Ísafold - 23.03.1877, Blaðsíða 1

Ísafold - 23.03.1877, Blaðsíða 1
 Ritstjóri: Bíörk JóNssoif, cand. pliil. Skrifstofa: f Doktors - húsi. Prentaraiðja: Einars pórð- I s a fo I ú. Árgangurinn, 32 arkir, kost- ar hjer á landi 3 kr., er greiðist í kauptíð; erlendis 4 kr., stök blöð 15 aura. Sölulaun: 7. hvevt expl. Auglýsingar kosta 8 a. línan raeð venjul. nieginmálsletri. IV «? Eeykjavík, föstudaginn 23. marzmán. Skólamálið. Eptir sira porvald Bjarnarson. II. pað væri of sagt, að kalla það eigi nógu margt, er læra skal í prestaskól- anum eptir nýju reglugjörðinni. En eitt þykir mjer á vanta, og er það það, að ekki skuli eiga að lesa neitt í gamla testamentinu, og er jeg hræddur um, að með þeirri sinni ákvörðun að hafna nlveg lestri á gamla testamentinu á rum-inálinu og þar með allri útskýr- iiigu á hverjum staf í því geri nefndin Jærisveinuni prestaskólans ómögulegt með að verða það, sem 1. grein reglu- gjörðarinnar ætlar þeim að verða, nefni- lega menntaðir kennimenn. Er ekki garnla testamentið allt eins og nýja testamentið trúarregla fyrir oss ? og eiga svo lærisveinar prestaskólans að hafa það fyrir reglu, sem þeir ekki þekkja, og þeim engi kostur er geíinn á að kynna sjer, nje leiðbeining í að skilja rjett. Jafnframt því að lengdur yrði (sem i'ull þörf mun á) námstími stúdenta á prestaskólanum, er sjálfsagt, að þar yrði gerð að skyldunámsgrein þýðing gamla testamentisins, að minnsta kosti á Genesis og úrvali úr Davíðs-sálmum og spámönnum. pað er sannarlega hjegómlegt, að ímynda sjer, svo sem nefndin virðist gjöra, að prestaskólinn missi tign sína sem æðri vísindastofn- un, þótt kennendum hans yrði gjört að Ilöfrnn^shlaup. (Frarah.). Jenny leitaði annars eigi uiáls við skipstjóia, en sneidui sig þó alls eigi hjá hontim, og fyrstu dagana töluðust þau lílið við eöa ekki neitt. Hún Ijet lengst af fyrirberast i káetu sinni, og mundi að likindum aldrei haf'ít yrt á skipstjóra að fyrra bragði, ef Oockhlou hefði eigi freistað vjela nokkurra til þess að koma þeim á tal saman. Crockston var þjónn þeinafeðgina, Jenny og föðtir bennar, og hið mesta tryggðatröll, sem áður er á vikið; hann hafði alizt upp hjá Hallibourt og unni bonum bugástum og f'olki hans. Hann var rammur að afli, og skoiti hvorki greind nje hugprýði að því skapi. Hann var öruggur og ótrauður, hvað sem að hóndum bar, og var aldrei í þeim vanda sladdur, að honum yiði ráðafatt. Ilann halði strengt þess heit með sjálfum sjer, að leysa hú.-bónda sinn ur prísuudinni, og ætlaði sjer að hafa Höfrung og James Playíair skipsljóia til að koma bonuni undan og til Eog- lands. Petta áform bans með þessu skyldu að velja einhverjar nokkurn veg- inn hæfilega stórar hentugar kennslu- bækur, er þeir legðu til grundvallar við tilsögn sína. þótt þeir nú kunni eng- ar að flnna, sem alveg væri að þeirra skapi, gæti þeir gefið stúdentum bend- ingar um það sem þeim finnst helzt að bókunum; til þess þyrfti til muna minna tíma, en að halda fyrirlestra að öllu leyti yfir hverja vísindagrein, og mjer er alveg óskiljanlegt, að vís- indalegur áhugi kennendanna þurfi að minnka við það, þótt þeim sje fyrir- munað að þreyta lærisveina sína á því verki, sem er rjettnefnd þrælavinna, en það er að skrifa fyrirlestra, og eyða þannig fyrir þeim að því helmingnum af námstíma þeirra, og jafnframt því drepa námfysi þeirra og vísindalegan áhuga. Mjer dettur ekki í hug að ef- ast um það, að fyrirlestrar kennaranna, sem nú eru við prestaskólann, sem allir eru ofar mínu loíi, kunni að vera í alla staði hinir ágætustu það sem þeir ná, en eitt er að við þá, og því hefir nefnd- in tæptað á í ástæðunum fyrirl.grein frumvarpsins. þessir fyrirlestrar eyða á hverjum degi fyrra ársins fyrir stú- dentum 5 stundum á dag; á þessuru 5 stundum hefir stúdentínn sjálfsagt fengið sig eins þreyttan eins og þótt hann hefði lesið kappsamlega í jafn- langan tíma; en hann hefir ekki aukið rneira við fræðasjóð sinn, en það sem hann hefði getað numið með lestri í ferðalagi; en eigi var það á mærinn- ar vitorði, og hugði bún eigi á annað en að ná fundi f'öður síns og dvelja síðan með honum í dsflissunni. það var áf'orm Crockstons, að koma skipstjóra í málið, og var bann nú búinn að gjöra fyrstu atrennutia til þess, eu áiangnrs- lattst að vísu, svosemáður höfum \jer lrá sagt. «þau mega til að talast við, Jenny og skipstjóri* sagði hann við sjálfan sig ; «ef þau gjöra ekki annað alla leið- ina en gjóta horuauga hvort til annars, verður ekkert úr ráðagerð minni. þau mega til uð karpa og kýtast. Hano verður umíratn allt að skrala við haua, og þori jeg að leggja höfuð mitt i veð tim að svo fara leikar, að liann býður henni að lokunum það sem hann hefir nú þversynjað mjer nm». En er Ciockston sá, að þati Jenny og skipstjóri f'orðuðust hvort annað og sneiddu sig hvort lijá öðtu, komst liann í slatidandi vandræði. • Ekkidugar ófreislað», kvað Crock- ston, og kemur að morgni fiins fjórða dags inn til Jenny i káetu hennar, mjög 21 1S?7. eina eða mesta lagi tæpar tvær stundir, og svo ofan á allt saman man hann lítið af því, sem hann hefir skrifað, því þetta er stritvinna en ekki nám. Hjer hefir nefndin því, þótt hún sæi hið sauna, látið of mjög leiðazt af mark- litlum hjegómaviðbárum, prestaskólan- um til engra hagsmuna. Væri hætt við þetta fyrirlestra-stagl, þá mundi t. a. m. varla hjá því fara, að vel mætti vinnast tími til að fara yfir allt nýja testamentið; mjer finnst nærriþví liggja að það sje hneyxlanlegt, að láta sjer það nægja, að prestaskólalærisveinarnir lesi að eins tvo þriðjunga af nýja testa- mentinu. Ijað gegnir og ekki sízt furðu, að nefndin skuli vera ánægð með, að 2 guðspjöll sje lesin, þó aldrei sje nema þau lengstu, og þetta nú, er vopnaburð- uriiin er sem mestur um innihald þess- ara helgustu sagnarita vorra. pað hgg- ur í augum uppi, að nauðsynlegt er að lesa allt nýja testamentið, og því sje skylt að gjöra það á prestaskólanum; ef vel er að gáð, þá er auk þess ný- endurskoðaða biflíuþýðingin svo úr garði gjörð, að maður má vera feginn því að geta farið í textann á frummálinu, og því er vissast, að hafa lesið N. T. allt á frummálinu. pað er nú reyndar auð- vitað, að þessu verði ekki við komið, nema námstíminn verði lengdur um eitt ár, en meiri hluti nefndarinnar hefir farið fram á það skilyrðislaust; aptur hefir biskup í brjefi til landshöfðingja uppveðraður, og Ijek við hvern siun fingur af kæti. «Góð tiðindi, fröken, góð tíðindí!» mælti hann. «Ef þjer vissuð, hvað við skipstjóri höfum verið að bollaleggja! það er allra vsensti maður, það fer ekki hjá því». Mterin varð heldur Ijettbrýn við, sem nærri má geta, og innir eptir, hvað þeim haíi á milli fati. Crockston svarar skjótlega, og segir í ráði að ná fööur hennar úr vaiðlialdi og koma honum undan til Englands. «Er það saltn mavlti Jenny.— .það er alveg i-ult eins og jeg stend hjer, frökeii», k\að Crockston. «Hann ber göfugt hjarla f brjósti, hann Playfair þessi. En svona er Englendingum jafnan varið; það skiptir eigi nema í tvö horn, þeir eru antiaðhvort eintóm fnlmennskan eða eintóm valmennskan. Jeg ætti að reyna að muna honum þetta; það segi jeg satt, að jeg skyldi glaður láta brytja mig í spað hans vegna, ef hannvildi*. Jenny vatð þessari sögu l'egnari eu frá megi segja. Hún haí'ði aldrei þor- að að hngsa svo hátl, að reyna til að leysa föðttr sinn úr varðhaldinu, og nú ætlaði skipstjórinn á Höfruogi að leggja

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.