Morgunblaðið - 25.11.2004, Blaðsíða 10

10 helgin
Þegar Jón Gunnar Ottósson, forstjóri Náttúrufræðistofnunar Íslands og
Náttúruminjasafnsins, er spurður hver sé hans uppáhaldsgripur á safninu
er hann ekki í neinum vafa. „Það er stærsta fræ í heimi sem er flotfræ af
tvöföldum kókospálma (Lodoica maldivica). Fræið flýtur milli eyja í sjónum
en barst hingað með þeim hætti að þegar Íslendingar tóku þátt í
Ríóráðstefnunni árið 1992, þá gaf menntamálaráðherra Seyschelle-eyja
frú Vigdísi Finnbogadóttur það. Hún fól mér það síðan til varðveislu og þó
að það sé svolítið dónalegt í laginu þá þykir mér nú vænt um það.“
Náttúrugripasafn Íslands var stofnað árið 1889 og eru elstu gripirnir síðan
þá. Safnið var á hrakhólum til ársins 1908 þegar það flutti í Safnahúsið. Í
dag hýsir safnið um 2 milljónir gripa en þrátt fyrir að vera eitt af
höfuðsöfnum Íslands samkvæmt safnalögum frá 2001, má segja að safnið
sé enn á hrakhólum þar sem húsnæði þess við Hlemm er löngu sprungið
utan af því. Um 3–4 þúsund manns sækja safnið heim á ári hverju en að
sögn Jóns Gunnars var aðsóknin mest á árunum 1946–47 þegar um 15
þúsund manns sóttu safnið heim. Náttúruminjasafnið er opið þriðjud.,
fimmtud., laugard. og sunnud. kl. 13:30 til 16:00 frá 1. september til 31.
maí, en frá kl. 13:00 til 17:00 sömu daga frá 1. júní til 31. ágúst.
Hjá Frum er
komin út bókin
Ránið, spen-
nusaga með
sögulegu ívafi
eftir Gunnhildi
Hrólfsdóttur.
Þetta er þriðja
sjálfstæða sagan
um Kötlu sem er
á leið til Vestmannaeyja á þjóð-
hátíð en er skyndilega hrifin inn í
atburðarás Tyrkjaránsins árið 1627.
Unglingurinn Katla er seld í ánauð
á þrælatorgi í Alsír og hún neyðist
til að beygja sig í duftið fyrir valdi
húsbænda sinna.
Hjá Máli og
menningu er
Fjárhættuspilar-
inn eftir Fjodor
Dostojevskí
komin út. Ingi-
björg Haralds-
dóttir þýddi og
ritar formála um
höfundinn og
verkið. Fjodor Dostojevskí skrifaði
Fjárhættuspilarann um svipað leyti
og annað meistarastykki sitt, Glæp
og refsingu. Bókin er á ýmsan hátt
sjálfsævisögulegt verk, sprettur
beint upp úr reynslu höfundarins
sjálfs, þar sem Dostojevskí var for-
fallinn spilafíkill um árabil.
Hjá Almenna
bókafélaginu er
komin út Alfræði
Baggalúts,
Sannleikurinn
um Ísland. Fróð-
leikur og frá-
sagnir af íslensk-
um furðum og
fyrirbærum frá
öndverðu til vorra daga. Í þessu
ríkulega myndskreytta alfræðiriti úr
smiðju Baggalúts er dregin upp
einstæð en um leið uggvænleg
mynd af Íslandi og Íslandssögunni.
Hjá Máli og
menningu er
komin út bókin
Hvar frómur
flækist.
Ferðasögur eftir
Einar Kárason.
Þessi bók geymir
fjóra ferðaþætti
Einars: Á vegum
úti er um fiskvinnu sumarið 1976 í
Færeyjum og puttaferðalag með
Einari Má um Evrópu; Leitin að
Livingstone um tóbaksreisu Einars
með föður sínum um Suðurland í
verkfalli; Vitringar í Austurlöndum
lýsir sögulegri mannréttindaferð til
Jemens og Sorgarsinfónía fjallar
um áhrifamikla ferð til Auschwitz.
JPV útgáfa
hefur sent frá sér
skáldsöguna
Leigjandann eftir
Svövu Jakobs-
dóttur. „Maður er
svo öryggislaus
þegar maður lei-
gir. Þetta var hún
vön að segja
þegar hún gerði grein fyrir hag
sínum og Péturs, þegar velviljað
fólk spurði hana hvað liði húsbygg-
ingu þeirra og hvenær þau hefðu í
hyggju að flytja.“ Þessi einlægu
upphafsorð bókarinnar gefa enga
vísbendingu um þann magnaða
söguheim sem Svava Jakobsdóttir
kynnti lesendum sínum árið 1969
þegar Leigjandinn kom fyrst út.
Hjá Máli og
menningu er
komin út
Klisjukenndir eftir
Birnu Önnu
Björnsdóttur.
„Þegar ég áttaði
mig á því að ég
var lent í alltof
flóknu sambandi
við alltof gamlan mann ákvað ég
að gera það sem allar skynsamar
konur gera: flýja land.“ Þannig
hefst saga Báru sem stendur á
tímamótum.
❊ nýjar bækur❊ í uppáhaldi . . .
F l o t f r æ a f t v ö f ö l d u m
k ó k o s p á l m a