Tíminn - 30.06.1970, Blaðsíða 7

WKHMUDAGUR 30. Jöní 197A
TlMINN
Útgefandl: FRAMSÓKNARFLOKKURINN
Prambwcrodastjóri: Kristján Benedifetsson. Ritstjórar: Þóradnn
Þónarmssoin (áb), Andrés Krisrtjánsson, Jón Helgason og Tómas
Karteson. Auglýsingastjóri: Steingrímur Gíslason. Ritstjórnar-
skrdfstofur £ Edduhúsinn, símiar 18300—18306. Skrifstofur
Banlkiastræti 7 — Afgreiðslusími 12323. Auglýsinigasími 19523.
AOnar stoifstofur sími 18300. Áskriftargjald kr. 165,00 á mánuði,
innanlands — í Jausasölu kr. 10,00 eknt. Piemtsm. Edda hf.
Samstarfið í
kaupstöðunum
f bæjarstjómarkosningunum, sem fóm fram 31. maí
síSastl., urðu úrslitin m.a. þau, að enginn flokkur fékk
hreinan meirihluta í bæjarstjórnuln ellefu kaupstaða. í
tveimur kaupstöðum náði Sjálfstæðisflokkurinn hreinum
meirihluta, eða í Reykjavík og Ólafsfirði, en Alþýðubanda
lagið í einum, Neskaupstað.
í þeim ellefu kaupstöðum, þar sem enginn flokkur
fékk meirihluta, hefur að undanfömu verið unnið að
því að ganga frá kjöri bæjarstjóra og skipun helztu
trúnaðarstarfa annarra. í níu af þessum ellefu kaup-
stöðum hefur nú skapazt starfhæfur meirihluti og er
niðurstaðan á þessa leið:
Hafnarf jörður: Samstarf hefur náðst milli Framsóknar-
flokksins, Alþýðuflokksins og Óháðra.
Kópavogur: Framsóknarmenn og Sjálfstæðismenn
mynda meirihlutann.
Akranes: Samstarf hefur náðst milli Framsóknar-
flokksins, Alþýðuflokksins, Alþýðubandalagsins og
Óháðra.
ísafjörðun Samstarf Framsóknarflokksins, Alþýðu-
flokksins og Alþýðubandalagsins heldur áfram.
Sauðárkrókur: Framsóknarmenn og Sjálfstæðismenn
mynda meirihlutann.
Akureyri: Framsóknarmenn og Sjálfstæðismenn
mynda meirihlutann.
Húsavík: Framsóknarmenn, Sjálfstæðismenn, Alþýðu-
flokksmenn og Óháðir mynda meirihlutann.
Vestmannaeyjar: Samstarf Framsóknarflokksins, Al-
þýðuflokksins og Alþýðubandalagsins heldur áfram.
Keflavík: Framsóknarmenn og Sjálfstæðismenn
mynda meirihlutann.
í öllum þessum níu kaupstöðum er Framsóknarflokk-
urinn aðili að meirihlutasamstarfinu, Sjálfstæðisflokkur-
inn í 5, Alþýðuflokkurinn í 5 og Alþýðubandalagið í 3.
Samtök frjálslyndra og vinstri manna eru hvergi aðili
að meirihlutasamstarfi.
Ólokið er enn að koma á meirihlutasamstarfi í tveim-
ur kaupstöðum, Siglufirði og Seyðisfirði.
Það er bersýnilegt á framangreindu yfirliti, að það
eru menn og málefni á hverjum stað, sem ráða því fyrst
og fremst hvaða flokkar vinna saman. Afstaða manna
í bæjarmálum mótast lítið eða ekkert af afstöðunni til
landsmála. Eftir bæjarstjórnarkosningarnar 1966 reyndu
forustumenn stjómarflokkanna að knýja það
fram, að bæjarfulltrúar þeirra ynnu alls staðar saman
í kaupstöðum og stefnt væri að sem mestri útiloknun
Framsóknarflokksins. Nú hafa þeir bersýnilega gefizt
upp við það.
Það er athyglisvert, að Framsóknarflotkkurinn er eini
flokkurinn, sem er aðili að meirihlutasamstarfinu í öll-
um framangreindum kaupstöðum. Það er í samræmi við
þá grundvallarstefnu Framsóknarmanna að vera samein-
andi og uppbyggjandi afl, sem stuðlar að ábyrgu umbóta-
starfi, en vinnur gegn upplausn og glundroða. Alþýðu-
flokksmenn og kommúnistar deila á Framsóknarflokkinn
fyrir samvinnu við Sjálfstæðisflokkinn, þar sem þessir
flokkar vinna saman, og eru þá bersýnilega búnir að
gleyma þátttöku sinni í nýsköpunarstjórn og viðreisnar-
stjórn. Sjálfstæðismenn deila svo á Framsóknarflokkinn
fyrir samstarf við Alþýðuflokkinn og Alþýðubandalagið,
þar sem þessir flokkar vinna saman. Framsóknarmenn
láta sér þessar ádeilur í léttu rúmi liggja. Þeir vinna eftir
málefnum og reyna að tryggja þá stjórn, sem þeir telja
æskilegasta og jákvæðasta á hverjum stað. Þ.Þ.
7
Sigurvin Einarsson, alþingismaður:
Námskostnaður
Á herðum foreldra víðs veg-
ar um land, er þurfa að senda
börn sín að heiman til náms,
hvílir sá vandi, og fer óðfluga
vaxandi, að geta ráðíð við
námskostnað þeirra. Verðlag
allt hefnr vaxið svo gífurlega
að fjöldi foreldra, sem þurfa
og vilja senda t.d. 2 til 3 barna
sinna í skóla samtímis, eiga
þess engan kost, vegna kostn-
aðarins. & þá oft gripið til
annars tveggja, að flytja bó-
berlum þangað, sem skólar
crn, verði slíkum flutningum
við komið, eða að neita börnun
nm um skólanám.
Á síðasta Alþingi fluttum
við Ingvar Gíslason frumvarp
um námskostnaðarsjóð, til þess
að ráða bót á þessu ástandi.
Efni frumvarpsins kemur fram
í greinargerð þess, sem er
svohljóðandi:
„Réttur æskufólks til mennt
unar er ótvíræðnr og á að vera
jafn fyrir alla. Fjárhagsleg að-
staða nemenda til náms er þó
svo misjöfn, að ýmsir þeirra
eiga örðugt með að hagnýta
sér þcnnan rétt.
Skólar verða ekki byggðir
við hvers manns dyr, og verð-
nr því ekki hjá því komizt, að
skólanemendur verða að hverfa
að heiman til náms. Aðrir geta
stundað nám í skóla daglega
heiman frá sér. Þessi aðstöðu-
munur veldur því, að náms-
kostnaður þeirra, er að heiman
fara, verður miklum mun
meiri en hinna. Mörg eru
dæmi þess, að foreldrar hafa
staðið frammi fyrir þeirri stað
reynd, að um tvennt var að
velja: flytjast brott ár byggð-
arlagi sínu þangað, sem skól-
ar eru fyrir hendi, eða verða
að neita bömum sínum um
skólagönga. Er þó hvorugur
kosturinn viðunandL
Þjóðfélaginu ber skylda til
að nema brott það misrétti,
sem af þessmn aðstöðumun
stafar, og koma á sem jafnastri
aðstöðu æskufóks tfl menntun-
ar, hvar sem það er búsett á
landinu. Verði það ekki gert,
stefnir óðfluga f þá átt, að
skólar verði aðallega fyrir þá,
sem við skólaveggina búa.
Því miður liggja ekki fyrir
upplýsingar um það, hversu
mikfll fjöldi skólanemenda
verður að hverfa frá heimflum
sfnum tfl náms, eins og sakir
standa. Þá eru ekki heldur
handhærar upplýsingar um
það, hversu miklum mun dýr-
ara skólanám er þeim er verða
M—gSDfcKXt *** "
Sigurvin Einarsson
að dveljast fjarri heimflum
sínum, en hinum, sem stunda
námið f heimabyggð sinnL
Lfklegt má telja, að fjöldi
skólanemenda, er nám stnnda
nú fjarri heimilum sfnum, sé
um eða yfir 6 þúsund. Það er
þvf angljóst mál, að eigi að
veita þessnm nemendum um-
talsverða námsstyrki, verður
að afla tfl þess allmikils fjár.
Með þesu frv. er gert ráð
fyrir að afla námskostnaðar-
sjóði fjár á tvennan hátt: Ann
ars vegar með því að leggja
gjald á nokkrar vörutegundir,
er ekki geta talizt tfl nauð-
synja, hins vegar með framlagl
úr ríkissjóði, enda er vísir að
slfku framlagi á fjárlögum
þessa árs. Áætla má, að þessar
tekjur sjóðsins geti numið um
95—105 millj. kr. á heilu árL
Þrátt fyrir þetta er ólfklegt, að
námstyrkur á ári tfl hvers nem
anda að meðaltali getl orðið
meiri en 16—17 þús., en þess
ber þá að gæta, að námsstyrk-
ir til nemenda í heimavistar-
stkólnm á skyldunámsstigi
hljóta að vcrða miklum mun
lægri en tij nemenda f fram-
haldsskólum.
Fjarri fer því, að með þessu
sé jafnaður að fullu fjárhags-
legur aðstöðumunur skðlanem-
enda, en mikilsverðum áfanga
á þeirri leið væri þó náð.
Þetta vandamál æskufólks
hefur mjög borið á góma að
undanförnu, þ.ájn. á AlþingL
í blöðum og á mannfundum.
Er svo að heyra, að almennur
vilji sé á þvf að leysa þennan
vanda. Verður þvf að vænta
þess ,að þetta frv. fál góðar
undirtektir alþingismanna og
verifl efnislega f lög tekið á
yfirstandandi Alþingi."
Höfuðvandinn við lausn
þessa máls er að sjálfsögðu sá,
hvernig aflað verði fjár til
námsstyrkjanna, sem lagt er
tfl í frumvarpinu að teknar
verði npp. f frumvarpinu er
gert ráð fyrir 5% álagi á
áfengi, tóbak, ðl og gosdrykkL
er renni í námskostnaðarsjóð
tfl styrkveitinga. Ank þess
verði árlegt framlag á fjárlög-
um, er samsvari 150 kr. á
hvern fbúa f landinu, eða um
30 millj. kr. á árL Alls myndl
þetta nema nálægt 100 mfllj.
kr. árlega. Með þessari fjár-
hæð mætti styrkja alla nem-
endur nokkuð, sem verða að
dvelja fjarri heimflum sfnum
við nám, þótt ekki dugl tfl að
jafna að fuflu aðstöðumuninn
vlð hina sem stunda námið f
hehnahögum sínum.
Fimm prósent álagið á mun-
aðarvörurnar er aðalatriðið f
fjáröfluninnL Varla þarf að
æfla að út af þeirri verðhækk-
un geti nokkur héraðsbrestur
orðið. Fjölmargar Iffsnauðsynj-
ar manna hafa hækkað f verði
um 250 tll 450% á siðustu 10
árum, en áfengi og tóbak hef-
ur á sama tfma ekki hækkað
nema um 120 tfl 130%, hvernig
sem á því stendur. Menntuu
æskufólks er meira virðl en
svo að neinn þurfi að taka
nærri sér að velja milli hennar
og 5% lægra verðlags á mun-
aðarvörum.
Frumvarpið um námskostn-
aðarsjóð varð ekkl útrætt fi
Alþingi í vetur. Málið er þó
þess eðlis að væntanlega verð-
ur það ekM stöðvað tfl lengd-
ar.
Sigurvin Einarsson.
ÞRIÐJUDAGSGREININ
Æskulýbsmót í
VatnsclalshóLum
Dagana 4. og 5. júlí n.k. verður
æskulýðsmót á vegum ÆSK í
Hólastifti og meðal þátttakenda
verður Æskulýðsfélag Garða-
Ikirkju á Álftanesi.
Mótið fer fram 1 Vatnsdal í
Húnavatnssýslu og héraðsskólan-
um að Húnavöllum. — Reistar
verða tjaldbúðir hjá vatninu í
Vatnsdal, og mótið hefst laugar-
daginn 4. júlí kl. 10,30 árdegis.
— Mótið mumu sækja unglingar
og æskulýðsfélagar af Norður-
landi auk gestanna að sunnan.
Dagskráin verður mj&g fjöl-
breytt. — Eftir mótsetningu verða
hópumræður um áfengis- og fíkni
lyfjaneyzlu unglinga. — SiSdegis
verða leikir og íþróttir, og fer þá
fram íþróttakeppni milli æsku-
lýðsfélaga. — Hlýtur stigahæsta
félagið veglegan verðlaunagrip,
sem er farandbikar og keppt um
hann árlega. — Um kvöldiS verS-
ur kvöldvaka í Húnavallasbólan-
um, varSeldur við vatnið og fug-
eldurn skotiS.
Sunnudaginn 5. júlí verSur guðs
þjónusta f hinni fornfrægu Þing-
eyrarkirkju og prédikar séra
Bragi Friðriksson prestur á Álfta
nesi. SíSdegis verður farið f
gftnguferðir um Vatnsdalshóla. —
fþróttakeppni lýkur þennan dag
og þá fer fram verðlaunaafhend-
ing og mótsslit. — Mótstjórar
verða séra Birgir Snæbjörnsson,
Akureyri og séra Þórir Stephen-
sen, Sauðárkróki. — f mótsnefnd
eru félagar úr ÆFAK og Æsku-
lýðsfélagi Garðakirkju.
Þátttökugjald er kr. 125,00. —
Þátttakendur verða að hafa með
sér mat, tjöld og annan viðlega-
útbúnað. Æskilegt er að félagar
verði komnir á mótsstað kvöldið
áður en mótið verður sett. —
Sóknarprestar á Norðurlandi veita
nánari upplýsingar.