
um miðjan dag”, sem hann
breytti I leikritsform árið 1950,
var frumsýnt i janúar 1951 og
hlaut einróma lof gagnrýnenda.
Leikritið hefst klukkan 19.40
og tekur tvær klukkustundir og
tuttugu minútur i flutningi.
— GA
Njörður P. Njarðvik kynnir i
fyrramálið tvo sænska visna-
söngvara, þau Rune Anderson
og Lenu Nyman. Þessi dag-
skrárliður hefst klukkan 10.25
eða á sama tima og óskalögin *
sællar minningar.
Rune Anderson og Lena
Nyman koma hingaö til lands
eftir nokkra daga á vegum Is-
lensk-sænska félagsins, og
syngja vísur nokkrum sinnum, 1
sennilega I Norræna húsinu.
Sænsk vfsnahefö er sterk og
stöðug skýtur upp nýjum visna-
túlkendum i Sviþjóð. Rune
Andersson er meðal yngri
visnasöngvara svia og eins og
svo margir, lætur hann sér ekki
nægja að túlka visur annarra,
heldur semur ljóð og lög.
Lena Nyman er meðal þekkt-
ustu leikara Sviþjóðar. Margir
góðir þarlendir leikarar hafa
hin síöari ár spreytt sig áýfsna-
túlkun, og hún er engin undan-
tekning. Mest hefur hún unnið I
félagi viö sambýlismann sinn
Rune Anderson. Þótt hún sé að-
eins 32 ára að aldri á hún að baki
sér litríkan feril. Hún kom fyrst
fram I kvikmyndum 7 ára og
allan sinn aldur hefur hún aliö i
námunda viö leikhúsið. Frægö á
alþjóöavettvangi hlaut hún fyrir
leik sinn i hinum umdeildu kvik-
myndum Vilgots Sjömanns
„Forvitin gul” (1967) og „For-
vitin blá” (1968). Hún er nú ein
af aöalleikendum Dramatens I
Stokkhólmi og hefur leikiö þar
hvert hlutverkið öðru stórbrotn-
ara. Einnig hefur nún starfað
við TV-Teatern.
Lena Nyman og Rune Ander-
son koma aðallega fram á
vlsnakvöldum, og hafa gefið
veriögefnar út hljómplötur með
söng þeirra, en þær mun Njörö-
ur væntanlega kynna 1 fyrra-
málið. Saman hafa þau sungið
inn á plötu, sem á eru sænskar
ástarvisur eftir Egerbladh. Þá
hefurLena Nyman sungið vlsur
Karin Boye inn á plötu.
Meðal þess sem Rune Ander-
son hefur gefið út er plata meö
eigin vfsum um málefni fatl-
aöra.
— GA
Lena Nyman er þekktust fyrir leik sinn I forvitnu myndunum
svonefndu.
12.00 Dagskrain. Tónleikar.
Tilkynningar.
12.25 Veðurfregnir og fréttir.
Tilkynningar. A frívaktinni
Margrét Guðmundsdóttir
kynnir óskalög sjómanna.
14.30 Listþankar, annar þátt-
urSigmars B. Haukssonar.
Fjallað um dægurlög sem
list eða iðnað.
15.00 Miðdegistónleikar,
16.00 Fréttir. Tilkynningar.
(16.15 Veðurfregnir). Tón-
leikar.
16.40 „Týndur”. Smásaga eft-
ir Arnulf överland. Sigurjón
Guðjónsson þýddi. Benedikt
Arnason leikari les.
17.00 Tónleikar
17.30 Lagiö mitt Anne Marie
Markan kynnir óskalög
barna innan tólf ára aldurs.
18.00 Tónleikar.Tilkynningar.
18.45 Veöurfregnir. Dagskrá
kvöidsins.
19.00 Fréttir. Fréttaauki, Til-
kynningar.
19.35 Daglegt mál Helgi J.
Halldórsson flytur þáttinn.
19.40 Leikrit: „Myrkur um
miðjan dag” eftir Sidney
Kingsley Gert eftir
sam nefndri skáldsögu
Arthurs Köstlers. Þýðandi:
Torfey Steinsdóttir. Leik-
stjóri: Gunnar Eyjólfsson.
22.00 Fréttir
22.15 Veöurfregnir
Hljómplöturabb Þorsteins
Hannessonar.
23.15 Fréttir. Dagskrárlok.