Morgunblaðið - 15.04.2005, Side 4

4|Morgunblaðið
Blómin fara að verða helsta augna-yndi okkar hvað líður. Garðeig-endur sitja nú með hönd undirkinn og hugsa um hvað þeir eigi
að kaupa í beðin sín.
Hjá Storð er fólk búið að setja sig í við-
búnaðarstellingar og mikið er þar á boð-
stólum af blómum sem glatt geta garðeig-
endur þetta vorið.
„Þegar verið er að raða fjölærum
plöntum saman í beð eru ýmis sjónarmið í
gangi, á síðustu árum hafa menn mikið far-
ið að velta fyrir sér hvernig hægt sé að
nota fjölærar plöntur til að koma í staðinn
fyrir illgresi í beðum,“ segir Hrefna Hall-
dórsdóttir hjá gróðrarstöðinni Storð við
Dalveg 30 í Kópavogi.
„Þessar plöntur eru sem sagt notaðar til
að þekja beð og þá nær illgresisfræ ljós-
spírandi ekki að ná sér á strik.
Velja þarf tegundir
eftir vaxtarskilyrðum
Velja þarf saman í beðin tegundir eftir
vaxtarskilyrðum. Á skuggsælum stöðum
eru valdar tegundir sem þola vel skugga en
sólelskar tegundir á bjartari staði. Það
þarf líka að hafa jarðveginn í huga í þessu
sambandi, í skugga er jarðvegur rakari en
sá sem sólar nýtur. En ákveðið vandamál
er það að í skugga blómstra plöntur ekki,
blóm þurfa sól. Í skugga velur maður því
plöntur meira útfrá blaðformi, lögun og
lit, fremur en blómguninni.
Í skugga er hægt að nota tegundir sem
bera blóm snemma, áður en gróðurinn yf-
ir þeim laufgast, rétt eins og gerist með
skógarbotnsplöntur.
Burknar og læknajurtir
góð í skugga
Í beð í skugga er gott að nota margar
burknategundir, t.d. stóra burkna eða
dílaburkna, sem eru með fínlegt lauf,
mjög blaðfallegir. Það getur verið fallegt
að raða með þeim plöntum sem eru með
stór, heil laufblöð, td. brúsk (Hosta). Þær
eru til með allskonar gulum og grænum
litum.
Í skugga er líka hægt að nota lækna-
jurtir, þ.e. hópur af plöntum svo sem nýr-
najurt sem blómstrar fjólubláum blómum
snemma vors en er síðan með stór, dökk-
græn og hvítskellótt laufblöð allt sumarið.
Dæmi um fleiri skuggaplöntur er dalalilja
og dílatvítönn. Fólk vill raunar fremur
þekja beð á erfiðum skuggastöðum en þar
sem sólar nýtur.
Sólin kallar á blómstrandi blóm
Á sólríkum stöðum er til mikið úrval af
plöntum, þar er hægt að velja nánast hvað
sem er. Á sólríkum stöðum vill fólk oft
fremur hafa fallegar blómstrandi og fjöl-
breyttar plöntur, fremur en endilega að
þekja beðið en þó eru til góðar þekju-
plöntur sem þekja vel beðin. Til dæmis mú-
sagin, sem er lágvaxin planta með fjólu-
bláum blómum, mjög blómviljug og
dvergavör sem reyndar er líka skuggþolin
en fær mjög fallegan blaðlit ef hún fær
mikla birtu, þá verður hún purpuralit á lit-
inn.
Blágresisplöntur góðar
zí hálfskugga
Svo eru í garðinum venjulega staðir sem
eru mitt á milli þess að vera í skugga og
mikilli birtu. Í hálfskuggabeð eru blágres-
isplöntur mjög góðar, þær blómstra og eru
líka blaðfallegar og fá fallega haustliti, t.d.
fagurblágresi og roðablágresi.
Í beð þar sem er lítill jarðvegur en
sæmilega bjart er músagin t.d. gott sem
þekjujurt eða hnoðrategundir eins og
helluhnoðri, sígrænn berghnoðri eða stein-
hnoðri.“
Þekjuplöntur í sól og skugga
Hvaða plöntur skyldu henta í skugga og hverjar í sól? Og hvaða plöntur á að velja sem þekja vel beðin?
Þetta er viðfangsefni Hrefnu Halldórsdóttur hjá Storð í viðtalinu við hana hér.
Geranium iberic.
Berghnoðri með gul blóm.
Geranium himala. Dryopeteris filimas.
Hosta – Brúskur.Convallaria maj.
Cymbalania pallida.
Hrefna Halldórsdóttir