Fréttablaðið - 26.11.2003, Síða 17

17MIÐVIKUDAGUR 26. nóvember 2003
Hið ljósa man...sal
Frumvarp nokkurra þingkvennaum að gera kaup á vændi refsi-
verð er óvænt mál málanna þessa
dagana. Ástæðan? Andstaða sjálf-
stæðiskvenna við frumvarpið og
krossför þeirra
gegn því. Fór á fund
í Háskólanum í
Reykjavík á dögun-
um til að kynna mér
málið. Meðal frum-
mælenda voru Kol-
brún Halldórsdóttir,
ein af flutningskon-
um frumvarpsins,
og Sólveig Péturs-
dóttir, fyrrverandi
ráðherra.
Í máli sínu nefndi
Kolbrún helstu
ástæður frumvarpsins og færði fyr-
ir því nokkur rök. Þau helst að lík-
ami manneskju væri ekki söluvara
og gegn því þyrfti að sporna. Hún
nefndi að nauðsyn væri að færa
refsiábyrgðina af seljanda þjónust-
unnar yfir á kaupanda til að auð-
velda sönnunarfærslu. Þá kom hún
að rökum sem bitu meira en önnur.
Hélt hún því fram að eftirspurn eft-
ir vændi hefði minnkað í Svíþjóð og
eins mansal. Mansalið hefði færst
til landanna í kring eftir gildistöku
samsvarandi frumvarps.
Sólveig sagði að mansal og
vændi sem því tengdist væri eitt
stærsta vandamál sem að samfélög-
um heimsins stafaði. Eftirspurn eft-
ir vændi hefði aukist í Svíþjóð eftir
gildistöku laganna og færst í undir-
heimana. Taldi hún ýmsa galla á
frumvarpinu og sagði að lokum
réttast að bíða með málið og sjá til.
Kjarni málsins
Spurningin sem eftir stendur, og
skiptir öllu máli, er hvort þetta hafi
virkað í Svíþjóð. Lítið var um svör
önnur en að Kolbrún stóð fast á sínu
en Sólveig sagði að allir „góðu“
kúnnarnir væru farnir og aðeins
þeir „hættulegu“ eftir. Athyglis-
vert, hefur þá hættulegu kúnnunum
fjölgað svona mikið? Eða er þetta
skýrt merki um minni eftirspurn og
þá minna mansal? Hún vitnaði m.a.
í viðtöl við sænskar vændiskonur
sem lýstu því hvernig aðstæður til
götuvændis hefðu versnað. Félags-
leg vandamál hefðu aukist, ekki
eins mikið upp úr því að hafa. Aftur
skýr merki um samdrátt í eftir-
spurn og minni markað fyrir man-
sal.
Gefum okkur að lögin virki, hvað
er það þá sem mælir á móti þeim?
Smávægilegir lagatæknilegir gallar
sem lítið mál er að laga? Eða
prinsippið að refsa verði vændis-
konum fyrir að selja þjónustu sína?
Heldur hjákátlegt hjal andspænis
einu stærsta vandamáli heims-
byggðarinnar. Ætla þingkonur Sjálf-
stæðisflokksins að láta hártoganir
um lögfræði koma í veg fyrir að
þær geri það sem í þeirra valdi
stendur til að stoppa þær hörmung-
ar sem þúsundir kvenna þola á degi
hverjum? Er rétta leiðin að stinga
hausnum í sandinn? Það er skylda
allra að gera það sem í þeirra valdi
stendur. Ef þetta frumvarp yrði til
að forða einni manneskju frá man-
sali er ekki spurning um að það á
rétt á sér.
Blóðið til skyldunnar?
Ég held að enginn velkist í vafa
lengur um að súlustaðirnir voru, og
eru kannski enn, angi þessara við-
skipta hér á landi. Fjöldi kvenna
frá Austur-Evrópu stoppar í mánuð
áður en haldið er á næsta áfanga-
stað. Las grein í fréttaskýringa-
blaðinu Time frá 20. október um
lýsingar á mansali til Portúgal frá
Brasilíu. Fjallað um afskekktan
smábæ sem skyndilega fylltist af
íturvöxnum fáklæddum stúlkum.
Þar tóku konur bæjarins sig sam-
an. Í krafti samstöðunnar fengu
þær yfirvöld til að loka búllunum
og reka vændiskonurnar á brott.
Þetta sýnir í hnotskurn hvað hægt
er að gera í krafti samstöðunnar.
Ætla Sólveig Pétursdóttir og aðrar
þingkonur Sjálfstæðisflokksins að
svíkja samstöðuna gegn mansali á
þeim forsendum að þær vilji ekki
að vændiskonur sleppi refsilaust
frá því að segja til kaupenda vænd-
is? Tilgangur frumvarpsins er
skýr, að sporna við mansali. Ef það
að gera kaup á vændi refsiverð er
meðalið, er ekki spurning um að
meðalið hafi þegar verið helgað af
tilganginum? ■
Herstöðin í nýju ljósi
Vinstrihreyfingin – grænt fram-boð samþykkti svohljóðandi
ályktun á landsfundi sínum í Hvera-
gerði um daginn:
„Landsfundur Vinstrihreyfing-
arinnar – græns framboðs fagnar
því að útlit er fyrir að dregið verði
úr umsvifum Bandaríkjahers á Ís-
landi. Við eigum að nota þetta sögu-
lega tækifæri til að segja upp her-
stöðvarsamningnum frá 1951 og
loka NATO-herstöðinni á Miðnes-
heiði fyrir fullt og allt. Við viljum að
Íslendingar eigi sér ímynd sem frið-
söm þjóð. Sú ímynd fer ekki saman
við að hafa hér hernaðaraðstöðu
fyrir árásargjarnt stórveldi sem
meirihluti Evrópubúa lítur nú á sem
eina helstu ógnina við heimsfriðinn.
Umræða síðustu mánaða hefur
sýnt að breytingar á herstöðinni eru
óhjákvæmilegar. Þær þurfa að taka
mið af hagsmunum íslensku þjóðar-
innar en ekki bandarískra hernaðar-
yfirvalda. Draga verður Banda-
ríkjastjórn til ábyrgðar fyrir þeirri
eyðileggingu sem herinn hefur
valdið á umhverfi og náttúru. Ís-
lenskum stjórnvöldum er skylt að
sjá til þess að herinn hreinsi til eft-
ir sig í samræmi við ýtrustu kröfur,
þótt reikna megi með að það kosti
þúsundir ársverka. Jafnframt ber
að kanna réttarfarslega stöðu sveit-
arfélaga og einstaklinga sem orðið
hafa fyrir skakkaföllum af völdum
hersetunnar og rétt þeirra til skaða-
bóta.
Herstöðin hefur komið í veg fyr-
ir fjölbreytta og heilbrigða atvinnu-
þróun á Suðurnesjum, rétt eins og
herstöðvar um allan heim gera. Við
brottför hersins opnast óteljandi
möguleikar til nýsköpunar í at-
vinnulífi á Suðurnesjum.“
Hættuleg herstöð
Allt frá því að bandaríski herinn
kom árið 1951 hafa vinstrimenn og
aðrir unnendur friðar og þjóðfrelsis
litið á hann sem mein í íslensku
þjóðlífi. Atvinnulíf á Suðurnesjum
sýktist illa af þessu meini. Suður-
nesin urðu háð hermangi og aðrar
atvinnugreinar eiga erfitt uppdrátt-
ar. „Þið hafið herinn“ hefur gjarnan
verið sagt við Suðurnesjamenn ef
þeir hafa leitað eftir fyrirgreiðslu.
VG vill losa Suðurnesjamenn og
aðra Íslendinga úr þessari sjálf-
heldu. Þingmenn VG hafa tvívegis
flutt tillögu á Alþingi um að íslensk
stjórnvöld leiti eftir samningum um
að herinn fari og hreinsi eftir sig – og
að við nýtum okkur möguleika til ný-
sköpunar í atvinnulífi sem þá opnast.
Hægristjórnin íslenska tók það auð-
vitað ekki í mál, en hefur lengi legið
á hnjánum í Washington og grátbeð-
ið um að herinn verði áfram. Þannig
var lengt í þeirri hengingaról sem nú
herðist að atvinnulífinu og uppsagn-
ir rúmlega 100 manna á einu bretti
bera vott um.
Vinstri grænir halda fund um þá
stöðu sem nú er komin upp í her-
stöðvarmálinu kl. 20.00 annað
kvöld, fimmtud. 27. nóv., á Flughót-
eli í Keflavík. Þar mun Steingrímur
J. Sigfússon, alþingismaður og for-
maður flokksins, reifa herstöðvar-
málið í ljósi breyttra aðstæðna í al-
þjóðastjórnmálum og öryggismál-
um. Einnig mun fólk í bæjarstjórn-
um og verkalýðsmálum tjá sig um
málið. ■
Umræðan
ÞORVALDUR ÖRN ÁRNASON
■ líffræðingur og kennari og formaður
VG á Suðurnesjum skrifar um herstöð-
ina.
Umræðan
HAUKUR LOGI KARLSSON
■ formaður SUF skrifar um
vændisfrumvarpið.
■
Ætla þingkonur
Sjálfstæðis-
flokksins að
láta hártoganir
um lögfræði
koma í veg fyrir
að þær geri það
sem í þeirra
valdi stendur til
að stoppa þær
hörmungar sem
þúsundir
kvenna þola á
degi hverjum?