Mánudagsblaðið - 05.10.1959, Blaðsíða 3

Gömul saga — Gleym mér ei vinur
Mánudagur 5. október 1959
MÁNUDAGSBLAÐIÐ
3
MÁNUDA6SÞÁNKAR
Jóns Reyhvíhings
Um „hreinsanir"
Það hefur mörgum orðið
imdrunarefni, að þeir sem
nú ráða, skuli una því, að
Jón ívarsson sitji enn á
Innflutningsstofunni, en
hann er, eins og öllum er
kunnugt, sé'rstakur fulltrúj
Samhands íslenzkra sam-
vinnufélaga og er auk þess
maður illskiptinn. Þykir
mörgum, sem þó neyðast
til þess, „súrt“ í broti að
þurfa að leita með sín mál
til þeirrar persónu.
I sambandi við Jón
ívarsson vaknar önnur
spuming. Eins og vitað er,
framkvæmdi vinstri stjórn
in svokallaða endurskipu-
lagningu banliastarfsem-
innar, en þessi endurskipu-
lagning var að mestu leyti
í því fólgin að koma nokkr-
um . rétttrúuiðuin að i
bánkastjórastöður, og
fengu þeir Finnbogi Kútur
og Jóhannes Elxasson þar
með. góða bita.
Þessir menn höfðu aldr-
ei nálægt bankamálum
komið, en sá fyrrtaldi var
ehm af máttarstólpum v.
samstarfsins allt fram til
hins síðasta, og sá síðar-
taldi var óskabarn Ey-
steins Jónssonar. Þannig
var losað um stöðu í
Landsbankanum, og sat
Emil Jónsson þar þangað
til hann varð forsætisráð-
herra.
Nú spyrja menn sjálfa
sig, hvort við þetta verði
látið sitja, ef stjóm sezt
að völdum, sem hvorki
Framsókn né kommar eiga
hlut að. Það sýnist raunar
heldur ótrúlegt. Þá yrði
aftur að setja nýja banka-
löggjöf með öllu því bram-
bolti, Jsem því fylgir, til
að hreinsa ófögnuðinn út.
Svo gæti þá farið, að við
hver stjórnarskipti væri
allt sett í háaioft í bönk-
unum, en það yrði sízt af
öllu til að auka traustið á
peningamálum okkar út á
við.
En hvað sem því líður,
er heldur ótmlegt, að rík-
isstjórn skipuð skikkan-
legum mönnum vilji hoi-fa
upp á það, að Finnbogi
Kútur tróni í öðrum
stærsta banka landsins,
hvað sem Jóhannesi líður.
Sá munur er þó altént á
þeim Finnboga og Jóhann-
esi, að sá fyrrtaldi er í
eðli sínu vondur maður, en
það er sá síðamefndi ekld.
Vissulega er nauðsyn á
því hjá okkur, að „hreinsa
til“ á ýmsum stöðum, en
óneitánlega mundu slíkar
hreinsanir setja hálfgerð-
an Suður-Ameríku-svip á
okkar þjóðlíf. Hjá okkur
yrðu þá aðferðirnar svip-
aðar og í smáríkjum Suð-
ur-Ameríku, þar sem em-
bættismenn eða aðrir
háttsettir menn í landinu
lifa ekki lengur í stöðunni
en meðan sá einræðisherra
situr, sem er að völdum,
þegar þeir fá embættið.
Þegar honum er svo steypt
af stóli, er ölíu snúið við.
En hvað sem Suður-
Amei’íku líður, þá er óhjá-
kvæmilegt að gerá vissar
„hreinsanir“ hjá okkur,
ef færi gefst. Dæmið um
Finnbogá' Kút er alveg
ljóst, og Jón ÍVarsson á að
hverfa af sjónarsviðinu.
Hér má reyndar gera þá
athugasemd, að Innflutn-
ingsskrifstofan í þeirri
mynd, sem hún er, á alger-
lega að hverfa, en það er
öimur saga.
Sirkus Vilhjálms Þór
Það vakti að vonum ekki
litla athygli, þegar það
spurðist, að S.I.S. fengi
ekkert útsvar og styddist
þar við lög og dóma. Út
af þessu fékk forstjóri
S.I.S. birta grehi eftir sig
í Mbl. með andlitsmyúd,
til þess að útskýra, hvern-
ig á þessum ósköpum
stæði.
Forstjórinn segir þar —
klökkur — að heldur vilji
liann, að S.I.S. borgi til
bæjarþarfa en í hallarekst-
ur. En S.I.S. hefur sífelld-
lega átt í þrasi út af gjöld-
um sínum til' bæjarins og
lxefur sízt af öllu sýnt
nokkum vilja til að borga
til K.víkurbæjar. Þessi
królcódílstár Erlendar eru
hálf-brosleg.
Svo er það einn maður,
sem er nátengdur S.I.S., en
það er Vilhjálmur Þór,
fyrr\Terandi forstjóri þess.
Hann hefur lika átt í úti-
stÖðum við Keykjavíkur-
bæ út af gjöldum sínum til
bæjarins, vegna þess að
hann tapaði svo miklu —
vesalingur — á einhverju
braski, sem hann hefur
austan við Fjall. En fram
að þessu hefur Vilhjálmi
ekki orðið kápan úr því
klæðinu, en skatt- og út-
svarslaus seðlabankastjóri
væri náttúríega eitt meiri
íiáttar viðúndúr Veráldai*.
Vilhjálmur þekkir sig
vel í Ameríku. Þar eru
stórir sirkusar, sem gera
mikið af því að sýna sjald-
gæf dýr og alls konar van-
skapninga. Á slíkum sirk-
usmn má t.d. líta „feitustu
konu heimsins“, „dverg-
vaxnasta mann heims“,
eða þá „hávaxnasta mann
veraldar“. Landi vor, JÓ-
hann risi, hefur sýnt sig
á slíkum stöðum, og
livernig væri, ef Vilhjálm-
ur fetaði nú í fótspor þessa
fræga landa síns og léti
sýna sig þar í Ameríku.
Þá væri sett upp hjá hon-
um stórt spjad, sem á væri
letrað: „Skattlausi seðla-
hankastjóriim“ eða eitt-
hvað þvílíkt. Svo mundi
Vilhjálmur, þegar hann
væri orðinn nógu þekktur
þar westra, setja upp leið-
beiningarskrifstofu í
hvaða stórborg sem hann
vildi — jafnvel í Wall
Street — því allir fjjár-
málamenn og spekúlantar
í Bandaríkjunum vildu
vitaskuld fá að læra af
honmn listina — já, það
vær dásamleg dýrð handa
Vilhjálmi.
Spekulafíonisminn
Kosningaslagurinn er
heldur bragðlítill. Raunar
svipaður því sem var,
nema heldur daufari, ef
nokkuð er. Það mun sann-
ast, að þegar fram líða
stundii’, verða kosningar
til Alþingis enn minni við-
bui'ður í vitund almonn-
ings en nú er.
Það örlar á ýmsu, sem
sýnist benda til þess, að
sú kjTislóð, sem nú er að
vaxa upp, verði tiltölulega
ópólitísk — þegar á heild-
ina er litið. Það er eklxi
f jarri því, að allur glumru-
gangurinn í eldra fólkinu
gangi fram af miklum
fjölda af yngri kynslóð-
inni.
I þessu er fólgin viss
hætta, en stjórnmálin
mundu þá gefa alls konar
kaupahéðnum betra oln-
bogarúm én nú er, og ]>á
er sannarlega langt til
jafnað. Nóg er nú af slík-
mn fyrirbærum, þó ekki
bætist við. Spekulation-
isminn, potið og annað því-
Iíkt er nú orðið svo áber-
andi í stjórnmálalífi Is-
lendinga, að það er orðin
meinsemd, sem grafa verð-
ur fyrir, ef ékki á illa að
fara.
En það er lítil von til
þess, að svo verði. Mildu
fremur á þetta eftir að
aukast — ef mín spá er
rétt — til mikils voða fyrir
land og lýð.
Laugarnesbúar
Daglega nýafskorin blóm
Blómabúðin HUNNI
Hrísateig 1 (gegnt Laugar-
neskirkju) — Simi 34174.
Sivago læknir
septembo(r4bók Almenna
Bókafélagsins.
Út er komin hjá Almenna
bókafélaginu september-bók fé-
lagsins, hin heimsfræga skáld-
saga Sívagó læknir eftir Boris
Pasternak. Þýðandi er Skúlt
Bjarkan.
Sívagó læknir gerist í Rúss-
landi og Síberíu á tímabilinu
1900—1930, mestu umbrotatím-
um, sem yfir rússnesku þjóðina
hafa dunið. Aðalpersóna sögunn-
ar er Júri Andrejevits Sivagó,
læknir og skáld.
En þó að aðalsöguþráðuriria
séu örlög þessa eina manns,
gleði hans, ástir, vonbrigði og
harmar, má ’ segja, að hún sé
um leið spegilmynd af reynslu og
örlögum rússnesku þjóðarinnar
á þessum tíma. Bókinni hefur
verið líkt við Stríð og frið Tol-
stoys, enda er hún byggð upp á
svipaðan hátt. Höfundurinn fær-
ir fram á sjónarsviðið mikinn
fjölda persóna, og eru örlög
þeirra á einhvern hátt saman
tvinnuð. Persónurnar éru af ó-
líkum upprunáj standa á mis-
jöfnu stigi menntunar og við-
brögð þéirra við stríði og bylt-
ingu eru ólík og ándstæð.
í lok sögunnar eru birt nokk-
ur kvæði, sem höfundur leggur
lækninum í munn. Hefur Sig-
urður A. Magnússon þýtt þau
í óbundið mál.
Stærð bókarinnar er 554 bls.
Eins og kunnugt er hefur Siv-
agó læknir farið sigurför um
öll vestræn lönd og er þar talin.
eitthvert stórbrotnasta skáldverk
vorra tíma. Pólitískur æsingur
og áróður og bann við útgáfu
bókarinnar í ættlandi höfundár,
ekkert af því haggar þeirri stað-
reynd, að hér er' um að ræða
verk, sem eigi fyrnist. Sagan er
ekki pólitískt rit, helldur eitt
hinna sjaldgæfu snilldarrita
heimsbókmenntanna, sprottin af
ást og þjáriingu mikils manns.
Bókin verður send umboðs-
mönnum úti um land næstu
daga, en félagsmenn í Reykja-
vík vitji hennar í afgreiðslu fé-
lagsins að Tjarnargötu 16.
The Battle of New Orleans — Tell him no — Ain’t we got fun — Lipstick on your collar — Goodbye, Jimmie, goodbye.
Islenzkir tónar halda HLJÓMPLÖTUKYNNINGU
í Ai:STFKBÆJAKBlÖI SUNNUDAGSKVÖLD 4. okt. kl. 11.15
ADEINS ÞETTAEINA SINN! ' I
Meðal skemmtiatriða: |
Öðinn Valdimarsson — Soffía & Anna Sigga — Helena
Eyjólfsdóttir — S.A.S. ti’íóið — Hinn vinsæli söngvari Jóhann
Konráðsson frá AkureyrL — Kynnir Karl Sigurðsson leikari.
HELENA
TVÆK HLJÓMSVEITIK LEIKA:
ATLANDIC KVARTETTINN FRÁ AKUREYKI og
IILJÓMSVEIT ÁRNA ISLEIFS.
AÐGÖNGUMIÐAK I DRANGEY LAUGAVEG 58
og AU STUKBÆ JARBlÓI.
Snjókarlinn — Komdu niður. Gamla gatan — Vísur sjóarans
Skipparavalsinn — Flakkarinn — Ég skemmti mér — Órabelgur
Soffía og Anna Sigga
c
Ul
'O-
cu
. c*
CD
• Qm
O-
cr-