Tíminn - 04.09.1976, Blaðsíða 8

Tíminn - 04.09.1976, Blaðsíða 8
TÍMINN Laugardagur 4. september 1976 AAannfæð d haustsýn ingu við Grátmúrinn Það er komið haust og bráö- um verður kominn vetur. Laufin á tr jánum eru sum orðin rauð og gul 1" framan og tilveran er regn- grá i vöngtim. l»að sem tekur þd öll tvimæli af um árstfðaskipt- in, er að útsölurnar eru byrjað- Skúlptúr eftir Sigurjón ólafsson. Ein af myndum Ágústs F. Peter- sens, dæmigerð fyrir manna- myndir hans. Asgeröur Búadóttir sýnir vandaðan, listrænan vefnað sem teljast verður I sérflokki. ar og haustsýning Félags is- lenzkra myndlistarmanna hefur verið opnuð almenningi. Það siðarnefnda er eins konar punktur aftan við sumarlanga stöðvun menningarinnar, þvi veturinn er sá árstimi, sem menn sinna listum og visindum bezt á islandi. Um þátttöku og tilgang Haustsýning FIM hefur um langt skeið vakið dálitla eftir- væntingu, auk þess sem hún er marktæk um árstiöaskiptin, en ég veit ekki hversu oft hún hefur veríð haldin, né heldur hvaða stefnuskrá syningarnefndinni er ætlað að starfa eftir, Hjörleifur Sigurðsson, for- maður Félags islenzkra mynd- listarmanna segir á þessa leiö I ávarpi um haustsýninguna: „Haustsýning Félags is- lenzkra myndlistarmanna er aftur komin i Kjarvalsstaði. Það er félaginu vitaskuld fagn- aðarefpi af ýmsum ástæðum. Fyrst má nefna, að hér gefst rými til að kynnafólki i borginni — og reyndar landinu öllu — stór verk og vfðtækt úrval myndlistar þessarar stundar. I annan staö höfum við jal'nan lit- ið svo á, að samtök myndlistar- manna hafi átt nokkurn þátt i byggingu hússins á Miklatúni enda varð viðskilnaöur við það um stundarsakir engan veginn sársaukalaus. Nú munu hvorki raktir þræðir né hnútar Kjar- valsstaðadeilunnar. Hún varö að sumu leyti til góðs fyrir myndlistarlífið og framrás þess. Við vonum, að samtök list- manna og stjórnendur Reykja- vikurborgar haldi áfram að styrkja grundvöllinn, sem báö- um er hagkvæmur og eðlileg forsenda grósku I listum og menningarmálum. En hver er tilgangur Haustsýningar? Ég nefndi aðalatriðin i þriðju setn- ingunni. Auk þess skulum við jafnan kref jastendurnýjunar og nánari tengsla við stærri hópa og fleiri einstaklinga samfélags okkar." Alls bárust sýningarnefndinni um 300 verk og var tæplega helmingur þeirra tekinn á sýn- inguna, en alls sýna 48 lista- menn þarna verk sin og sjö sýna nú i' fyrsta skipti á haustsýningu FIM, þeir Ómar Skúlason, Kristján Kristjánsson, Þórður Hall, Jón örn Asbjörnsson.Gúsi Guðmann, Haukur Dór og Salome Fannberg. Við getum verið sammála for- manni félagsins FIM, að haust- sýningin eigi að rúma „stór verk og viðtækt urval myndlist- ar þessararstundar", en tílþess að svo sé að þessu sinni, vantar verk of margra á þessa haust- sýningu. Má.þar t:d. nefha mál- ara eins og Svavar Guðnason, Þorvald Skúlason, Hjörleif Sig- urðsson, Karl Kvaran, Vetur- liða Gunnarsson, Benedikt Gunnarsson, Jóhannes Jó- hannesson, Steinþór Sigurðsson, Hrólf Sigurðsson, Sverri Har- aldsson, Jóhann Briem, Erro og Finn Jónsson, svo eitthvaö sé nefnt af nöfnum. Þetta er bent á til þess að vekja athygli á þeirri staö- reynd, að frægustu málarar okkar virðast einhverra hluta vegna, sniðganga þennan grát- múr islenzkrar myndlistar, haustsýninguna, og meðal- mennskan fær oáreitt að halda eins konar innanfélagsmót i málverki og myndlistum undir djörfu og velþekktu merki. Maður getur skilið það, að einn og einn merkilegan málara vanti, en þegar brciðsiðan á drekanum snýr annað ár eftir ár, þa veit maður naumast leng- ur undir hvaöa f ána er barizt, og haustsýningin 1976 er ekki „við- tækt úrval myndlistar þessarar stundar", heldur eitthvað ann- að. Þá vil ég geta þess, að dálitið er um „gamlar" myndir, þ.e. myndir, sem áður hafa verið sýndar almenningi. Sumar hafa nú verið „yngdar" I sýningar- skrá af einhverjum orsökum, t.d. myndin af Gylfa Gislasyni teiknara, hún er sögð máiuð 1976, en var samt á sýningu um réttirnar i fyrra. Allmargar myndir aðrar hefur maður séö áður á ýmsum sýningum aftar i tiðinni, og er það i meira lagi torskilið hvaða erindi þær eiga nú alll. i einu við Hðandi stund, myndlist „þessarar stundar", eða þá ögurstund, sem skiptir sköpum. Auövitað eru á haustsýning- unni verk eftir menn, sem skipta máli fyrir isíenzka myndlist, og það verulega miklu máli, en þetta er þó ekki það úr- tak sem við höfðum vonað að fá að sjá. Myndum fækkað Sýningarnefnd (12 listamenn, formaður Leifur Breiöfjörð) fer einnig mjög vafasama leið, eða umdeilanlega að þessu sinni. Eftír hálfgerð vandræði með húsnæði og lausn deilunnar um Kjarvalsstaði, fær sýningar- nefndin nú allt húsið undir haustsýninguna, tvo sali, ganga og útisvæði, auk skilrúma. í stað þess að velja þá leiö að sýna sem flest verk, t.d. með þvi að nota húsið eins og gert var á yfirlitssýningunni, sem haldin var á þióðhátiðarárinu 1974, þá er flokkun beitt, og reynt er (að sögn) að gefa betri ¦mynd af einstökum listamönn- um með þvi að hafa fleiri verk eftir hvern þeirra, 5&6 frá hverjum. Þetta hefur þann auglj kost, aðsýninginfærbetriheild- arblæ en ella hefði orðið, en obb- inn af myndverkum margra manna fer ofan 1 kjallarann aft- ur i geymslu. Að minu mati .yi nú átt að nota tækifærið og setjaupp skilrúmin og hengja á þau myndverk og nota sömu- leiðis ganga og kaffihúsið undir myndlistarverk. Þá hefðu þau getað orðið mun fleiri og FIM hefði fengið tækifæri til þess að kynna viðtækara úrval mynd- listar en þarna er gert. Þvivar á sinum tima haldið fram, aö ófé- lagsbundnir menn, t.d. Reyk- vikingar, sem mála án þess að vera i málarafélagi, gætu sent verk sfa á samsýningu FIM a.m.k. einu sinni á ári. Þetta átti að réttlæta að starfsemi Kjarvalsstaða gæti orðiö skyn- samlegt listmat, án þess að rek- in væri hrein einokunarpólitik. Sýningarnefndin hefur ekki skýrt frá þvi, hversu margir myndlistarmenn sendu verk, aðeins sagt, að 8 manns, sem ekki hafa áður sýnt með félag- inu, væru nú með, og aö 13 utan- félagsmenn væru með verk, en 35 félagsmenn. Verður það aö teljast mjög sanngjarnt hlutfall, og hefur ekki á sér einokunar- blæ, Myndirnar á sýningunni En víkjum nú ögn að myndun- um. Agúst F. Petersensýnir fimm verk og eru mjög i þeim anda, sem verið hefur. Baldur Edwins (1918) á eina mynd, sem vakið hefur verulega athygli. Þessi mynd er sögð frá 1976, en mér er sagt, aö málarinn hafi fyrir þremáratugum „málað svona" og þótt vondur málari. Núna er betta i takt við timann og vekur myndin mikia athygli. Gaman væri að fá að sjá fleiri myndir eftir hann. Björg Þorsteinsdóttir er með griðarstóra myndþrennu, 146x362, er hún nefnir „Gjald- eyrisl3y.fi". Bragðdauf og kraf t- laus með öllu, þrátt fyrir stærð- ina. Bragi Asgeirsson rær á dökkumiðum, en myndir hans eru sem fyrr mjög athyglisverð- ar og sterkar. Eirfkur Smith er með vatns- litamyndir, sem voru á einka- sýningu hans i sama húsi fyrir nokkrum mánuðum. Elias B. Halldórsson er með eina i svipuðum anda og kom fram i seinustu sýningu hans. Gisli Guðmann Jdnssoner með fallega gerðar pastel myndir, en þyrfti að reyna að skapa sér persónulegri stQ. Háfsteinn Austmann er við það sama Haukur Dór Sturlusoner með sex myndir og auk þess leir- mynd. Oliumyndir hans eru ekki mjög persónulegar fyrir hann sjálfan, en tússmyndirnar folk i listum á hinn bóginn athygli verðar. Hörður Agústsson er með sex myndkrfli, hálfgerð frimerki, en mjög skemmtilegar. Gott dæmi um það hvaða árangri hefði verið unnt að ná með þvi að notfæra sér meira skilrúmin. Jóhannes Geirer með fjórar oliumyndir og er gleðilegt að vita til þess, aðhann er nú aftur byrjaður að ná tökum á oliu- málverki eftir áralanga vinnu i pastel. Kjartan Guðjónsson er með þrjár vel byggðar myndir, nokkuð „súrar" i lit. Hann þyrfti að snúa aftur i birtuna. Kristján Daviðssoner glossa- legur. Stóra myndin er ekki i hópi beztu verka málarans, en hinar eru betri. Magnús Kjartansson, Sigurð- ur örlygsson og ómar Skúlason eru með það, sem þeir nefna blandaða tækni. Þetta eru skemmtilegar myndir i hæfi- legri fjarlægð. Gáski þeirra félaga setur að visu fjörlegan blæ á sýninguna, en mannierþó tilefs.að myndir þeirra varðveitist óskemmdar nema fáeina mánuði. Ég hefi t.d. séðhverniggömulblöðfára i ljósi. Ef til vill ættu svona myndir að vera undir gleri, ef þeim er ætlað lil'. Það hafa sagt mér sérfróðir menn, að islenzkir myndlistar- menn séu ekki allir nógu gætnir i efnismeðferð. Tugir mynda Gunnlaugs Schevings munu liggja undir skemmdum, þvi unnið var með vondu efni, og það sama er að segja um mynd- ir Jóns Stefánssonar og fl. Þær bola bókstaflega ekki venjuleg- an geymslustað, þ.e. að hanga á vegg, og stórum fjárhæðum veröur að verja til þess að reyna að bjarga þeim frá því aö springa og molna i sundur. i'og sá eina mynd eftir einn þeirra félaga á dögunum, sem var mjög illa farin eftir aðeins fáeina mánuði. Sem sagt, þeir verða, allra hluta vegna, að finna sér útrás i varanlegra cl'ni. Erlendis standa menn frammi fyrir svipuðum vanda- málum. Margrét Þ. Jóelsdóttir og Stephen Fairbairneru með blið- lynd,sérstæð verk. Maria H. ólafsdóttir sýnir tvær myndir frá 1974. Hafa þær verið á sýningu áður og veita því ekki viðbótarupplýsingar um þennan ágæta málara. Matthea Jónsdóttir sýnir „Hitabylgju",sem sver sig iætt við fyrri myndir, nema liturinn er heitari. Kristján Kristjánsson sýnir þrjár poppmyndir, sem eru ó- venju vel gerðar frá sjónarmiði formfræðinnar. Þessi myndgerð er orðin da- litið þreytandi að visu, en þess- ar þrjár litlu myndir eru i sér- flokki. Frumdrög eftir Ragnar 0„umálverk efUr Kjartan Guðjónsson Kjartansson 'jlraNNHÍMBIIÍH örlygur Sigurðsson á þrjár myndir á sýningunni, einskonar „lausavis- ur" úr ferðalögum málarans.________________

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.