Ísafold - 16.09.1896, Blaðsíða 2

Ísafold - 16.09.1896, Blaðsíða 2
254 liðs, því nœr allt gjörfalliS, en sveitimar nœstu þar engar aflögufærar, heldur allar í líkum nauSum staddar. Viöar- og jámlestir ákaflega miklar á ferS dag eptir dag milli kaupstaSanna (Eyrarbakka og þeirra hjer sySra) og landskjálftasveitanna. Vildi svo vel til, að á Eyrarbakka, og sömu- leiðis á Stokkseyri, var nú venju fremur birgt af viði, en fyrirstaða engin með að láta það af hendi. Gerði t. d. P. Nielsen, verzlun- arstjóri Lefolii-verzlunar á Eyrarbakka, það drengskaparbragð, að hætta við áformaða ís- húsbyggingu þar í haust til þess að geta hjálpað um allan þann við og járn, er til þess var ætlað. Auk samskotanna hjer hjá nefndinni, sem orðin eru hátt upp í 2000 kr. og varið er helzt og fremst til að kaupa fyrir verkamenn í landskjálftasveitirnar, með því sú er þórfin langbrynust, hefir Kvennfjelagið íslenzka þeg- ar safnað mörg hundruð krónum (600—700) meðal kvcnnþjóðarinnar hjer og ætlar það til útb/tingar meðal fátækustu húsmæðra í landskjálftasveitunum, til þess að bæta sjer smávegis innanstokksmuni, er þær hafa misst, eða annað smálegt, er þær vanhagar um. NokkuS af ungum börnum, nál. 40, hafa Eeykvíkingar boðið Ölfusingum að taka af þeim um tíma, meðan þeir eru að koma sjer upp nýtilegum vetrarskýlum, í stað tjaldanna, er þeir hafast nú viS í, bæði þar sem bæir eru fallnir og ekki fallnir, meS því aS enn er hræSslan almenn aS vera í þeim, ef nýjan voSa ber aS höndum; en tjaldvistin mesta neyð og jafnvel háski fyrir ung börn, er veð- ur fer að spillast, svo Ijeleg sem tjöldin eru víða eSa tjaldnefnurnar. Er sendur vagn ept- ir börnunum austur yfir fjall, með skýli yfir, og von á fyrsta farminum (hópnum) hingaS í kveld. Hefði sú hjálp auðvitað þurft aS ná tilhinnalandskjálftasveitanna líka, ef vel hefSi átt að vera, einkum til Landsins t. d.; en þar er óhægra um vik sakir vegalcngdar og vagnvegaleysis helming af leiSinni, enda tek- ur því ekki aS hrekja ungbörn svo langt öSru vísi en að dvölin gæti orðið til vors. En mjög væri ánægjulegt og Ileykvíkingum enn meiri sómi cn þessi greiði viS Olfusinga, ef einhverjir mannvin.ir hjer vildu bjóðast til þess kærleiksverks, aS taka nokkur börn af Rangvcllingum vetrarlangt, einkum Landmönn- um, ef foreldrarnír treystu sjer til að koma þeim hingaS sjálfír í haust. Þcssi hjálp, að taka börnin, þó ekki sje nema stuttan tíma, er eigi hvaS sízt mikils- verS aS því leyti til, að hún losar forcldrana, einkum fátæka einyrkja, viS að eySa tíma og kröptum til að stunda börnin og bera áhyggju fyrir þeim, svo mjó'g sem þcim iiggur á að neyta allrar orku til að búa sig eitthvað und- ir veturinn með húsaskjól og annað. S/slunefnd Árnesinga hjelt fund í fyrra dag og ályktaði að sækja um 10,000 kr. lán úr landssjóði til bráðabirgðarhjálpar handa landskjálftahreppunum þar. Samkvæmt heimild í stofnunarskrá Múla- syslujarSeldasjóSsins, eptir DyngjufjallagosiS 1875, mun landshöfSingi hugsa til aS hjálpa um helming hans, eitthvaS 15—16,000 kr. Glóggum sk/rslum um tjóniS ætla sýslu- nefndirnar báðar að láta safna og meta skað- ann, til stuSnings við útbýtingu hjálpar þeirr- ar, er þegar er fyrirheitin eða vera kann í vændum. Hafa Rangvollingar til þess kjóriS einn mann fyrir alla sýsluna, Olaf búfræðing Olafsson í Lindarbæ. Nýjustu frjettir segja skemmdir hafa auk- izt til muna á Skeiðunum í fimmtudags- kippnum (10. þ. mán.), einkum á Fjalli. SómuleíSis hruniS nokkuð þá á sumum bæj- um í Elóa, auk HraungerSishverfisins, t. d. á KolstöSum í Villingaholtshropp. Málnyta í ílátum fór þá víðast niður á bæjum í Flóan- um. Auk Ölfussins hafði sunnudagsnæturkippur- inn (kl. 2 f. h. 6. þ. mán.) leikið mjög illa KaldaSarneshverfiS, hinum megin við ána gegnt Arnarbæli, svo aS þar stendur mjög lítiS uppi úskemmt af torfhúsum, en margt alveg hrunið. Þar í þvi hverfi hafa 2 konur alið barn, síðan landskjálftarnir hófust, í tjöld- um. Mjög á veiklað fólk örðugt með svefn, og heldur sumum viS brjálun. Getið er um einn kvennmann á Skeiðum, í Arabæ, er missti algerlega vitið. Vart hefir enn orðið í Flóanum (en okki Olfusi) jafnvel síSustu nætur, mánudags og þriSjudags, við landskjálftakippi, ekki mikla, en tíða, og maSur úr KaldaSarneshverfinu segir líta út þar í grennd, sem jörSin sje á einlægu iSi, nýjar og nyjar sprungur aS koma þar upp og hinar eldri aS víkka. Fornleifarannsóknir Dr. Vaitýs Guðmundssonar í Massachusetts. Fyrir nokkrum árum komst prófessor einn við Harvard-háskólann í Massachusetts, Hors- ford að nafni, að þeirri niðurstöðu, að mikil líkindi væru til, aS leifar af skála Leifs Ei- ríkssonar hins heppna væru sjáanlegar rjett hjá bænum Cambridge í Massachusetts, og Ijek honum ákaft hugur á aS fá aS víta vissu sína í því efni. En hann Ijezt áSur en hann fengi lokiS þeim rannsóknum sínum, og fyrir andlát sitt fól hann dóttur sinni á hendi aS halda þeim áfram. Dóttir hans, Miss Horsford, sem kvað vera lærð kona og einkar vel að sjer f íslonzkum sögum, hefir fengið þá Dr. Valt/ Guðmunds- son og hr. Þorstein Erlingsson til þess aö tak- ast ferð á hendur þangað vestur í sumar og rannsaka þessar húsaleifar, sem föður hennar hafSi hugkvæmzt aS vera mundu frá dögum forfeðra vorra. I fyrra sumar kostaði hún og ferS Þorsteins Erlingssonar hingað til lands til þess að rannsaka fornar rústir hjer til saman- burSar viS rústimar þar vestra. NiðurstaSa þessara íslenzku fræðimanna hef- ir í stuttu máli orSiS sú, aS mjög sje vafa- samt, hvort rústir þessar sjeu leifar af húsa- gjörS Islendinga þar vestra. Byggingarlagið var líkt því, er tíðkaðist á Norðurlöndum til forna. En undir gólfinu í rústunum fundust brot af tiglum og gleruðum leirílátum, sem hvorttveggja hlýtur aS vera yngra. Hugsan- legt taliS, aS annaShvort sjeu þetta leifar af húsi, er einhverjir yngri NorSurlandamenn, sem engar sögur fari nú af, hafi reist þar, eSa að enskir fiskiveiðamenn hafi fundiS skál- ann, gert viS hann og hafzt þar viS einhvern tíma. Það sem einna mest kvað styrkja til- gátuna um, að rústir þessar sjeu frá dögum Leifs heppna, er stjett, sem lögð hefir verið frá húsinu og niður að á þar nálægt. Hún er alveg eins og stjettir Islendinga, en ólík allri enskri vegagjörð. Ameríkumönnum hefir sýnilega þótt all- mikils vert um rannsóknir þessar. Eitt merkt Boston-blaS, ))Herald«, hefiross borizt í hend- ur. ÞaS flytur rækilega grein um málið og- góða mynd af Dr. Valtý. Þeir fjelagar hjeldu vestur til Winnipeg að*. loknum rannsóknum sínum. Dr. Valtvr ferð-- aðist um Argylenýlenduna og Dakotanýlend-- una íslenzku, og hafði litízt mætavel á sig £ báðum þeim sveitum. Landsgufuskipið Vesta, skipstj. Cor- fitzon, kom hingað sunnudag 13. þ. mán. fr4 Khöfn, kom við á Skotlandi. Farþegar með- al annara Þorvaldur hjeraðslæknir Jónsson á IsafirSi, er dvaliS hefir í sumar um tíma í Khöfn í þeim erindum helzt, aS undirbúa, spítalastofnun á IsafirSi, útvega áhöld til hans, m. m., og brá sjor um leið snöggvast til. Kristjaníu; Jón Þórarinsson skólastjóri og Jóhannes Sigfússon kennari við Flensborg- arskóla, er dvalið hafa erlendis í sumar að. kynna sjer kennaraskólamál. Gufuskipið Quiraing, þeirra Thordak og hans fjelaga, kom aSfaranótt mánudags 14.. þ. mán. frá Glasgow með kol og fleiri vörur; fór upp á Akranes og suður i HafuarfjörS. mcð það mestallt. Kemur hingað aptur þessa, dagana og fer svo heimleiðis, en er þá vænt- anlegt aptur eptir hálfan mánuð til norður- lands, BorScyrar; kemur þó viS hjer. Akraneskirkja var, eins og auglýst hefír- verið í »Isafold<i, vígð sunnud. 23. ég. af hlutaðeigandi sóknarpresti, prófasti Jóni Sveinssyni. Vígslan fór yfir höfuð vel og skipulega f'ram, en með minni viðhöín en vænta mátti; því sökum ofviðris náðist ekki til biskups, enda gat maður þá biiizt við fleira góðu f'ólki úr höfuðstaðnum. Að eins einn aí' hjerað«prestunum var viðstaddur, sjera Arnór Þorláks^on á Hesti, og var hann kærkominn gestur; hann er raddmaður hinn bezti og þjón-. aði f'yrir altari. I stað ritningarorða ljet pró- fastur einn af safnaðarnefndarmönnum lesa postullega trúarjátningu. SöDgnum stýrði organisti Armann Þórðarsou með allvei æfð- um söugflokk. og fór hann þægilega og \ el. Vifr vígsluna reættu um á1^ hundrað mann~, ung- ir og gamlir. Kirkjan er með lílsri rnynd og lögun, sem kirkjusmiðnrinn herra Guðm. Jakob^son benti á í Kirkjubl. í vetur, og mnn henrú þ ;¦ gjðr lýst verða siðar, ef'til vill með myndun1. Þess skstl að eins stnttlega getið, að aðalkirl-jan er 14 aln. ábreidd og 18 áln. á lengd með f'or-og bakkirkju, öll IJ0 áln. Frá jörðu er turninn 68. feta hár. Irmi er krosshvelfing yfir kórnum, og tunnuhvelfing yfir aðallíirkjunni, með súlu- röðum beggja vegna, sem bera hvelfinguna, á- samt tvísettum súluhöiðurri, sem eru haglega srníðuð (stej'pt) af fyrnefndum kirkjusmið, og skreyta húsið mikið. Tfirhöfuð gjörði hr. Guðm. Jakobsson sjer f'ar um að vanda allan frágang hússins; enda er hann smekl;rnaður mikill í kirkjul. stíl, og hefir mikirin áhuga á byggingarlist. Flestum skynbærum mönnum, sem skoðað hafa kirkjnna, kemur samau um, að hún sje eitt hið veglegasta guðshús innan- lands. Þó að kirkjan sje níi þannig komin upp, er fjárhagur hennar auðvitað ekki góður, og samheldi, geta og vilji saf'naðarmanna einattá sundrung með fjárstyrk. Samt hefir hlutað- eigandi söfnuður að miklu leyti kostað grunn kírkjunnar, og þegar tekið að sjer að greiða þásund krónur, er kirkjan sjálf' getur ekki ábyrgzt. Jafnvel þó vjer höfum ekki haf't miklu gjafaláni að fagna i fjárstyrk til bygg- ingarinnar enn sem komið er, haf'a þó stöku menn sýnt lit á að styrkja bana, og skal þess sjerstaklega getið að tveir kaupmenn í söfn^ uðinum, hr. Böðvar Þorvaldsson og hr. Thor Jensen, ásamt þeirra heiðruðu konum, hafa

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.