Mánudagsblaðið - 08.11.1948, Blaðsíða 6

6
MÁNUÐAG-SBLAÐIÐ
Mánudagur 8. nóveinber 1348.
Pétur uppgötvaði það j
kvöld eitt að hún las fransk- j
an skáldskap mætavel, og!
var stórhrifinn. Þetta var ein.
af ástríðum hans. Eg gat les
ið dálítið í frönsku, en kerui-
ararnir mínir höfðu verið
lakir og framburður rninn
var hræðilegur. Svo að þau
skemmtu sér nú prýðilega,
byrjuðu á Francois Villon og
tóku síðan seinni tíma skáld-
in, t\-j eða þrjú kvöld á
viku, meðan ég var að vinna.
(Eg hafði tekið að mér aug-
lýsingavinnu á eigin spýtur.
til þess að fá peninga fyrir
silfurref).
Hilda felldi hug til Péturs
yfir frönsku skáldunum.
Mér fanns". það skiljan-
Fyrst ég mátti velja milli
þess að hiusta á þau Pétur
o-g Hludu þylia kvæði og
kvöldverðar með Rikka kaus
ég Rikka heldur. Eg símaði
Pétri, að ég kæmi heim um
ellefu. Hann bauð Huldu út
að borða með sér.
, . , , . Um ellefu Ieytið var Hulda
legt, ekkert ahyggiuefm. , ■ * „
„, , fX. ,, . 5 J . ! bum að troða lif mitt undir
Hun hafði aldrei umgengizti ,
, , , , fotum og bottist bar með
nokkurn karlmann aður jafn | , „
., .... ,, hafa gert kristilega skyldu
mikið og Petur, og hann var 0
í alla staði aðlaðandi. Hann
var farinn að kunna vel við
haiia nú orðið — hún var
svo hæglát, prúð og vel-suð-
uö.
Eg hafði hugsað mér að
finna upp eitth.uð snjallt
ráð til að losna vio hana ■—
hugleiddi hver af karlmönn-
Unum úr kunningjahóp okk-
ar væri líklegur til að þykja
hún aðlaðandi og ekki fýlii-
Jeg um of; ætlaði síðar að
haga því svo til, að hann
yrði hæfilega tiður gestur
okkar og sjá hvort þannig
ínætti ek-ki beina tilfinning-
Um hennar frá Pétri, svo að
komizt yrði hjá árekstri.
En ég var of önnum kaf-
jnn og þreytt til þess sjálf
lað taka í taumana. Eg vissi
að hugur hennar stóð æ meir
ítil Péturs, því að hún fór að
[verða beinlínis ókurteis við
4nig. Hún fann að því, hvað
ég notaði mikinn varalit,
hvað ég gengi alltof stutt-
klædd, eða að það væri ekki
sæmilegt, hvað 'kjólarnir
flnínir væriu mikið flegnir.
IÞetta reyndi dálitið á þolrif-
•&n, en ég var upptekin við
tyinnuna og lét þar við sitja.
Eitt föstudagskvöld í helli-
jrigningu átti ég kost á því
áð vera annaðhvort óboðinn
gestur á einni af ljóðasam-
Ikundum þeirra Péturs ■ og!
sína, tó að ég haldi því fram,
að hún hafi vægðarlaust not-
að vopn, sem barst henni
upp í hendur þetta kvöld til
að fá vilja sínum framgengt.
Pétur varð drukkinn.
Hann byrjaði að tala um
mig. Hulda fylltist drambi
cg vandiætingu gagnvart
mér sem éihiijfagjamri og
vanstilltri persónu. Pétur,
sem þurfti á hughreystingu
að halda frá þessari stað-
föstu og „góðu“ stúlku fyrir
hið ógurlega og ógróna sár
sem ég hafði veitt honum,
gerði hana að trúnaðar-
manni sínum eins og skap-
legt var..
Hann sagði Huldu að ég
vœri áhrifagjörn og van-
stillt cg það svo mjög, að ég
hefði verið honum ótrú með
fjórum eða fimm mönnum.
Jæja — Pétur þekkti ekki
frænku Huldu, Geneviulve.
Hann vissi ekki, að Huldu
hafði verið innrætt fráj
blautu barnsbeini trú á góð-j
ar og vondar konur; á svart ;
og hvitt, rétt og rangt, löst
°g dyggð og að líf hennar
hafði ekki fært henni neina
þá reynslu, sem gæti dregið
úr tröllatrú þeirri sem hún
hafði á sannleiksgildi þess-
ara hugtaka.
Hún sagði: „Veslings Pét-
ur, hún &r gjörsamlega einsk
isverð og lauslát mánneskja.
Huldu eða borða kveldverðj Ug er nokkurnveginn viss
<úti með Rikka, en hann Var! um- að hún átti vingott við
eini maðurinn um þessar
ttnu.ndir, sem Pétur hafði
e’kki á móti að byði mér út.
ÍPað var ofur eðlilegt. Rikki
[var einkavinur hans og sá,
pem hann treysti bezt.
Við Rikki vorum þegar
fcúin að kippa í lag öllum
Vandræðum, sem okkar í
fjóra eða fimm karlmenn í
Boston, áður en hún kynnt-
ist þér. En þú — þú veizt,
hvað tryggð er og að láta
sér annt um sóma sinn. Þú
ættir að gleyma henni, áð-
ur en hún svíkur þig aftur..“
(Það mætti skíra þetta
niðurlagsorð ævisögu. Ef til
fnilli voru. Þegar færi gafst, vill trúði Hulda því, sem
Bagði hann mér í fáum orð-!hún sagði, fyrst hún hafðú
:um. að Péturs vegna sæi skilið það á Pétri, að ég.
hann eftir þvá, sem gerzt
hafði. Hann vissi ekki að frá
þessu hefði ég sagt Pétri
fremur en nokkru öðru; en
ásátt um, að það, sem hefði
gerzt væri leiðinlegt glappa-
skot, vorum við aftur góðir
félagar.
værí „vond“ manneskja. En
það var ekki fyrr en tveim-
ur árum síðar, við eina af
fáum máltíðum okkar Péturs
saman, að hann skýrði mér
fná hvað Hulda hafði sagt
honum). . I
Það, sem hún sagði, var
ósatt. Eg hafði ekki verið í
kunningskap við neina karl
menn, áður en ég kynntist
Pétri.
Eg kom heim þetta haust-
kvöld 1925 í kyrriátu hátíð-
ar'skapi og hitti þar fyrir
Pétur, sem var búin að fá
nóg af mér, en fékk aldrei
að vita hversvegna. meðan
hugsanlegt var, að sú vit-
neskja yrði að gagni.
Eg opnaði dyrnar. íbúðin
var í svartamyrkri. Meðan
ég háttaði, sagði ég við Pét-
ur, sem bylti sér um eirðar-
leysislega: „Við Rikki sáum
ákaflega skemmtilegjt léik-
rit í kvöld.“
Hann sagði: „Mér er dé-
skotan sama, hvað þið sáuð.“
Eg hugsaði með mér: „Hann
er mjög fúll í kvöld .......
sennilega búinn að fá nóg
af ljóðalestrinum með
Huldu. Eg verð að gera eitt-
hvað við þvtí.“ Og lagðist út-
af.
Daginn eftir, þegar ég kom
heim, bað Pétur mig um
skilnað.
Rara si sona, formálalaust.
Eg sagði: „Þetta er dálítið
óvænt. Hvers vegna?“
Hann sagði: „Vegna þess
að okkur Huldu langar til
að gifta okkur“. (Hulda sá
um að vera fjarstödd þetta
kvöld).
Eg hélt, að annaðhvort
ökkar væri gengið af göfl-
unum og trúði ékki, að það
væri ég.
„Eg sagði: „Hverju sætir,
að þú villt allt í einu skipta
á Huidu og mér.“
Pétur sagði: „Því, að hún
er hrein og þú hefur enga |
hugmynd um hvað það orð
merkir.“
Þetta gerðist allt áður en
ég hafði tíma til að fara úr
kápu og hatti. Eg fór ekki
úr þeim. Eg gekk út. Eg tók
mér langa göngu meðfram
'hafnardíkjunum til bess að
fá næði til að hugsa.
Eg komst að þeirri niður-
stöðu. að Pétur hlyti að hafa
sagt Huldu, að ég hefði verið
sér ótrú og hún hefði á ein-
hvern hátt notfært sér það.
Eg gekk líka úr skugga um,
að ég hefði farið frá honum
fyprir mörgum mánuðum ef
hann hefði óskað þess; en að
ég mundi ekki skilja við
hian núna vegna einh-vers
beimasætubjálfa, sem ól
hann á spakmælum um mun-
inn á löstum og dyggðum og
vissi ekki hivað þetta tvennt
þýddi.
Eg einsetti mér að sleppa
Pétri ekki baráttulaust. En
ég vissi ekki við hvað ég átti
að stríða.
Eg keypti mér matarbita
í kaffisölu, bar sem tveir
hafnarverkamenn reyndu að
fá mig í tal við sig. Eg varð
þess ekki vör fyrr en full-
um klukkutima síðar, þegar
það rifjaðist upp fyrir mér.
Hulda var heima, þegar ég
kom, hreinleikinn uppmál-
aðuri og og-köttur, sem
á von á rjóihá'á diskinn
sinn; hún. spurði mig hvort.
ég hefði haft„.ánægju af
göngunni.. Pétri* virtist líða
illa.
Skelfing hafði betta skol-
azt í höndum mér!
Eg var stuttorð. Eg sagði:
„Hulda, þú ferð heim til þín
á morgun. Það er ekki heppi
legt, að þú sért hér.na lengúr,
Pétur hefur þriggja vikna
kynni af bér og fullra
þriggja ára af mér.
Þið virðist vera gagntekin
af ofurást hvort á öðru. Jæja
þá. Eg ætla ekki að stía
ykkur sundur að eilífu. Þú
ferð heim. Pétur verður
hérna. Ef eftir sex mánuði
en á þeim tíma mun ég
reyna að sýna Pétri að hann
sé viti sínu' fjær — tilfinn-
ingar ykkar eru óbreyttar,
þá skal ég veita honum
skilnað orðalaust. Ef þú læt-
ur mig ekki fá sex mánuði,
'þá gef ég honum aldrei skiln
að. Hvað sem ég hef brotið
— c<g ég viðurkenni ekki
neitt fyrir þér — þá hefur
hann fyrirgefið bað og getur
ekki skilið við mig. Þetta
eru mínir skilmálar. Góða
nótt“.
Eg fór að hátta. Pétur var
í herbergi Huldu um nóttina.
Eg lá í rúminu og sagði:
..Eg skal beriast á móti
þessu. Eg bauðst til að borga
reikninginn fyrir það, sem
ég hefði gert og var sagt að
ég þyrfti þess ekki. Þkð er
útkljáð mál. Eg sleppi ekki
Pétri við hessa konu. Eg
þekki hana betur en hann
gerir. í fyrsta skipti, sem
hann kemur heim drukkinn
og segir: „Allt hringsnýst,
elskan mín, en það hring-
snýst svo skelfilega þægi-
lega, ef ég fæ að halla
ihíöfðinu upp að öxlinni á
þór,“ og leggur höfuðið
þar eins og þreytt
barn, þá heldur hún langa
ræðu yfir hausamótunum á.
honum um bölið, sem áíeng-
ið haíi í fcr með sér. Hún
veit ekki hvernig hann er
gerður. og ekki heldur hvern
ig nokkur margbrotin per-
sóna er gerð. Og ég vil Pét-
ur, og ætla ekki að missa
hann til heimskingja eins og
hennar.“
„Daginn eftir fór hún
heim til sín, eftir að hún
hafði haldið yfir mér ræð-
una um skilningsleysi mitt á
siðgæði. Pétur sagði við mig.
„Þú færð þína sex mánuði.
Mikið gagn megi þeir gera
þér. Eg æt-la að hætta á það,
að þú sért að segja sannleik-
ann, aldrei þessu vant. um
að skilja þegar þeir eru liðn
ir. Það lítur út fyrir að vera
bezta ráðið til að losna við
þig tiltölulega fljótt.“
Eg sagði við sjálfa thigí
..Þetta getur ekki atf; séf
stað. En ég verð að stilla mig.
og reiðast ekki. Þegar á aHt
er litið þá finnst honum ég
eftirsóknarverð: hann er orð
inn vanur mér; það er ýmis-
legt mér í hag. Og ég hef
sex mánuði.“
Eg vann; ég keypti faiieg-
ar flikur; ég stillti skap mitt.
C'g ég komst brátt að raun
um, að hann ætlaði aldrei.
að kyssa mig aftur — þegar
hann var ófullur.
Eg sagði við sjálfa mig;
..Þetta getur líka liðið hjá','4
og lét eins og ekkert E'æri.
Hann borðaði aldrei með
mér á kvöldin. Hann. sagði
mér aldrei, hvert hapn .feri.
Ef ég sDpurði, skellihíó hann
að mér. Stundum talaði hann
ekki við mig dögum samah
— las í dagblaði við morg-
unmatinn og var úti á kvöld
in. þangað til ég var háttuð.
Einstöku sinnum reyndi ég
að hafa gesti. Venjulega kom
hann þá ekki hei«m. Gerði
hann það. var hann kurteis
við þá en talaði ekki við
mig heilu kvöldin.
Hún hafði fengið hann til
að lofa að hafa ekkert sam-
an við mig að sælda.
Hann gleymdi þvi þó, þeg
ar hann kom heim druikkinn.
Þá var hann vanur að setj-
ast á rúmstokkinn hjá mér
og segja: „Pattv, hin full-
komna meri. Og svona
falleg, það er leitt þú skulir
vera svona. En þú ert lagleg
hórkona.“
Eg hugsaði þá: „Eg hljóða,
ég verð vitlaus, ég fetenzt
þetta ekki.“ Og hann sat þar
áfram. rólegur eftir steypi-
bað, glottandi, annarlegur.
Og ég lagði hendur um háls
honum.
mmwámimB
Ritstjóri og ábyrgðarmaður:
Agnar Bogason.
Biaðið kemur út á mánu-
döguui. — Verð 1 króna.
Afgreiðsla, Kirkjuhvoli 2
hœð, sími 8975.
Freutsmiðja Þjóðviljans h.f.