Alþýðublaðið - 06.03.1922, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 06.03.1922, Blaðsíða 1
aðið CtafU) Té& m£ JLl|»ýSN%il^lclaiiBHA 1922 Mánudaginn 6. marz 54 fcölubiað JCosiiIiiprréttir-iáliÍ. Frumvarp tiMaga um breyting á logum nr. 49 íri 30. nóv. 1914. Fiutniagsmaður: Jón Baldvinsson. 3. gr. Isga nr. 49 frá 30. nóv ember 1914, um breyting á til skipun 10. Kp.fi 1872, um bæjar- stjúrn í kaupstaðnum Reykjavfk, orðist þannig: Kosningarréit hafa allir kaup staðarbúar, kariar eg konur, í hverri stöðu sem þeir eru, ef þeir eru :.ai árs að aldri, þ;gar kosning íer fram, hafa átt'löghéimili í kaup- staðnum 1 ár og eru fjár sfns ráðandi. , Kjörgengur er hver sá, karl eða kona, sem kosningarrétt hefir. Greinargerð. Frv. um þetta efni var í fyrra borið íram á Aiþingi af þingm. IReykvfkinga eftir tilmælum bæjar stjóraarinnar f Reykjavik. Var því frv breytt í Nd á þá leið, að það var iátið gilda um kosaingar til bæjar- og sveitarstjórna um land ait. En það frv. var felt í Ed., og má að nokkru, ef tii vill, telja breytingar þær, sem urðu á frv. ¦í Nd., orsök þess. Aðalbreytingar ¦þær, sem þetta frv. gerir i nú- gildandi lögum um kosningarrétt og kjörgengi við bæjarstjórnar kosningar í Reykjavík, eru í fyrsta 3agi, að aldurstakmarkið er fært niður f 21 ár og í öðra lagi, að þeginn sveitarstyrkur sviftir menn ckki kosningarrétti. Um fyrra at- riðið er það að segja, að þar sem svo er nú ákveðið í lögum, að tnaður sé fjárráða, þegar hann er 21 árs að aldri, þá sýnist ekki hin minsta ástæða til þess að meina honum að taka þátt í kosningum; á þeim aldri hafa allflestir þegar fengið þá almennu mentun, sem þeir annars fá'undir iífsstarf sitt, •og margir ákvarðað, hvaða starf þeir ætla að leggja íyrir sig. Þá er og mönnum heimilt samkvæmt igildandi lögum að kvæaast 2£ árs og konura að giftast 18 ára. Vefður þetta og tit að styrkja það, að aldurstakmarkið sé sett, eins og frv. gerir ráð fyrir. Það er Kka óhætt sð fullyrða, að unga fólkið sé að jaínaði ihugasamara um opinber mál en eldra fólkið, Og -'lætur sig þau oft og tiðum meira skífta, og þessi ástæða eia út af fyrir sig er nægileg til þess að fallast á þetta ákvæði frv. Frumvarpið ætiast til þess, að 'menn fái að kjósa, þótt þegið hafi þeir svcitarstyrk. í bcrklaveikis lögnnum frá siðasta þingi er sá styrkur, sem þurfandi mönnum er veittur, ekki skoðaður sem sveit- arstyrkur, og v; rðar þvf ekki rétt indamissi. Og f breytingu þeirri á fátækralögunum, sem gerð er með I. nr. 61, 27. júnf 1921, er enginn styrkur, sem veittur er fyrir sjúkrahússvist, en þar með telst' lyf og iæknisbjálp, skoðaður sveitarstyrkur. Fer þá að verða dalftið hart að svifta réttindum t. d. gamalmenni og þá, sem vegna ómegðar eða veikinda á heimili þarfnast fajálpar sveitar sinnar. í greinargerð frv. þess, sem fyrir þinginu lá f fyrra, segir svo um þetta, að .ástæður bæjarstjórnar innar" séu þær, aað allur þorri þeirra manna, sem nú orðið þiggja sveitarstyrk, gerl það vegna barna- fjölda, veikinda eða annars siíks, sem eigi réttlæti það, að þiggjandi sé gerður réttlægri en aðrir borg- arar*. óþarfi þykir að taka það fram f frv, svo sem gert héfir verið í eldti kosningalögum, að gift kona teljist fjár síns ráðandi, þar sem svo mun vera að lögum. Eæða Jón Baldrlnssonar við flntniag frumvarpíins. Eg þykist f greinargerðinni hafa skýrt frv. þetta svo, og aðalbreyt ingar þær, sem það gerir á giid andi lagaákvæðum um þetta efni, að ástæðuiaust er að hafa um það mörg orð nú að þessu sinni. Hitt vildi eg benda á, að það virðist £itta kaJ|ihiksiS Laugaveg 6. Selur ódýrar veitingar. Engir .drykkjupeningar'. ekki ástæðulaust, að breyta sfcil- yrðum fyrir kosningarrétti hér f Reykjavfk, f fyrsta iagi af'þvf, að þau eru talsvert þrengri, heldur en skilyrði fyrir kosningarrétti tll alþingis og f öðru lagi eru þan þrengri en skilyrði fyrir kðsninga- rétti f ððrum kaupstöðum laads- ins, að einum undanskildum. Eg get hugsað mér, að það, sem helzt kynni að vera haft á móti þesiu frv. sé það, að méð þessari rýmkvun, sérstaklega að þvf er aldnrstakmarkið snertir koinist meira los á alt. En ef vel er að gáð, er sú ástæða ekki mikilsvirði. Mörgum þykir nú vera fullmikið los á ýmsu f þjóðfélag- inu, og um hreinar Ifnur f lands- málum er naumast að tala, Hefir hið háa alþingi jafnvel hlotið ámæli i þessu efni, og eru þó hv. þm. ráðnir og rosknir. f aths. við frv. er, á það drepið, að unga fólkið muni vera áhugasamara um opinber mál, en hinir eldri Hygg eg að þessu verði ekki mótmælt. Uaga fólkið hefir tekið að sér ýms nauðsynjamál og borið þau upp, vil eg t. d. benda á ung- mennafélögin. Þau hafa mikið gert til þess að glæða áhuga fyrir rnörgum þjóðþrifamálum. Og mesta nauðsynin er að menn skipi sér f fylkingar málefn- anna vegna, og þar stendur unga fólkið áreiðanlega feti frámar mörgum hinna eldri. Það er þvf siður en svo, að< meira los komist á þó þessi rýmkvun á aldurstakmarkinu vetði: getð. Miklu fremur ástæða til að vona, að skipulag og festa verði

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.