Atuagagdliutit - 17.07.1980, Side 20

AG
Enquete
Aallalerninni Aasivik sumik pissarsiaqarfigaajuk?
Taba Jørgensen, Nuuk.
Taba Jørgensen aamma
Juliane Rasmussen, Nuuk
AG: — Aasivimmi sunik pissarsi-
aqarpisi?
JR: — Ataatsimiittarpugut.
AG: — Malinnaasarpisi?
JR: — Qaqutigut, qiianartar-
nermik unnukkut ataatsimiikka-
angatta, angerlaj aar tara tta. Ila-
annikkut Tuukkaq Teatret isigin-
naartitsigaangata isiginnaariar-
tarpugut.
AG: — Tuukkaq pissarsiffigaa-
siuk?
JR: — Imatorsuunngitsoq. Ila-
at oqalupput paasilluarsimallugu,
kisianni uangaanngitsoq, aamma
taamani ippeqinermik.
TJ: — Kisianni nuanneqaat,
tissinaqigamik.
AG: — Nuummi pineq ajortu-
nik pissarsivisi?
JR: — Ja, qitittoqartaqaaq as-
sut tamaani, Nuummi qitittoqar-
neq ajorami, taava isiginnaartit-
sipput akulikitsuarakasinnik, ni-
pilersortut, illoqanngitsumiilluni-
lu.
TJ: — Nipiliortumiinnani.
AG: — Nuanneqaaq aat?
JR: — Assut, kisianni ipperna-
qarnermik (millionit).
TJ: — Ullaakkut innartarpu-
gut?
AG: — Aasivimmi pissutsit,
soorlu anartarfiilluunniit qanoq-
ippat?
JR: — Ajorpallaanngillat, kisi-
anni salinneqarneq ajunnguatsia-
ramik.
TJ: — Sumut tamaannga anari-
artortoqartannguatsiarami, pika-
niittussaagaluarluni, immaqa
tappikani amerlavallaaqimmata
allamukartarput.
JR: — Salinneqartussaagaluar-
Juliane Rasmussen, Nuuk.
20
lutik attorneqanngillat. Immik-
kut anartarfilerisoqannguatsiara-
luarpoq. . .
AG: — Arlaannut suleqatigiin-
nut ilaavisi?
JR: — Ippassaq Arnat Ulluan-
ni ilaagaluarpugut.
AG: — Qanoq Arnat Ulluat isu-
maqarfigaasiuk, naammaginar-
pa?
JR: — Naa, ulloq ataaseq na-
ammappianngilaq. Naluvara ip-
passaq Kilutmik aallartitsisima-
nersut, iluamik paasinngilara.
TJ: — Immaqa aallartitsipput.
JR: — Naalermata ilaanngin-
natta.
Kristian Josefsen, Nuuk.
Kristian Josefsen, Nuuk
Aasivimmi peqataasunut nuan-
nersunik misigisaqarfiusoq uanga
taamatut isumaqarpunga. Sooru-
nami amerlasuut pissarsiaqarfigi-
simassavaat pinngitsooratik, —
taamatut oqaannarsinnaavunga.
Kristian Lennert, Aasiaat.
Kristian Lennert, Aasiaat
Assut ukioq-manna pissarsilluar-
tutut misigaanga assigiinngittor-
parujunnik pisoqarmat. Immaqa
Nuummut qanittuusimariariar-
mat tamakkua periarfissat anne-
rusut qaninnerugamikkik assigi-
inngittorparujunnik pisoqarsima-
voq, — assut pissarsiariffigisima-
vara.
— Pissarsiaqarluarlutit anger-
lalerputit. Soorlu suut pissarsia-
qarfigaagit?
Aallartillutik inuusuttut eqqar-
torneqarmata, uanga Danmarki-
mi inuusuttuunera ingerlassimal-
lugu, maani inuusuttut saqqum-
miussaat soqutiginarlutillu nuan-
nerput. Taava aamma saniatigut
allat kalaallit peqatigiiffiisa kat-
tuunniarneqarneri eqqartorne-
qarmata, tamakkua aamma soqu-
tiginarput, soorlu Eqqumiittuli-
ortut Ulluat Ulluat nuannerlunilu
pissanganarpoq.
Else Kleist, Qallunaat Nunaat.
Else Kleist, Qallunaat-nunaat
Immaqa uanga imminuinnaq eq-
qarsaatigissaguma pissarsiara
annerpaavoq Arnat Ulluata tu-
ngaanut piarersaqatigiinnerput,
tassa suleqatigiikkuutaarluta ila-
at oqalugiaasissalioramik, ilaat
erinarsuusiorlutik ilaallu isiginna-
artitsissutiliorlutik, — tassani
immikkuulutaarnitsinni oqallin-
nerput isumaqarpunga uanga
nammineq nukittorsaatigisimal-
lugu, — soorlu isummannik anit-
sinissannik ilinniaatigisimallugu.
Aamma ulluinnarni maani inu-
unerput eqqaassagutsigu nuan-
nersorujussuartut misigivara
aammalu ilikkarfigalugu inuit im-
minnut qanilaarfigisorujussuullu-
tik inooqatigeerrammata, — inus-
siarnerlutik, pigisaminnillu soor-
lu erlittoqarani, takkuttorlu ape-
rissavaat kaffisorusuppiit, nere-
rusuppiit? Tamakku uanga assor-
suaq nuannarivakka. Meeqqat
tungaatigut eqqaalaarsinnaavara
meerartatsinnut taanna ilinniar-
tinniarsarigaluaratsigu, ikioqati-
giilluni inuuneq aammalu pigisat
agguarnissaat, kisianni meerarta-
gut malunnarput assorsuaq ta-
manna ilikkaruminaatsikkaat,
immaqa uagut nukatsippallaar-
tarsimagatsigit illoqarfimmiuu-
sugut. Sungiusimannginnamikku
tassanngaannarpallaartumik
misigilersimagamikku, kisianni
eqqarsaatigivara angerlarutta
oqaloqatigiissutigisassagigut ta-
amaalilluta aamma nuannersutut
ilinniarfigalugulu eqqaasarsinna-
agaat.
Aka Høegh, Qaqortoq.
Aka Høegh, Qaqortoq
Ilaa uanga eqqarsaatigalugu an-
galasarpunga taavalu inuit ilagi-
neranni pissarsisartorujussuul-
lunga oqaloqatigiinnikkut assigi-
inngitsunik, tassami ulluinnarni
pissarsisaqaanga, taava siornati-
gut Aasivimmi Narsami ilaaniku-
uvunga, kisianni avannaani ilaa-
nikuunaga piffissaqannginnera
pillugu, taava maannakkut inuit
ataqatigiinnerat maani, soorlulu-
unniit siullermit tikinnerminninn-
gaanniit takuneqarsinnaasut eq-
qissisimaanerusut, tamarmik so-
orlu ammarnerusut. Pavani qaq-
qaminngaanniit ammut isigiga-
ma imannak ataatsimoortorujus-
suuvoq, immikkummi silarsuaa-
raangatta, ataatsimoornerujus-
suaq uaniippoq, taavalu pavann-
gaannniit isigalugu ammut, sivin-
ganerujorujussuaq najorlugu, su-
ut mikisuarakasiusut tamaani,
qaqqarujorujorujussuit, illut,
imarsuaq tamarmi, qilaap amma-
nera soorluluunniit annerujussu-
aq, taamatut eqqarsaqatigiit sila-
annermi inuup pinngorfia assut
sakkortoorujussuartut misigiva-
ra taakku inuit ilagalugit ataat-
sikkut. Eqqarsartaatsigut imaak-
kamik tarnigut qamuuna tikillu-
gu pavungarujussuaq isiginissaq,
eqqarsaqatigiit tassani inuit ka-
tissimasut. Nukitsornerusujussu-
uvunga taamatut ikinnguterpas-
suakka naapillugit.
Gerth Gedionsen, Aasiaat.
Gerth Gedionsen, Aasiaat
Isumaqarpit maani Aasivimmi
pissarsisimallutit, — aallalernin-
ni?
— A, ilaana. Siullermik Aa-
sivimmi peqataasarsimaninni
aamma malugisimasagara, aam-
ma massakkut misigisimavunga
pissarsiaqangaatsiarsimallunga.
Ukiuni kingullerni soqutigine-
rusalersimasara sulisartunut
tunngassuteqartut annertuumik
taakkut pissarsiaqarfigaakka,
pissutigalugu Sulisartut Ulloqar-
simammata taavalu sulisartut
atugarisaat eqqartorneqarsimal-
lutik, taavalu suleriaasissaq
qanoq-ittoq massakkut ingerlan-
niarneqartoq eqqartorneqarmat
assut tassani pissarsiaqaateqar-
simallunga.
— Aasiviup ingerlanera qanoq
isumaqarfigaaj uk?
— Isumaqarpunga illoqarfissu-
up sanianiinnerput assorsuaq
sunniuteqarsimasoq.
— Soorlu suut tungaatigut?
— Uloqarfissuarmi inuusuttut
assut tammarqasutut isikkoqar-
put, tammaqqarpasinnerupput
allaninngaanniit, — innimiinne-
rupput, piumalleraangamik su-
mik tamaanngaanniit tigooraa-
sarput aammalu unneqaserluttu-
pilussuullutik, — assut tamanna
maluginiarsimavara. Taavalu
aamma soqutigisaat suunngitto-
ralaarsuullutik, takusinnaavar-
put qanoq sinnassagaasimatigi-
sut tassani illoqarfissuarmi na-
jukkaminni. Tamanna inuusuttut
sinippallaarnerat, sualummik su-
lisartoqarnerup tungaanut assut
annertuumik sajuppillaataasu-
mik iliorfigisariaqaraluarpoq, inu-
usuttut allaallu atuartut sulisar-
tunngortussat sulisartoqarnerup
tungaatigut isumaat annikippal-
laaqaaq, imakippallaaqaaq, soqu-
tiginninnerat mikivallaaqaaq nu-
na tamaat ataatsimut isigalugu.
Taamaattumik siunnersorusuk-
kaluarpakka sulisartut tamarmik
kattunniarnissartik sulissutigini-
assagaat.
Ove Lund, Qaqortoq.
Ove Lund, Qaqortoq
Immaqa siullermik inuit naapitat
annertunerusumik pissarsiaqarfi-
gisimavakka, imatorsuaq aamma
ataatsimiittunut ilaannginnama,
kisiannimi oqaatigisinnaavara
ukiut tallimat ingerlaneranni Aa-
siviit kimeerukkiartuinnartumik
taaneqarsinnaasut.
— Aasiviit tamaasa ilaaffigisi-
mavigit?
— Aasiviit tamaasa ilaaffigisi-
manngikkaluarpakka, kisianni
eqqarsaatigissagaanni 1976-mi,
siullerpaamik taamani peqataa-
vunga. Immaqa sakkortunerusu-
mik iliuuseqartariaqaraluarpoq.
Aasivik naalakkersuinerup tu-
ngaatigut annertunerusumik
oqalliffiusariaqaraluarpoq. Ullu-
mikkut Siumut naalakkersuisu-
nik oqaatigineqarsinnaapput, ki-
siannili sumut atuuttuuppat, nu-
naqarfimmiut saaffiginerpaat, ta-
amaallaat immaqa nunap iluani
pissutsit.
— Tamakkua oqallisiginissaat
kissaatigigaluarpatit?
— Suu, taakkua annertuneru-
sumik oqallisigineqarnissaat pi-
sariaqarsimagaluarpoq, soorlu
uranisiornerit annertunerusumik
taaneqarsimanngillat, immaqalu-
unniit uanga sioqqullunga tamak-
kua oqallisigineqarsimagunarput.
— Ingerlateqqinneqarnissaam-
mi?
— Soorunami ingerlateqqinne-
qarnissai pisariaqaraluarami,
asuli maannga qeqqaannaanut,
tassami allakkatigut nalunaaruti-
giinnarlugu naammannginnami,
— soorunami aamma timitalerne-
qartariaqarpoq. Eqqarsaatigimi-
saarsimavara siunissami Aasiviit
nunamut piginnittussaanermut
tunngatillugu, aammalu inuiaqa-
tigiit immikkoortinneqarneri, —
akissarsiatigut, najugaqarfitsi-
gut aammalu suliffissaqarniar-
nikkut, tamakkua annertunerusu-
mik maani Aasivimmi eqqartor-
neqarsimassagaluarput. Taavalu
tassunga atatillugu akerliuniutit-
ta ersersinneqarneri, qallunaallu-
unniit Aasivimmut iserqusaajun-
naarnissaat eqqarsaatigineqar-
sinnaagaluarpoq, takutinniaan-
narlugu taamaasilluta Aasivimmi
immikkut ittumik timitaliilluta.
Una pissutigalugu ullumikkut i-
nuiaqatigiinni immikkoortitsine-
rit ima ipput sulisartoq ilinniarlu-
arsimasoq qallunaaq. Taanna ka-
laallimiit siulliutinneqartarpoq
najugaqarnikkut akissarsiaqar-
nikkut, taavalu aamma nunamut
piginnittussaatitaaneq pillugu, —;
Aasivissioraluarpugut, kisianni
nuna piginngilarput, qallunaanu-
ku rigsfælleskabimik taaneqar-
tartoq aqqutigalugu nunaat. Ua-
gut nunagisutut misigisimagalu-
arparput, kisianni allagartanngu-
amilluunniit takusassaqanngilaq
uagut nunagigipput. EF-imut
tunngasut aamma annertuneru-
sumik eqqartorneqartariaqarsi-
magaluarpoq, kisianni immaqa
naatsorsuutigisinnaavarput '82-
mi anisinnaassalluta. -ik.