Íslendingaþættir Tímans - 07.02.1974, Side 14

Hjónin Stefán Sigurðsson og
Steinunn Einarsdóttir og Olafur
Þórlindsson og Þóra Stefánsdóttir
Hamri í Hamarsfirði, Geithellnahreppi
Þessi tvenn hjón bjuggu þar i full 80
ár og gerðu garðinn kunnan, vinsæl -
an og frægan á margan hátt, eins og
hér verður litillega á minnzt, þótt það
verði af nokkrum vanefnum gert.
Sérstaklega er þeirra að minnast
fyrir gestrisni og greiðasemi, og ekki
siður fyrir þeirra hlýja viðmót, bæði
við menn og málleysingja, og einstaka
fyrirgreiðslu við gesti og gangandi, ó-
beðin sém beðin.
Bærinn Hamar stendur fyrir botni
Hamarsfjarðar, norðan Hamarsár, á
fögrum grasivöxnum hjalla. Heiman
frá bænum er fögur sýn út fjörðinn i
lognkyrru veðri og á sólbjörtum degi.
Blasa þar við sjónum manna til hafs-
ins, i minni fjarðarins bvottáreyjar,
og nokkru fjær hið forna höfuðból Pap-
ey, sem nú liggur við auðn. Norðan
fjarðarins eru svoköliuð Flötufjöll, sæ-
brött og hrikaleg, en sunnan fjarðar
hin sérkennilegu Melrakkanesfjöll,
þar sem klettabeltunum haliar öllum
inn og niður til dalsins. Utan frá firði
og inn til landsins gengur svo hinn
langi og vel gróni Hamarsdalur, um 30
km inn i hálendið. Þar er, og hefur
löngum verið, mikið og vel gróið sauð-
land. I Landnámu er dalur þessi kall-
aður Sviðinhornadalur, eftir land-
námsmanninum Sviðinhorna, sem þar
helgaði sér land, en siðar hefur nafn-
inu verið breytt i nuverandi heiti.
Vorið 1893 fluttust þau i Hamar hjón-
in Stefán Sigurðsson og Steinunn
Einarsdóttir, og komu þangað frá
Borgargarði viðDjúpavog. Stefán var
áður kvæntur Þóru Jónsdóttur, Jóns-
sonar, bónda þar, en hún lézt eftir að-
eins eins árs sambúð. Stefán var ætt-
aður úr Beruneshreppi, fæddur að
Þiljuvöllum 1859, sonur Sigurðar
Ásmundssonar bónda þar og i Urðar-
teigi i sömu sveit. Hann hafði verið tvi-
kvæntur, hét fyrri kona hans Herdis,
en hin siðari Kristin Bessadóttir, og
var hún móðir Stefáns.
Steinunn, seinni kona Stefáns á
Hamri, fæddist árið 1863 og var ættuð
úr Suðursveit, dóttir Einars Þorsteins-
sonar, sem þar bjó, en fluttist á full-
orðinsárum austur i Búlandsnes, til
Björns Gislasonar hreppstjóra þar og
seinni konu hans, Þórunnar Eiriks-
dóttur frá Svinafelli I Nesjum. Stein-
unn kom þarna austur meö þessum
Þorsteini afa sinum. Hún mun þá hafa
verið tiu ára aö aldri. Á Búlandsnes-
heimilinu dvaldist hún siðan meðan
Björn lifði, eða til 1882. Þá fluttist bór-
unn út i þorpið á Djúpavogi og byggði
þar hótelið Lund, og þangað fór Stein-
unn með henni og dvaldist þar til 1890,
að hún giftist Stefáni, eins og áður er
frá sagt.
Móðir Steinunnar hét Sesselja, ég
hygg Steinsdóttir, ættuð úr Suðursveit,
frá Borgarhöfn. Sesselja þessi var
stórgáfuð kona og fróð, sérstaklega
um fornar bókmenntir. Töldu sumir,
að hún myndi kunna allar Islendinga-
sögur, auk margskonar annars fróð-
leiks og sagna mikið utanbókar. Sess-
elja varð háöldruð, lézt á heimili dótt-
ur sinnar um 1920.
Eins og áður er getið fluttu þau Stef-
án og Steinunn i Hamar 1893 og bjuggu
þar til ársins 1919, er dóttir þeirra gift-
ist. Hennar maður var ólafur Þór-
lindsson frá Hamarsseli. Þeir voru
hálfbræður, samfeðra, Þórlindur faðir
Ólafs og Stefán Sigurðsson.
Stefán á Hamri var mikill hagleiks-
maður i höndum. Það var sama á
hverju hann snerti, er að smiðum laut,
það virtist allt leika i höndum honum.
Hann vann t.d. mikið að húsasmiðum
framan af árum, en naut sin fremur
illa við erfið störf, vegna sjúkdóms,
sem þjáði hann. Þegar hann stundaði
smiðar utan heimilisins, sem oft var
langtimum saman, sá Steinunn um
heimilið, og með börnum þeirra, er
þau stálpuðust. Efnalega bjargaðist
heimilið vel, þó aldrei gætu þau hjónin
talizt veða rik af veraldlegum auði.
Heimili þeirra var lika fjölmennt,
börnin mörg og gestanauð mikil, og
öllum tekiö með vinsemd og hlýju,
bæði mönnum og málleysingjum. Þess
er vert að minnast sérstaklega, svo
það falli ekki i gleymskunnar djúp.
Börn Stefáns og Stemunnar voru
þessi:
1. Stefán. Hann bjó á móti föður sin-
um i nokkur ár á Hamri. Siðar bjó
hann á móti Ólafi mági sinum til árs-
ins 1936, er hann fluttist að Fagradai i
Breiðdal. Kona hans var Jónina
Sigurðardóttir frá Stekkjarhjáleigu.
Þau eignuðust fjögur börn, sem nú eru
orðin fulltiða fólk, en um þau hefi ég
ekki glöggar upplýsingar.
2. Aðalsteinn. Hann lærði trésmiði
og bjó i Reykjavik. Kona hans var Sig-
gerður Magnúsdóttir og var ættuð af
Mýrum i Austur-Skaftafellssýslu. Þau
eignuðust einn son, og var hann barn
að aldri, er faðir hans lézt. Hann heitir
Aðalsteinn og er fulltrúi hjá Kaupfé-
lagi A-Skaftfellinga á Höfn i Horna-
firði. Hann er kvæntur konu frá Breið-
dalsvik.
3. Þóra. Hennar verður nánar getið.
4. Kristin. Hún giftist Sveini Stefáns-
syni frá Kambshjáleigu, og bjuggu
þau á Hálsi i Hálsþinghá. Sonur þeirra
er Ingimar skólastjóri á Djúpavogi.
Ingimar er kvæntur og á eina dóttur,
Aðalborgu. Hún býr i Kópavogi.
5. Sigurgeir. Hann bjó i Borgargarði
við Djúpavog, kvæntist konu að nafni
Björg Bjarnadóttir, og eignuðust þau
niðja, þ.á.m. Karl, sem er bóndi á Mel-
rakkanesi i Geithellnahreppi, og er
hann kvæntur konu ættaðri úr Lóni,
bórunni Ragnarsdóttur.
6. Guðlaugur. Hann lærði húsasmiði
og bjó i Reykjavik og siðar i Kópavogi.
Hann var kvæntur og átti afkomendur,
en um það fólk hef ég ekki upplýsing-
ar.
7. Stúlkubarn, sem lézt ungt.
bau Stefán og Steinunn létu af bú-
skap þegar Ólafur Þórlindsson kvænt-
ist inn i heimilið, Þóru dóttur þeirra,
og tóku ungu hjónin þá við helmingi
jarðarinnar. Hjá dótturinni og tengda-
syninum eyddu þau siðustu ævidögum
14
islendingaþættir