Morgunblaðið - 15.04.2005, Qupperneq 15

„Gamla pósthúsið, reist 1847, í húsi
þessu var fyrsta pósthús á Íslandi 1872
til 1898. Húsið stóð þá við Póst-
hússtræti 11. Póstur og sími gaf minn-
ingarskjöld þennan í tilefni 150 ára af-
mælis hússins.“
Hafa endurgert gamla pósthúsið
í upphaflegri mynd
Þegar þau Ragnhildur, Bergur og fé-
lagar keyptu þessa eign var auk gamla
pósthússins einnig á lóðinni íbúðarhús
sem Hallur tannlæknir hafði reist fyrir
Skúla son sinn og svo bílskúr.
„Við breyttum húsnæði þessu mikið,“
segir Ragnhildur.
„Við vorum í húsnæðinu á meðan við
breyttum því. Við höfðum keypt af
Tryggva Hjörvar og fjölskyldu og feng-
um að vita að um tíma hefði verið leir-
listarverkstæði í austurenda hússins.Við
hækkuðum þakið á bílskúrnum og gerð-
um þar stofu.
Gamla pósthúsið ákváðum við að end-
urbyggja í upprunalegri mynd sam-
kvæmt gömlum myndum, enda er það
friðað að utan. Við reyndum að haga
endurbótunum innanhúss á því húsi og
hinu húsnæðinu þannig að það væri gott
íbúðarhúsnæði fyrir tvær fjölskyldur,
arkitekt og leiðbeinandi við endurbæt-
urnar var Leifur Blumenstein bygg-
ingafræðingur, einn helsti sérfræðingur
í endurbótum gamalla húsa.
Það var mikið verk að koma gamla
húsinu í upprunalegt horf, það var for-
skalað en ekkert skemmt. Það þurfti að
taka af forskalninguna og endurgera
glugga. Við unnum að þessum breyt-
ingum og breytingum innanhúss og luk-
um öllu þessu árið 1989.
Hafliði Jónsson fyrrverandi
garðyrkjustjóri hannaði garðinn
Ástæðan fyrir því að Hallur ákvað að
láta flytja gamla pósthúsið hingað var
að hann átti þá sumarhúsaland hér, um
hálfan hektara. Hann var mikill áhuga-
maður um garðrækt og hafði þegar
plantað talsverðu af trjám í landi sín-
u.Hann fékk Hafliða Jónsson, síðar
garðyrkjustjóra Reykjavíkur, til að
hanna þennan stóra garð í kringum
húsið árið 1956.
Garðurinn er allur uppbyggður úr
grjóthleðslum sem ekki hafa haggast í
öll þessi ár. Í honum var talsvert net
göngustíga og einnig akvegur.
Hallur var sem fyrr sagði kominn
með talsverða ræktun hér strax um
1930 og plantaði þá nokkrum þeim
gömlu trjám sem hér eru á lóðinni.
Hér var plantað miklu af rifsi sem
skjólbeltum og talsverðu af lerki. Rifsið
höfum við tekið í burtu að hluta og
plantað nýju annars staðar, en lerkitrén
hafa hækkað gríðarlega þennan tíma
sem við höfum búið hér. Nokkur tré
höfum við höggvið til þess að skapa öðr-
um vaxtarrými.“
Ragnhildur bendir blaðamanni á stórt
og fremur kræklótt tré nánast í húsa-
garðinum.
„Þetta tré köllum við klifrutréð vegna
sköpulags þess, en það þarf að klippa
þetta tré mikið árlega, annars vex það
alltof nálægt húsinu,“ segir hún.
„Garðurinn var sem fyrr sagði í upp-
hafi hálfur hektari en síðar, um 1960,
byggði Hallur Hallsson yngri sér íbúð-
arhús á hluta lóðarinnar og fékk þá
talsvert af henni við hús sitt sem stend-
ur við Kleifarveg 6. Mér hefur verið
sagt að mikið af grenitrjám hafi verið
höggvin þegar það íbúðarhús var reist.
Við þessa byggingu minnkaði lóðin
við þetta hús niður í einn fjórða af hekt-
ara.
Mikil gróska er hér í öllum gróðri og
hlýtur Hallur eldri að hafa látið flytja
hingað mikið magn af mold í upphafi
því hér var bara urð og grjót, rétt eins
og er t.d. umhverfis Áskirkju nú, að því
er mér skilst,“ segir Ragnhildur.
Garðurinn má vera hæfilega
villtur án þess að vera ljótur
Hún kveður komið að endurnýjun og
viðhaldi á þessum garði.
„Það þarf að grisja og leyfa þeim
trjám sem eftir standa að njóta sín. Það
þarf einnig að koma garðinum í þannig
horf að hægt sé að hirða hann, það þýð-
ir ekki að hafa beð sem þarf t.d. að
reyta. Hann þarf að vera hæfilega villt-
ur án þess að vera ljótur. Hér er tals-
verður mosi, en ég er alveg sátt við
hann, finnst hann bæði mjúkur og fal-
legur. Við eyðum þeim tíma sem þarf til
að halda garðinum í horfi. Oft er þó
grasið orðið það hátt milli trjánna að
ekki þýðir annað en slá það með orfi og
ljá að gömlum sið. Ef við hjónin getum
ekki annað umhirðunni kaupum við okk-
ur þá aðstoð sem þarf.
Hér var í upphafi mikið af grjóti
þannig að nóg grjót hefur verið til
hleðslu, fagmaður hefur hannað garðinn
og hleðslurnar og fagmenn hljóta að
hafa unnið verkið, vafalaust hefur Hall-
ur haft góða menn í vinnu, þetta er allt
svo fagmannlega gert, Hallur hefði
aldrei getað hlaðið allt þetta einn og
sjálfur.
Þær breytingar sem við höfum gert
höfum við gert í samráði við garð-
yrkjumenn og höfum einnig haft sam-
band við Jóhann Pálsson fyrrverandi
garðyrkjustjóra, hann kom hingað og
skoðaði garðinn og þekkir hann og hef-
ur gefið okkur mörg góð ráð. Nú er
garðyrkjumaður að vinna að ákveðnum
breytingum í garðinum.
Við viljum minnka grasflatir þannig
að ekki þurfi að slá eins mikið. Af þeim
sökum höfum við hellulagt stórt svæði
við húsið, 70 fermetra sl. sumar, auk
þess sem þá var þegar hellulagt og nú
höfum við keypt viðbótarhellur hjá
Hellusteypunni JVJ til þess að halda
áfram að helluleggja í sumar auk þess
sem við ætlum að laga gömlu hellulögn-
ina. Þetta ætlum við að gera til þess að
við og gestir hússins getum notið garðs-
ins betur utanhúss þegar vel viðrar. Við
höfum í huga að færa garðinn til nú-
tímalegra horfs en að hann haldi jafn-
framt öllum sínum gömlu einkennum.“
Gamla pósthúsið – myndin er sennilega tekin um 1905.Svona leit holtið út þegar Hallur Hallsson fór að rækta þar fyrir 1930.
Morgunblaðið |15