Atuagagdliutit - 07.08.1997, Blaðsíða 12

12
Nr. 60 • 1997
Timmisartortartoq Jørgen Svensson ukiut marluk matuma siorna timmisartut naaalagaattut sulinerminit
soraarninngorpoq. Kisiannili Kalaallit Nunaata qulaanit isiginnaarnissaa pinngitsoorsinnaanngilaa,
taamaattumik maannakkut piffissap ilaannaani timmisartumi naalakkap tulliatut timmisartortartuulluni
NARSARSUAQ (LM) -
Timmisartuussisamermi Jør-
gen Svensson 61-inik ukiulik
ilisimaneqarluarpoq. 1968-i-
mi Grønlandsfly-mi timmi-
sartortartunngorpoq. 1971-ip
kingoma timmisartumi naala-
ganngorluni, angullu taanna
ima oqaatiginiameqartarpoq:
Svensson aquttuuppat heli-
kopteri tikinngitsoornavian-
ngilaq.
Uagut aamma timmisartor-
tartuunngitsugut angut taanna
nalunngilarput. Tassami taas-
suma illoqarfiit, umiarsuit
nunallu immikkoortui silaan-
narmit assilisat amerlanersaat
assilisarisimavai, atuakkani,
qaammatisiutini, avisini, assi-
liaaqqani il.il. takusartakka-
vut.
Tassami Jørgen Svensson
marlunnik nuannarisaqarluar-
poq: Timmisartut assiliinerlu.
Nuliatalu Mariep oqamera
malillugu namminerminit
Grønlandsfly katissimaneru-
aa, ilaasullu ilumoorfiginerul-
lugit ilaquttaminit.
Jørgen Svensson-ili ima er-
seqqissaavoq:
- Kalaallit Nunaanni timmi-
sartunut ilaaneq qanoq akisu-
tigisoq nalunngikkaanni tim-
misartortartoq piumaffigine-
qartussaavoq. Ilaasut pisaria-
qartitaat annertuumik isigini-
artariaqarput.
Soraarninngorneq
Kisiannili Jørgen Svensson-ip
timmisartomeq pinngitsoor-
sinnaanngilaa, maannakkullu
timmisartortartut naalagaattut
soraarninngoreeraluarluni -
timmisartortartut 60-inik uki-
oqaleraangamik soraarnin-
ngortarput - suli timmisartor-
tarpoq.
60-illu sinnerlugit ukioqar-
nini pissutigalugu timmisar-
tortartut naalagaasa tulliattut
taamaallaat sulisinnaavoq,
piffissalu ilaannaani timmi-
sartortarluni.
Piffissap ilaannaani!
Ulloq taanna AG-mit aal-
lartitaq Jørgen Svensson-imut
pulaarmat, angut taanna nal.
akunnerini aqqanilinni timmi-
sartorsimavoq, taava piffissap
ilaannaani timmisartortameq
taamatut sivisutigippat, qanoq
piffissaq tamakkerlugu tim-
misartortameq sivisutigissa-
va?
Piffissaq tamaat timmisar-
tortamermi ukiumut nal. a-
kunneri 5-600-t timmisartor-
fiusarput, imaluunniit qaam-
mammut nal. akunnerisa 60-t
missaat. Ullulli ilaanni im-
mikkut pisoqartarpoq. Ullu-
mikkut timmisartut ilaat su-
miiffeerussimavoq, taamaat-
tumillu Narsarsuup tungaanut
ingerlavissaminik ilitsersuun-
neqartariaqarluni.
Narsarsuaq Jørgen Svens-
son-ip 1974-imili aallaavigi-
lersimavaa. 1990-ip tungaa-
nut Marie eminilu Kim Nar-
sarsuarmi najugaqarsimap-
put. Maannakkulli Køben-
havn-ip eqqaani Holte-mi na-
jugaqarput, taamaattumik Jør-
gen Svensson København-i-
miit Narsarsuarmut uteqat-
taartuartarpoq. Marie eminilu
18-inik ukiulik assaanerani
sulinngiffeqarnermi Narsar-
suarmut tikeraartarput.
Meeraanermit
takorluugaq
Jørgen Svensson qangarujus-
suarli timmisartortartuuju-
malluni kissaateqartarsima-
voq.
Nukappiaraalluni Vester-
bro-miit Kastrup-ip tungaanut
cykilertarsimavoq, timmisar-
torsuillu isiginnaartarsimallu-
git, sakkutuunngoramilu - i-
marsiortuni - Kastmp-imi un-
nuakkut allanik ilaqarluni i-
sertortumik Catalinamut iki-
sarsimavoq aquutaalu pin-
nguarisarsimallugu, soorlu
nukappiaqqat ataatap biilia-
nut ikillutik taamaaliortartut.
Jørgen Svensson aatsaat
30-t sinnerlugit ukioqalereer-
luni timmisartortartunngor-
mat pissutaavoq isiluttuune-
ra:
- Sakkutuujutillunga paasi-
vara isimma ajomerat pissuti-
galugu inuussutissarsiutigalu-
gu timmisartortartunngorsin-
naananga, taamaattumik mee-
raallungali takorloortarsima-
sara puiguinnarsimavara, taa-
malu radioteknikeritut ilin-
niagaqarlunga, piareersimaf-
figilerlugulu aningaasarsiuti-
ginagu timmisartortartuunis-
sara, ullulli ilaanni takuler-
para timmisartortartoq isaru-
alik...
Tamaattumik Jørgen
Svensson isit nakorsaannut
saaffiginneqqippoq, tassanilu
paasineqarpoq isai akomute-
qanngitsut inuussutissarsiu-
tigalugu timmisartortartun-
ngomissamut - isaruaqarani-
Silaannarmi misigisat
Jørgen Svensson-ip ukiut i-
ngerlaneranni timmisartortar-
nermini misigisartagai pissa-
nganartorpassuit tusarusussi-
magaluarpavut. Kisiannili a-
ngutaavoq pingaarniartuun-
ngitsoq, sapiitsuliortut oqalut-
tuassartaannik pingaakujun-
niutinillu oqaluttuamsunneq
ajortoq. Kisiannili misigisar-
passuaqarsimavoq. Sunalu
misigisaq pissanganarneru-
nersoq immikkoortikkumi-
naappoq.
Assilisarpassui qimerloor-
tillugit eqqaamasassat takkus-
suupput. Aajuku ukiuni 30-ni
timmisartorsimanemeersut -
ukiuni 40-ni Kalaallit Nu-
naanniinneersut - immikkoor-
titikkat pisut, timmisartut
sunnersut nunallu suaneemer-
sut malillugit. Oqaluttuassar-
passuaqarpullu:
Aap, taamanimaannaa...
Taava eqqaasassat amerli-
artulerput.
Kamippaat lakit
Jørgen Svensson-ip immikkut
eqqaamasaasa ilagaat qanga
indiamiumik sermersuarmut
miinnartariaqalersumik an-
naassiniaqataaneq:
- Timmisartumik ilaaso-
qanngitsumik Island-imiit
maannga Narsarsuarmut i-
kaassisussaavoq, aqqutaanili
allamut sangusimalluni. Ku-
lusuup tungaanut aqqutaa qi-
teqqussimavaa. Taamanikkut
isikkiviluppoq, nuiassat appa-
sillutik siallerlunilu. Timmi-
sartunut mitsitsisarfimmi na-
pasuliamiippunga, qanoq i-
ngerlaneranik radiukkut tu-
sarnaaqataallunga, tassan-
ngaannarlu ima oqarpoq: Mo-
tori unippoq, orsussaaruppu-
ngalu. Allanik ilaqarlunga he-
likopterimut ikivunga, aallar-
pugullu ujaasiartorluta. Ta-
mannalu ajornaatsuinnaan-
ngilaq. Naleqqersuutinik pe-
qanngilagut. Ilaanni tusaasin-
naagaluarlugu ilaanni tusaan-
ngitsoortarparput. Sermer-
suup imaanut ujangisimane-
ranut nakkarsimavoq. Kiisa-
mi takugatsigu aamma uagut
orsussaaruppugut. Timmisar-
tup eqqaanut mippugut, ani-
sorlu siulleq timmisartumee-
reerluni uterami paasisaqara-
ni oqarpoq:
Inuttaqanngilaq!
Taava apummi tumit taku-
lerpavut, apummilu putoq, si-
kullu quppaani takusavut si-
ulliit tassaapput kamippaat la-
kiusut. Quppami timisartor-
tartoq sikup iigaanut kiggi-
gussimavoq. Tusaaleramisi-
gut timmisartumit anisima-
voq, quppamullu nakkarsi-
malluni. Misigisat nuannersut
ajunngitsumik kinguneqartut
tamanna ilagaat, soomnamili
aamma ilaqarput alianartunik
kinguneqartartunik.
Jørgen Svensson-ilu takor-
luuerpalulerpoq timmisartoq
alla sermersuarmut miinnar-
tariaqalersoq oqaluttuarilera-
miuk. Tamanna januarip
qaammataani pivoq. Ulloq
taanna Kalaallit Nunaanni qa-
qutigoortumik kallersorsuu-
voq. Ulloq taanna Jørgen
Svensson helikopterimik tim-
misartorpoq, silarlussuaq ma-
litsigisungaannarlugu. Tim-
misartunut atortut aallaaviat
innaallagissamit eqqomeqar-
put, taamalu radiu atassutaa-
mlluni, taamatullu pisoqame-
rata nalaani timmisartoq ser-
mersuarmut miinnartariaqa-
lersoq nalunaamtigineqarpoq.
Silap ajorpallaamera pissuti-
galugu ikiuukkiartortoqarsin-
naanngilaq. Aatsaat sap. a-
kunneri pingasut qaangiuttut
timmisartoq nanineqarpoq.
Issimasut sisamat tamarmik
ajunaarsimallutik.
Putugorsuaq
akisunerpaaq
Immikkut timmisartuussinerit
ilagaat nakorsanik ilaasoqar-
luta Ittoqqortoormiuliarner-
put, piniartoq qemtsitersima-
soq ikiorneqartariaqalermat.
Tamanna ukiukkut decembe-
rimi pivoq. Timmisartomer-
mi sermersuaq qulaattussaa-
varput taartuinnarmi. Nuum-
miit Ammassalimmut:
- Tunup tikinnissaata tu-
ngaanut silagissiorpugut,
naak taaraluartoq, kisiannili
tassanngaannaq nittaalaler-
poq. Ammassalimmi qulliit
takulaarsinnaagatsigit ajun-
ngitsumik mippugut. Aqaa-
guani suli apisoq sineriak atu-
arlugu avannamut aallarpu-
gut. Timmisartortartut pinga-
suuvugut. Helikopterimi ilisi-
majunnaartitsissutinik nassar-
pugut, pisariaqalissappat na-
korsaq helikopterip iluani pi-
laasinnaaqqullugu. Steward
Ø-mut mippugut, piniartorlu
ajoqusersimasoq ikeriarlugu
Ittoqqortoormiinut ingerlallu-
gu. Tassani nakorsap taa-
maallaat suliarisinnaavaa pi-
niartup putugorsuata qerisup
napinissaa mersornissaalu,
annaanneqarsinnaanngimmat.
Silap ajomera pissutigalugu
utinnginnitsinni ulluni pinga-
suni Ittoqqortoormiiniippu-
gut. Taamaattumik oqaatigi-
sariaqarpoq putugorsuaq
taanna Kalaallit Nunaanni
akisunerpaasoq.
Miinnartariaqalerneq
Jørgen Svensson misigisaqar-
simanngisaannarpoq timmi-
sartortarunnaamissamut pis-
sutaasunik.
Helikopterimik maangaan-
naq miinnartariaqalersima-
voq, helikopterip sikuiaataa
atorsinnaajunnaarmaf, taama-
lu motori unitsillugu. Taman-
na ajunngitsumik kinguneqar-
poq, naak sakkortuumik mit-
toqaraluartoq.
Jørgen Svensson-ip timmi-
sartomeq qunugisarinngilaa.
Pingaartumik ukiorpassuami
Kujataani timmisartortarsi-
manermigut Kujataa ilikkar-
luarsimavaa. Silap qanoq in-
nera nunalu:
- 1968-imi Grønlandsfly-
mi sulilemerma kingoma pi-
soqarsimaqaaq. Taamanikkut
nuiannguamik takugaangatta
utiinnartarpugut. Ullumikkut
qaammataasat atorlugit sumi-
issusersiutit atortoraavut - ilu-
aqutaalluartut, uagullu pikko-
Dronning Margrethe Kalaallit Nunaannut
tikeraaraangat Jørgen Svensson tiiwnisar-
tuussisarsimavoq. Unnuk manna immikkut
ittumik naapissavaa, tassami dronningip
Narsamut tikeraarnerani nersornaammik
saqqarmiulerneqartussaavoq. Assi una
assilineqarsimavoq kunngikkormiut 1982-
imi Qallimiunut tikeraarneranni.
Jørgen Svensson har fløjet med Dronning
Margrethe, når hun har været på besøg i
Grønland. 1 aften kommer han til at møde
hende på en særlig måde, da skal han
nemlig have overrakt en fortjentsmedalje
under Dronningens besøg I Narsaq. Dette
billede er taget ved Kongehusets besøg på
fåreholderstedet Qallimiut i 1982.