Atuagagdliutit - 14.03.1963, Qupperneq 24

Savalingmiune nerpingnik
Kerititsivit eidtemeruneKåsassut
Kerititsivit nerpiaivitdlo måna arnaneK-mardlussut tatdlimåi-
nångornigssåt arfineK-mardlumångornigssåtdlunit sujunersuti-
gineKarpoK — Kerititsivit atordluarneKarKuvdlugit aulisagkat
sikulersuinardlugit Tuluit-nunanut tunissartagkat Savalingmiu-
ne suliarineKarKårtalernigssåt anguniarneKardlune
aprilime 1960-ime Savalingmiune
OKartugssaussut, lagtingit, inatsisitå-
vat maligdlugo Kerititsiviliornerme
aulisagkatdlo nerpinik niorKutigssior-
nerme sulivfigssanik sanaortornerme
taorsigagssarsiat lagtingimit Kularna-
vérKuserneKartalerput. tamatuma ki-
ngorna Danmarkime nunap ilaisa
niorKutigssiornikut kinguarsimaneru-
ssut ikiorserniarneKartarnerånut Sa-
valingmiut ama ilauttneKalerput. tai-
maeriarmat Kerititsivingnik aulisag-
katdlo nerpinik niorKutigssiorfingnik
sanaortorneK soKutigineKarnerulersi-
massoK savalingmiormiut avisiånit
„Dimalætting“imit agdlautigineuar-
POK.
6 miil. kr. ukiune pingasune
sulivfigssuarnut pingasunut
nunap ilaisa kinguarsimanerussut
piorsaivigineKarnigssånik isumaging-
nigtut saptemberime 1961-ime Sava-
lingmiunisimåput. tåuko tikerårnerisa
kingorna Savalingmiune nangminer-
ssordlutik inutigssarsiortut kursuse-
KartineKarsimavdlutik 1962-ime u-
pernåkut sordlo sulivfit ingerdlåne-
Karnerine Kutdlersaunermik, nautsor-
ssuissautsinik sulivfitdlo aningaussar-
siorntkut pitsaunerpåmik KanoK i-
ngerdlåneKarsinaunerinik. nunat ilåi-
ne kinguarsimanerussune ikiorsiniar-
tut isumaliutigssissutåne nalunaeru-
tigineKarpoK 1958/59-imit 1961/62-
imut Savalingmiune sulivfigssuit pi-
ngasut tåssaussut Bacalao, Thors-
havnime, Skåla Skipasmidja, Skaale-
me, Vestis-ilo Vestmanhavnime,
6.090.000 kr-nik taorsigagssarsitine-
Karnigssånik neriorssorneKarsima-
ssut.
inutigssarsiutit agdlilernigssåt
misigssorneKarsimavoK
1961-ime lagtinge ingmikut ud-
valgeKalersimavoK Savalingmiune i-
nutigssarsiutit agdlilerneKarsinaune-
rånik misigssuissugssamik. udvalgip
isumaliutigssissutåne sarKumerKå-
mersume angnertumik erKartorneKar-
tut ilagisimavåt Savalingmiune Ke-
rititsivit aulisagkatdlo nerpinik nior-
Kutigssiorfit. pingårtumik erKartorne-
Karsimåput sanågssat nutåt suminig-
ssåinik Kanordlo agtiginigsséinik isu-
mat.
niorKutigssiorfit taimåitut arKaneK-
mardluk måna Savalingmiune pigi'“
neKarput, niorKutigssiornermut pi-
ngåruteKartutut issigineKardlutik.
tåuko åssigingitsunik Kerititsissute-
Kartarput ilait aulisagkat nerpinik
neKitagssanigdlo Kerititsissutauvdlu-
tik, ilait aulisagkat ilivitsut, perdlu-
kut neKitagssatdlo KeritineKarnerine
atortardlutik. amerdlanerit sikuliorfe-
KarputaoK nangmingneK atoftugssa-
mingnik aulisariutitdlo åtugagssåinik
sikuliortardlutik. tåuko saniatigut Ke-
rititsivit mingnerussut arfineK-pinga-
sut pigineKarput neKinik, aulisagka-
nik inussutigssanigdlo asiujassunik
avdlanik torKorsiviussunik åmalo
Savalingmiune ningitagarssortut ne-
Kitagssåinik Kerititanik torKorsiviu-
ssunik.
sulivfit siamasigpatdlårtut
isumaliutigssissume er«artorneKar-
portaoK sulivfit summere Kanordlo a-
tordluarneKartiginere. taineKarpoK
Kerititsivit ajoraluartumik siamasig-
patdlåler'simassut, Kanga sårugdling-
nik tarajugkanik panersivit åma tai-
ma pisimavdlutik. Kerititanik niorKU-
tigssiornerme ajornartorsiutit ilagåt
Kerititat agssartorneKartarnermingne
augtortarnerat taimalo pitsauvatdlå-
rungnaertarnerat. Savalingmiune Ke-
rititat agssartornerine ingmikut ator-
tugssanik peKångingmat pingitsorane
piumassarissariaKartutut issiginøKar-
Pok Kerititat inåta umiarssup niorKU-
sianik agssartuissugssap talitarfianut
kanigtuararssuarminigsså.
taimaingmat sujunersutigineKarpoK
matuma kingorna Kerititsivit ardla-
KéngitsutiniarneKåsassut umiarssua-
livingne pitsaussunisavdlutik sigssi-
ugkamut Kanigtune. Kerititsivit tat-
dlimat arfineK-mardlugdlunit Sava-
lingmiune pigineKartut nåmagtutut
issiginøKarput. taineKarérsutut måna
arKaneK-mardluput, ikilineKarnigssåt-
dle akerdlerineKåsagunarpoK.
sulivfigssuit namagtunik
niornutigssiorfiungitdlat
måna tikitdlugo Savalingmiune Ke-
rititsivit iluamik atorneKarsimångit-
dlat. aulisagkat nerpé Kerititat amer-
dliartuålåginarsimagaluarput 1962-i-
me niorKutigssiarinøKartut katitdlutik
1000 tons migssiliorunardlugit. ang-
magssagssuit neKitagssatut Keritine-
Kartartut amerdlåssusé ukiut tamaisa
avdlångorartorujugssussarput. Keri-
titsivit ilåine angmagssagssuarnik
KerititsissarneK sulivfit atordluarne-
Karnerånut iluaKutaussarsimagaluar-
Pok, aulisagkanigdle Kerititagssanik
tuléussuissoKarKalårnera pissutigalu-
go Kerititsivit iluamik atornøKaratik,
ukiup ilåinåne aulisagkat Kerititag-
ssat namagtut pigssarsiarineKartar-
put.
aulisagkat suliarineKarérsimångit-
sut Savalingmiunut tulåussorneKartut
ukiune kingugdlerne ikiliartorsimå-
put, 1959-ime 59,4 pct-iugamik 1961-
ime 25,3 pct-iuvdlutik. Tuluit-nunå-
nut tunissat ukiune tainøKartune a-
merdleriarujugssuarsimåput (40,6 pct-
imit 74,7 pct-imut). tåssuna takune-
KarsinauvoK Savalingmiune nerpit
Kerititagssaraluit KanoK angnertutigi-
ssut aulisagkatut sikulersuinagkatut
Tuluit-nunånut tunineKartartut. Sa-
valingmiune Kerititsivit atordluarne-
Kalisagpata KeKertat erKåine ikåner-
ne aulisagartarineKartartut amerdli-
artortariaKarput, aussaunerane Is-
landip erKåne aulisagartat isumav-
dlutiginiartariaKåsavdlutik imaKalo
åma kilisautit isumavdlutigissariaKå-
savdlutik. aulisagkat sumu.t tunine-
Kartarnerat aperKutaujumårpoK ma-
tuma kingorna Kerititsivit atordluar-
nerulernigssånut, aulisagkatdlo suliv-
fingnit atausiékånit akisunårdlugit
pisiarineKartarnerisigut niorKutigssi-
orfit ikiliartornigssåt — atautsimut e-
Kinerujartornigssåt — ilimagissaria-
Kåsavdlune.
kan se
kah
Leciton er god
ved Deres hud
nangmineK takusinauvat —
agtordlugulo malugisinauvat
KaKorsaut Leciton amingnut
Kanon pitsautigisson! mAg
nangminérdlufif takusinauvdiuguio malugisinauvat Ka-
Korsaut kussanarsinartoK Leciton atortarugko åmit
KanoK pitsangortigisassoK. Leciton-KaKorsautip Kå-
pernerata nerumigtungup tipigeKissuvdlo åmit
nanca tikivigdlugo saligtåsavå, tamatumungalo
peKatigititdlugo amerigsautip Lecithinip
åmit nutåmik inussutigssaKalersitåsav-
dlugol
Ure - briller
Briller leveres omg. efter recept
Nye ure — schweitzer-værk
Stort udvalg i urlænker og -remme
Sendes overalt på Grønland
Kalåtdlit-nunåt tamåkerdlugo nag-
sitsissarpugut
Holger Dik Jensen
Nørregade 30 — Køge
Reparation af ure omgående
nalunaerKutanik pilertortumik
iluarsaissarpugut
erKaimajuk atit sumiuneritdlo
agdlåsagagkit
agdlagtaK
HERMAN MELVILLE
(nangitaK)
tamåko tamarmik umiarssuarnut ta-
manut ungasilialersunut niuvfagiuti-
nutaoK atortaraluarput, kisiåne itåssa
arfangniartutut sualugtigerKajångit-
sumik. kisalo encarsautigissagssau-
vok inutigssarsiut taména ajunårsi-
naunernut sunutdlunit Kanigtuarar-
ssussarmat atortugssanigdlo pingit-
sorneKarsinåungitsunik ånaissaKaria-
tårnartorujugssuvdlune. taimåitumik
påsinøKarsinauvoK arfangniarnialer-
nerme umiarssuaK tamalårpagssuar-
nik usilersorneKartarmat kingorårtig-
ssamautinik sitdlimatigssanigdlo, u-
miatsianik, unånik, alernik avdlar-
pagssuarnigdlo — tåssa umiarssup
nålagå umiarsSuardlo nangmineK ki-
simik kingorårtigssamauserneKåsana-
tik.
taimane KeKertamut pigavta umiar-
ssuaK tåuna ilauvfigssarput Pequod
pissariaKartitaminik amerdlanernik u~
silersorérsimavoK — sordlo taKuag-
ssanik, neKinik, igfianik, imermik, i-
kumatigssanik, nåpartanik sorKartag-
ssainigdlo. kisiåne tåssa sordlo OKau-
tigerériga sule uvdlualugssuit usiler-
sortuarpoK angisunik mikissunigdlo.
umiarssup usilersornøKarnerane
aulaniatårnerpåK tåssauvoK kaptain
Bildadip Katångutå arnaK — arnaK
utorKaK salugtoK malartitagssåungit-
sumik periauseKardlune isumersima-
gunartoK umiarssuaK autdlåsagune
amigauteKåsångitdluinartoK. sordlume
dåne tåkutarpoK agurkiminerssuit i-
gassumut pajugutigalugit, ilåne ag-
dlautit sulussut aKugtunermut ilåni-
lo imaKa ilupågssiaminerssuaK nag-
sardlugo tåkutisaoK tåssagoK umiar-
ssuarmiut ardlåt gigteKalisagaluarpat
ånerissåta nalånut nimertfitigssanik.
arnaKarunångilaK aterminik tugdluar-
rissaKarnerussumik, atøKarporme Ca-
ritas, isumaKartordlo inoKamut a-
sangningneK. „atsa Caritas“imik tai-
gomeKartarpoK umiarssuarmiunutdlo
isumagssuinera naligssaKaranilo sua-
lugdluinarpoK — sordlume tåssa ili-
simagå Katångume Bildadip umiar-
ssup téussuma autdlartugssångortup
iluanåruteKarnigsså KanoK umåmio-
ritigigå, ilisimaneKarpordle „atsa Ca-
ritas“ nangmineK umiarssClp pisiari-
neKarnigssånut aningaussaminålu-
nguanik perssuardlune sipårsimassa-
minik ikiutøKarsimassoK.
uvdloK kingugdleK autdlarfigssar-
put tamavtinut tupåtdlautaussumik
arnaK tåuna umatigigsoK tåkuteria-
KaoK agssangme igdluanik orssup i-
gernanut KatdlutigssaK Kivdlertora-
minerssuaK igdluanigdlo unårssuaK
tigumiardlugit.
taimåitordle Bildad nangmineK a-
malume Peleg åma erKigsisimåginar-
dlutik issigingnårtungitdlat. Bildadip
iperåsanago agdlagtagarssuit angat-
dlåtuarpai sunalo umiarssuarmut a-
tugagssaK ikinøKartordlo tamatigut
agdlagtardlugit krydsilertardlugitdlu-
nit. akugtuseriårane Peleg tuperminit
anissaraoK umiarssuarmiutdlo lasti-
mltut nåparutitdlunit nuinitut niv-
dliavfigissardlugit tuperminutdlo ine-
Kardluxnartaraunane.
uvdlune tåukunane piarérsarfiussu-
ne Queequeq uvangalo umiarssuar-
mukatdlagtårpugut tamatigutdlo umi-
arssup nålagå Akab aperKutigissar-
parput KanoK inersoK KaKugulo u-
miarssuarmiut ikiumårnersoK. aper-
Kutivtinut umiarssuarmiunit akine-
Kartarpugut ajunginerujartuinårtoK
åmalo uvdlut tamaisa ilimagilerigtik
ikinigsså. kisiånimigoK autdlaralug-
tualivigsinane iktngikaluarune åma
ajungilaK kaptain Bildadip Pelegivdlo
sut pissariaKartut autdlariarnigssåta
tungånut isumagingmatigik.
uvanga nangmineK tungivnit issi-
galugo nåmagivdluinardlugo OKarsi-
nåungilanga angalanigssame tatma
sivisutigissugssame imalo navianait-
suinåungitsigissume nålagagssarput u-
miarssuaK autdlariåinångulermat su-
le tåkutingitsoK. kisiåne taima isu-
maKarnera issertorpara miserratigi-
ngilaralume naggatåtigut ingminut
tugpatdlersåinartarama angut Akabi-
tut itoK inugpagssuarnut umiarssuar-
mutdlo taima ungasigtigissumut a-
ngalassugssanut nålagagssatut nåla-
gaussarérsimassututdlo tatigissaussoK
Kanordlunit ilioraluarune imaKa pi-
ssuteKardlune taimaisiorsimåsassoK.
taimaitdlunime nalunaerutiginøKar-
poK umiarssuaK aKago nal. ak. tåuna
nagdlerpago autdlarumårtoK. soruna-
lume Queequeq uvangalo uvdloK tåu-
na uvdlåralånguaK makiterpugut é-
mutdlo autdlardluta.
kapitalit 21-at:
umiarssuarmut ikårpugut
nalunaeKutaK arfiningulivigscwt put-
sumik iseriagdlune KåumariartulersoK
umiarssualivik Kanigdliartulerparput.
„auko sujunivtine umiarssuarmiua-
luit sujuleringuatsiarpavut, tåkordliu-
ngikuma," Queequeqimut OKarpunga,
„tarrartå’inåunginguatsiarput, tuavi-
orniarta imaKa tåssa autdlaralugtua-
lerput!“
„unigitse!" tunuvtinit suaortoKar-
patdlagpoK maligtinardlugulo angut
saninguavtinut peratarpoK tamavtalo
tuvivtigut patitdluta. tarrajungmut
kinaussoK ilisaringilertoraluarparput,
erninardle ilisarilerdlugo tåssauna E-
liarse.
„ikåriartulerpise?"
„agssatit pérsiniåkit,“ OKarpunga.
„Kå, tusarpat," Queequeqip åma pi-
lerpå, „agssatingoK pérsiniåkit!"
„ilå, ikåsångilase?"
„soruname ikåriartortugut-una,“ o-
Karpunga, „kisiåne susagavtigut tai-
ma OKarpit. ilisimångiliuk perorsarsi-
mångivigsutut pissusilersoravit, Eli-
arse?“
„naluvara perorsarsimångitsutut i-
liornerdlunga," Eliarse akivoK taima-
lo OKarame erKuméKissumik sivisu-
migdlo issigerujugssuarpåtigut.
„Eliarse," pilerpara, „ajungigerKa-
jaKårput Kimagutilertortuguvit In-
diap imarpigssuanut Maneragssuar-
mutdlo arfangniariartorniardluta aut-
dlariartorpugut uningatinøKarnerput-
dlo nuanarivatdlångilarput."
„tåssame, téssame. kisiåne uvdlå-
korsiortinase ikårKilåséngilase?"
„Queequeqiå silaKångitsoK-una,“ o-
Karpunga åtpara tuaverssordlugo. „Kå,
ingerdlarKingniarta."
„hallo!" Eliarse suaorpoK Kimåka-
luarivtinilo — ilame avdlornialunguit
aitsåt Kimåkaluarivtinilo.
„susa Kiviarnago," akivara, „Quee-
queq ingerdlarKigtariaKarpugut."
tauvale Eliarse sanivtinut pigsiat-
dlåinardlune tikiuterKigpoK agssang-
milo igdlua OKimaeKissumik tuvivnut
iligamiuk issigipilordlunga pilerpoK:
„aitsånguaK inungatitangnik takussa-
Karpit, indsorissangnik umiarssup
tungånut ingerdlassunik?"
taima aperinigsså ilimaginginavko
nipangerpunga ånilårdlungalo akiva-
ra, ilumornerardlugo inuit sisamau-
gunartut aitsårdluinaK umiarssuag-
ssavta tungånut atertu^ takussumik
unerdlugit, kisiåne ersserKivinging-
mat iluamik oKarsinaunanga.
„ersserKivingingmat? ersserKinge-
Kigame," Eliarse OKarpo« igsigitsiar-
dlutalo oKautsine ilavai: „godmor-
gen".
tauva Kimatdlugo autdlarKigpugut
— kisiåne Kingarnångitsorane fi-mau-
na Eliarsip malerKileråtigut anguga-
misigutdlo asuna åma agssagssuane
tuvivnut ilitdlarå OKardlunilo: „ta-
koriaruk inusorissatit måna sule ta-
kusinaunerdlugit!"
(nangitagssaK)
24