Mánudagsblaðið - 06.12.1948, Blaðsíða 8

ríkissjóðs
Því ekki að gefa kimningjiimim miSa í jólagjöf?
Sala bréfanna hófst í dag. , arrysla 21S þus., Akureyri 911 upphieoir alg^rlega ahæ-tu-
Ríkisstjórnin hefur ákveoið j þus., Þingeyjarsýsta 300 þús., laust. Jafnframt getur fólk á
að nota nú þegar heimild iaga N-Múlasýsla og Seyðisfjörður þenna hátt safnað ser öruggu
nr. 82, 13. nóv. 1948 til lán-j 226 þús., S-Múlasýsla 254 þús.,
tö'ku fyrir ríkissjóð á þann* Norðfjörður 96 þús., Skapta-
ihátt að bjóða út nýjan flokk
happdrættisskuldabrcfa. 1 lög-
urn þessum er ríkisstjórninni
heimilað að taka allt að 15
milljón króna innanrikislán.
Verður öll lántökuheimildin
notuð, og hið nýja happdrætt-
is’án verður því jafnstórt hinu
fyrra. Tilhögun og upphæð
vinninga verður einnig hin
fellssýslur 220 þús., Vestm,-
eyjar 309 þús., Rangárvalla-
sýsla 214 þús., Árnessýsla 488
þús., Gullbringu- og Kjósar-
sýsla 310 þús., Keflavík 230
þús., og Hafnarfjörður 510
þús. kr.
I
Ný Iántaka óhjákvæmilei
greinargerð fyrir fyrra
sama. Dregið verður í fyrsta happdrættisláninu var þess
getið, að Alþingi hefði, í sam-
bandi við ýmsar hinar umfangs
miklu og kostnaðarsömu fram-
kvæmdir ríkisins síðustu árin,
lagt á rikissjóð þá kvöð að afla
fjár til framkvæmdanna með
lántökum innanlands. Ekki hef-
sinn í þessum flokki happdrætt
islánsins þann 15. janúar 1949.
Bréfin seldust öll á
ein'um mánuði
Ástæðan til þess, að ákveðið
hefur verið að bjóða nú þegar
út nýtt happdrættislán, er sú, j ur reynzt auðið að afla nema
að hin mjög mikla cftirspurn nokkurs hluta nauðsynlegs
eftir skuldabréfum fyrra happ-
drættislánsins leiddi í ljós, að
auðið hefði verið að selja
skuldabréf fyrir miklu hærri
upphæð. Strax eftir að dregið
ihafði verið í happdrættisláns-
ins tók að berast fjöldi fyrir-
spurna um það, hvort ekki
væri ætlunin að bjóða út annað
hoppdrættislán, þar sem fjár-
þörf ríkisins er mikil, vegna
hinna óvenju miklu fram-
kvæmda siðustu árin, var talið
rétt að nota tækifæri til lán-
töku.
Þar sem ekki hefur verið
birt fullkomin greinargerð um
sölu skuldabréfa fyrra happ-
drættislánsins, þykir rétt að
gera það héir í stuttu máli. Sala
foréfanna hófst þann 15. sept.
fi.l. og lauk 15. okt. Nokkrum
dögum áður höfðu reyndar öll
foréf selzt hjá flestum umboðs-
mönnum lánsins, en eftirspurn-
in var langmest síðustu dag-
ana. Hafði fjöldi fólks dregið
lánfjár hjá lánstofnunum í land
inu. Hefur því ríkissjóður sjálf
ur orðið að leggja fram mikið
fé, umfram hin föstip útgjöld
sín, og auk þess orðið að greiða
háar upphæðir vegna áby rgð-
arskuldbindinga sinna. Þetta
leiddi af sér yfirdrátt á reikn-
ingi ríkissjóðs í Landsbankan-
um, sem í sumar nam um 68
millj. kr., en hefur nú lækkað
í 39 millj. kr. Allmikið af þess-
ari upphæð stafar frá rekstri
ríkisins í ár og greiðist vænt-
anlega, þegar allar tekjur árs-
ins hafa verið innheimtar, en
svo mikill hluti lausaskuldar-
innar við Landsbankann er þó
til orðinn vegna útgjalda rikis-
sjóðs í sambandi við aðrar lög-
boðnar framkvæmdir, sem ekki
hefur tekizt að afla fastra
lána til, að óhjákvæmilegt er
að bjóða út nýtt 15 milljón kr.
innanríkislán til til þess að
losna við þessa lausaskuld, sem
er mjög óhagstæð fyrir ríkis-
sparifé:, sem er sérstaklega
mikilvægt á þeim tíma, þegar
peningavelta er mikil, en vöru-
framboð lítið. Þegar þess er
gætt, að þjóðin kaupir árlega
tóbak og áfengi fyrir 60—70
millj. kr., ætti það ekki að vera
of mikil bjartsýni að gera ráð
fyrir, að hún sé fÚ3 að kaupa
fyrir 30 millj. kr. happdrættis-
skuldabréf, sem bæði eru ör-
uggur sparisjóður og geta auk
þess fært eigendum sínum
mikla fjárupphæð, áhættu- og
fyrirhafnarlaust.
Tilhögun happdrættis-
lánsins
Tilhögun þessa happdrættis-
láns verður sú sama og fyrra
lánsins. Iivert skuldabréf er að
untVhæð eitt hnndrað krónur
og eins og eldri bréfin að
öðru leyLi en því, pð liturinn
er annar, og þessi bréf eru
merkt „Skuldabréf B“. Vinn-
ingar eru jafnmargir og jafn-
háir og í A-flokki. Sömu um-
boðsmenn annast sölu þessara
brcfa og hinna fyrri, en annars
er nánar skýrt frá tilliögun
lánsins í auglýsingu á öðrum
1 stað hér í blaðinu.
„Okkur vantar ekki annað og er því stórfelldur gjaldeyris
en innflutningsleyfi fyrir tveim aparnaður í þessari prentun.
ur ljósprentvélum, og að þvi
fengnu erum við reiðubúnir að Ljósprenntun gamalla
gera fyrirfram samninga við hið, haildrlta
opinbera og lækka kostnað á
flestri endurprentun um 20—
40%. Gömlu vélarnar eru alltof
litlar og auk þess að detta í
sundur.“
1 ráði er nú að hefjast handa
um endurprentun handritanna
gömlu, sérstaklega þeirra, sem
enn eru erlendis. Hefur sam-
vinna um þetta tekizt með Há-
Þannig fórust Einari Þorgríms^ skólanum og Lithoprent, en
s\’ni, forstjóra Lithoprents, orð með þeim vélum, sem nú eru
síðastliðinn föstudag, er hann^ fyrir hendi, munu vera nokkr-
bauð blaðamönnum á sinn fund ir örðugleikar á að verkið tak-
til þess að ræða við þá um ljós-J ist eins vel og óskandi er. Full-
prentun og framtíð hennar hér trúar Háskólans hafa þegar skil
að kaupa bréf í þeirri trú, að auk þess sem hún hamlar
á landi.
Stórfelidur gjaldeyris-
sparnaður
Einar hefur undanfarin 10
ár veitt fyrirtæki sínu, Litho-
ið, hve mikla erfiðleika Litho-
prent á við að stríða og hafa
eindregið mælt með því, að veitt
ur verði gjaldeyrir til innflutn-
ings vélanna. Hafa ýmsir af
þekktustu menntamönnum okk-
prent, forstöðu og á þeim tíma ar og forstuðumönnum helztu
unnið sér vináttu og virðingu
bókelskra manna, útgefanda og
■ tilkynningarnar um sölu bréf-
anna væru ýktar, en þær voru
œtíð í samræmi við þaö, sem
næst var komizt um gang söj-
unnar.
Þegar sölu bréfanna lauk
iþann 15. okt. voru óseld sam-
tals um 330 happdrættisbréf í
Norður-Múlasýslu og Barða-
strandarsýslu, en hvert einasta
brcf selt á öðrum sölustöðum.
Enginn happdrættisvinningur
fcll á þessi bréf, svo að allir
vinningarnir komu til útborg-
ur.ar. Vinningarnir dreifðust
oim landið, nokkurn veginn í
shmræmi við sölu bréfanna.
Til fróðleiks skal hér getið
ihci’.darsölu skuldabréfanna í
þÚ3. kr.:
Reykjav. 7 millj. og 800 þús. lcr.
Bo' gar- og Mýrasýsla 295 þús.,
Akranes 275 þús., Snæfells-
iness- og Hnappadalssýsla 175
jþú-3., Dalasýsla 75 þús„ Barða-
B'randarsýsla 254 þús,, Isa-
ifjarðarsýsla 28.3 þús., ísafjörð-
rur 375 þús., Strandasýsla 150
foúx, Húnavatnssýslur 243
]’Ú3., Skagafjarðarsýsla 269
]/ús., Siglufjörður 457 þ's., Ó1-
a.'Tjörður 64 þús., Eyjafjarð-
lánastarfsemi
mjog annarri
bankans.
Þótt væntanlegu lánsfé sé
þannig ætlað að greiða lausa-
skuldir ríkissjóðs, er hér raun-
verulega verið að afla fjár til
mikilvægra framkvæmda í land
inu, sem eru mikils virði fyrir
alla þjóðina og hún hefur sjálf
óskað eftir. Má þar nefna smíði
skipa og verksmiðja, fiskiðju-
ver og hafnargerðir, raforku-
framkvæmdir o. fl. Þjóðin verð-
ur að sjálfsögðu sjálf að bera
kostnaoinn af þessum framkv.,
og hann verður annaðhvort að
greiðast með lántökum eða
auknum sköttum.
Ríkisstjórnin kýs fremur að
nfla fjár til þessara framkv.,
sem þegar hafa vérið unnar að
öllu eða miklu leyti, með
frjálsu lánsútboði en þvingun-
arráðstöfunum. Væntir ríkis-
stjórnin þess, að sú stefna sé í
samræmi við vilja alls þorra
þjóðarinnar. Sú lántökuaðferc,
se'm valin hefur verið, er áuk
bess mjög hagkvæm fyrir kaup
endur skuldabréfanna, þar sem
þeim er gefinn kostur á að
ccis a a~« viana mik ar fja.-
Dregið 15. janúar
Dregið verður í fyrsta sinn
í happdrætti B-flokks happ-
drættislánsins þann 15. janúar
1949. Þar sem samgöngur við
ýmsa staði á landinu eru nú
erfiðari en í liaust, þegar A-
flokks bréfin voru seld, er
nauosynlegt, að sölu þessara
bréfa verði að mestu lokið um
áramót, því að erfitt getur
reynzt að senda bréfin á milli
sölustaða síðustu dagana.
Almenningi býðst hér enn ó-
venju hagstætt tækifæri til
þess að safna sér öruggu spari-
fé, sem vel getur ávaxtazt
ríkulega, um leið og það stuðl-
ar að auknum framförum í
landinu. Með því að eiga bréf
í báðum flokkum happdræútis-
Iánsins fá menn fjórum sinn-
um á ári hverju að keppa um
samtals 1844 happdrættisvinn-
inga að fjárhæð 1,5 millj. kr„
en heildartala vinninga í báð-
um flokkum liappdrættisláns-
ir.s er 27.660. Til þess að fá
þ > ta óvenjulega íækifæri, þarf
fcik aðeins að lána ríkinu and-
vl.’ði bréfanna, því að eftir 15
ár fæst það að fullu endur-
greitt.
Mjög mikið af skuldabréfum
fyrra happdrættislánsins var
keypt handa börnum, eit.da ér
sérstaklega heppilegt að safna
þeim sparifé á þennan hátt.
Þar sem dreðið verður í liapp
dræí'J hins r.ýja láns u:n miðj-
an janúar, crn happilrættishréf
kaupsýslumanna. Hefur Litho-
prent ljósprentað mörg merkis-
rit, m. a. Árbækur Espolíns,
Bólu-Hjálmar, Grallarann og
Fjölni, auk minni rita, barna-
bóka, teiknibóka, kennslubóka
o. fl. Ár hvert préntar Litho-
tekið í saraa
fvrirtækjanna
streng.
. Það er æskilegt áð víðkom-
andi yfirvöld sjái sér fært að
veita leyfi til þess að Ijósprent-
vélarnar séu fiuttar inn hið
fyrsta, því að reynsla undan-
farandi ára í þessum efnum ber
þess ótvíræðan vott, að hér er
prent milljónir vörumiða fyrir| um nauðsynlegt tæki að ræða,
ýmis fyrirtæki, en þeir voru til sem auk þess sparar gjaldeyri,
skamms tíma prentaðir erlendis, þegar fram líða stundir.
Tjarnarbíó
Tjarnarbíó sýnir um þess-
ar mundir sérstæða og
skemtilega brezka mynd,
„Milli heims og helju“
Mynd bessi er fyrst og
fremst ætluð til gamans en
alvarlegri punktum hennar lélegan smekk á kvikmyndum.
eru þeir einna helzt kunnir, Mynd þessi er ein af þess-
leg og hrífandi og kynningar
þulsins bráðfyndnar.
Gamla Bíó
Fljótandi Gull hefur nú geng-
ið lengi og sýnir það mjög vel
að við íslendingar höfum afar
sem verða ástfangnir í gegn
um símann, ef slíkir menn
eru til hér á landi.
Aðalhlutverkin eru vel
skipuð og ber leikur David
Niven og Marius Goring af.
Talsmáti og svipur Gorings
er ágætur og hann fyllir kröf
ur hlutverks sín ágæt-
lega — er ef til vill of
franskur á köflum og dátítið
kvensamur af engli að véra.
um, svo kölluðu „box-office“
myndum, enda lyktar hún af
andlegri rottnun og fölnuðum
listasmekk — sjúkdómum sem
leikstjórar Hollywood eru að
verða frægir fyrir.
Clark Gable mun vera einna
mest hrífandi af þeim leikurum
sem veika kynið á útlenzku kall-
ar „rough and ready plús he-
man type“ en leikur hans í þess
ari mynd er álíka veigamikill og
Niven í hlutverki Cortes er kann var í „Gone with the
ágætur, en leikur hans er
of alvarlegur í fyrstu atrið-
unum og stingur í stúf við
hinn létta blæ myndarinnar.
Kim Hunter (June) leikur
sæmilega og Roger Lidesey
þess mjög vel fallin til jcla- (Dr. Reeves) er mjög góður.
Einkum vekur atriði það
sem hann og Reymond Mass
ey leika saman óskiptan
hlátUEtþeirra sem þekkja dá-
lít:ð. brezka og ameríska
sögu.
Krr'.kmyr.'iun er sérkenni-
gjafa, enda cru þau bæði gagn-
lcg og skcmmtileg gjöf.
Lc’cs er rctt að vekja at-
hygli fólks á því að draga ekki
úr hófi að trygga sér happ-
drættisskuldabréf í þessu nýja
Framh. á 7. síðu.
wind“ — en þá var Clark til-
tölulega nýr leikari og mátti af-
saka það.
En þegar Spencer Tracy,
Claudette Colbert og nokkrir
ágætir aukaleikarar láta setja
sig í svona mynd, þá er það ekk-
ert annað en peningagræðgi fé-
lagsins sem ræður.
Hedy Lamarr er hér líka —
ungverskur accent — gljáandi
kjólar — lélegur leikur — og
lauslát — hvílíkt fár....
A. 15.