Ísafold - 16.09.1896, Blaðsíða 1

Ísafold - 16.09.1896, Blaðsíða 1
Kemur út ýmist einu sinnieða tvisv.í viku. Verð árg.(90arka minnst) 4kr.,erlendis6 kr.eða iU/adoll.; borgist f'yrir mið.jan júlí (erlendis fyrir fram). ÍSAFOLD. Uppsögn (skrifleg)bundin við áramót, ógild nema komin sje tilútgefandafyrir 1. október. Afgreiðslustofa blaðsins er í Austurstrœti 8. XXIII árg. Reykjavik, miðvikudaginn 16. sept. 1896. 64. blað. Utlendar frjettir. Khöín 4. sept. 1896. Þær í stuttu máli svo að bera, scm þegar mun kunnugt á Islandi, er ísfararknörrínn »FRAM« úr helju heimtur. Sjá Noregsgrein. Danmörk. Alexandra prinsessa af Wales iTsomin, ásamt Viktoríu dóttur sinni, til for- ¦eldranna. Rússakeisari kemur þann 9. þ. m. og meS honum drottning hans og dóttir. Til Kílar sækir hann hjeSan skrautskip hans, er 'Standard heitir, og hjer er reist, og hefir ver- iS hjer í smíðum og búningi í nokkur ár á skipsmíSastöS Burmeisters. — Látinn er að segja Júlíus Lange, frægan rithöfund og fræða- skörung í fagurlistum, pentlist og myndasmíði. Hann dó 20. ágústm., og varð ekki meir en 58 ára að aldri. Noregur. Hjer varð skammt milli góðra 'og gleðilegra tíSinda í mánuðinum sem leið. Nansen kom til Vardö þ. 13., on nóttina rnilli 19. og 20. kom »Fram« til Skjervö (i norður frá Lófæti). Þá var Nansen í Ham- merfest, og houum fyrstum allra sendi kap- teinuinn, Otto Sverdrúp, fagnaðartíðindin, er þegar flugu um öll Norðurlönd og víðar. Þegar hinn 20. náSi ^Framn. lægi við Trums og skömmu síSar komu þeir þanga'ð Nansen og Johansen. Þetta af »Fram« í stuttorSu máli að segja: •eptir burtför þeirra Nanscns 14. marz 1895 bar knörrinn langt norSur á 86. mælistig, 'en eptir það tók hann að reiSa suður á bóg- inn. Og er komiS var milli 82. og 83. mæli- stigs, varS ísinn lausari og leitaSi Sverdrup lengi að ná íauSansjó. Þetta tókst 13. ágúst. Hann hjelt til Spitzbergen og hafði þar tal -af loptfarsmanninum Andróe, sem óhagstæðra vinda vegna hefir frestaS til næsta árs loptsigl- ing sinni að norSurheimskautinu. Af öllum einrómað, aS »Fram« hafi gefizt ¦ágæta vel í ísrekinu, þó stundum syrfi fastan &S. Því þcgar svo bar undir, skaut ísinn hon- um upp viS þr/stinguna, og bilunar eSa lest- inga hefir hann hvergi kennt. Allt fariS svo og reynzt sem fyrir var hugað. Sagt, aS hann hafi komiS heim með nægan ferðarforða til þriggja ára eða fleiri. ViStökurnar í Þránd- Jieimi (NiSarósi) stórkostlegur, en engu minni í Björgvin í fyrra dag. Til stórfagnaðar (þann 12. þ. m.) búizt í Kristjaníu og þangað kem- ur Oskar konungur og son hans, krónprins- -inn. England. TJpprcisn Matabela cr nú í dá 'íallin, en Cecil Rhodes var þar viðstaddur, er íoringjar hinna dreifðu svoita gengu á hönd. Kitchener hershöföingi býst nú til framsókna í Dongola, 0g er við hörSum viSureignum "búizt, þegar fundum ber saman. Um sigur- sæli Englendinga utan ríkis, sjá Tyrkjaveldi. ítalía. Konungsefni þeirra, prinzinn af Napoli (Vittorio Emmanuele), hefir lofazt Hel- enu dóttir furstans af Montenegro og halda .jþau brúSkaup sitt í nóvernber. RÚSSland. Á Evrópu-ferð sinni hefir Nikulás keisari nú gist Austurríkískeisara í Vín og verið þar við hers/ning og notið vinsam- legasta fagnaðar, AlstaSar á hann á slíku von, þó viS mesta dálætinu sje aS búast í París. Lobanoff fursti, ráðherra utanríkismál- anna, fylgdi keisaranum til Vínar, en varS bráðkvaddur á ferðinni þaðan til Kiew 31. ágústmán. Síðan hann tók við þeim málum fyrir nær því tveim árum, hefir reyndin s^mt, að gengi Rússa hefir alstaSar verið í sínum vexti, og því mun í hans stað vandfundinn maður. A mörgum stöðum hafði hann áður haft crindarekstur, einnig í Miklagarði, völ- undarhúsi Evrópu, og alstaðar s/nt af sjer afburðaglöggsæi og ráSfimi. Tyrkjaveldi. Til þessa frjettirnar sömu sem fyr, eða hver annari verri, af blóötökunum seinustu í Armeníu, böSlaganginum á Krít, og nú fyrir skemmstu af óhemjulegu vígæSi í Miklagarði, þar sem hermenn og aðrir voru í samvinnu meS Tyrkjaskrílnum og unnu á 2000 eða 3000 manna (Armeningum). Rjett hitt, er Salisbury lávarður í einni ræðu sinni kallaði Tyrkland átumeinslim Evrópu. Það er nú honum að þakka, aS Kritarmálinu er loks i vsenlegra horf vikið, og að soldán hefir lát- ið kn/jast til að gera eyjarbúum boðlega kosti. Hjer er það helzta svo að greina: kristinn maður skal settur til landstjórnar og æðsti dómur skipaður (í Kanea) þarlendum mönn- um, þegnmál og hermál lúta undir landstjór- ann — allt með tilsjón og ábyrgð stórveld- anna í 5 ár. Lagan/mæli skulu gild eða rek- in eptir þingsatkvæðum meiri hluta, en varði þau stjórnarlögin sjálf, skulu þeim fylgja 2/3 atkvæða. Soldáni skal tiltekinn skattur gold- inn. Sjálfsagt taliS, aS Krítarbúar gangi aS þessum kostum. Frá Spani. Frá Cúba frjettist að cius, að uppreistarmönnum vaxi bolmagn dag af degi, og nú eiga Spánverjar aS víkjast viS annari uppreisn, eða á Filippieyjunum. Þær eru fjölbyggSar, meS hjer um bil 6—7 milj. manna, og hjer vill fólkiS líka leysast undarj harðstjórn og ólagafargi. Bágt annað að sjá en að Spánarveldi eigi nú skammt aS þrotum, að minnsta kosti hvað fjárhaginn snertir. Landskjálftarnír. Ekki hefir neitt á þeim borið, svo aS kveSi, síSan fimmtud ag 10. þ. m. (sjá síSasta bl.), jafnvel engar hræringar, svo til hafi spurzt, frá því fyrir helgi. í þeim kipp, fimmtudags- kippnum, urðu enn nokkrar skemmdir í Fló- anum, helzt í Hraungerðishverfinu. Þar, íFlóanum,ljek laugardgashviSan(5.þ.'m.) mjög illa bæjaröðina suður frá Selfossi,Votmúla- hverfi (7 b/Ii), BCm hrundi gersamlega, á að gizka yfir 80 hús, og Smádalahverfi (5 b/li), er hrundi aS miklu leyti, líklega um 50 hús. Er eins og hræringin hafi þrætt þar beina línu suður eptir eSa nokkuS til austurs, en orðið vægari miklu og meinlausari til beggja handa út þaðan, austur og vestur, þ. e. fyrir ofan það og neSan í Flóanum. Ljett er og nú hinum miklu dunum, er heyrSust niSri í jörSinni eystra í mestu land- skjálftunum og milli þeirra við og við, um þær sveitir, er mest varð af þeim. Hverinn n/i í Ölfusinu er hættur að gjósa að mestu leyti, og er nú hin mikla skál eða gjá ofan að uppgöngunni, er getið var um daginn, full af vatni á barma, ekki alveg sjóð- heitu, nema ef til vill í miðjunni. Skál þessi er eptir nákvæmri mælingu 9 faðmar á lengd og fullar 4 á breidd mest; d/pt ekki vel hægt að mæla nákvæmlega meðan hún er full. Tveir smáhverir aðrir hafa komið upp þar í Hvera- gerði, og gaus annar nokkuð fyrst í stað; en nú ber lítið á þeim. Nú eru og rjenuð mik- ið aptur gos í Litla-Geysi, fyrir ofan bæinn á Keykjum. — Það heyrðist glöggt frá Reykj- um, er n/i hverinn kom upp, en eást ekki fyrir náttmyrkri og þoku öðru vísi en mjög óglöggt. Það var í aSalhristingnum aSfara- nóttina sunnudagsins 6. þ. m., þeim er Olfus- inu varS skæðastur. HöfSu þaS veriS mikil óhljóS og gauragangur. Þegar í fyrsta landskjálftanum, 26. ágúst, hrundi bær úti í Selvogi, Stakkavík, og nokk- uS af peningshúsum, sem annars mun vera mjög lítið um í þeirri bygð; enn fremur garð- ar, bæði túngarðar og kálgarðar; hefir með öðrum orSum hreifingin orSiS harðari þar en í Olfusinu. Tveir bæir er getið um að gjörfalliS hafa í (Jrímsnesi, Hestur og Gíslaholt, sinn hvoru megin við Hestfjall. Lokið er nú viSgerS á því, sem bilaS hafSi viS Olfusárbrúna, — meS umsjón hr. Tryggva Gunnarssonar —, þannig, aS umferS er hafin aptur um brúna, í fyrra dag. Þetta sem treysta þarf súlustöplana við norSurendann á Þjórsárbrúnni, mun ekki verða átt við í haust, enda mun þar engu hætt nema landskjálftunum haldi áfram, svo aS kveði, en óvarlegt hins vegar viS þess háttar aSgerS aS eiga meðan eigi er uggvænt að þeir dynji yfir, þegar verst gegnir. Mun þar hafa vcrið miSur vandlega grafiS fyrir undirstöSum; þurft að höggva og kljúfa frá miklu betur það sem ótraust var. Af hjálparviSloitni handa hinum nauSstöddu sveitum er þaS aS segja, að talsvert hefir verið útvega'ð af verkamönnum þangaS fyrir milligöngu samskotanefndarinnar hjer og á hennar kostnaS hvaS kaupgjald snertir, þar á meSal nú loks fengizt dálítið (12) af vega- vinnuliðinu í Flóanum á allra næstu bæina þar, í Votmi'ilahverfinu og Olfusinu, þar sem þeir geta verið rjett viS heimilin. En mikils er enn þörf, og fer aS líkindum að verða auðsóttara lír þessu, er kaupafólk tín- ist heim hingaS að sjónum úr sveitinni, og ótrúlegt að það gori sig mjög kaupd)frt, í þcssum nauðum, og þar scm það mun margt ekki miklu niður slökkva fyrir þaS. ÞaS er cinkum LandiS, er mjög þarfnast enn verka-

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.