Ísafold - 01.05.1912, Blaðsíða 3

Ísafold - 01.05.1912, Blaðsíða 3
ISAFOLD 99 Yfirlýsing. Svo sem kunnugt er, hefir sá orðið árangurinn af störfum nefndar þeirrar, sem skipuð var af síðasta alþingi til að athuga milli þinga hver ráð mætti finna til að afla Jandssjóði aukinna tekna, að hiin ræður löggjafarvaldinu til þess, að lögbjóða einokun á kolum og selja kolaverzlunina á leigu, þann- ig, að kolin séu seld innlendum mönn- um við nánar ákveðnu verði gegn i kr. 50 a. afgjaldi, er greiðist lands- sjóði fyrir hvert tonn af kolum, sem selt er, og að kol þau, er útlendir menn kunni að þurfa að kaupa hér á landi, megi einokunarhafi selja við því verði, er honum þóknast, gegn 2 kr. 50 a. afgjaldi til landssjóðs af hverju tonni af kolum, er þannig seljist. Útaf "þessum tillögum milliþinga- nefndarinnar viljum vér undirrritaðir lýsa því yfir, að ef það er tnlið nauð- synlegt, að afla landssjóði tekna af kolaverzluninni hér á landi, þá teljum vér allir æskilegra og viljum miklu frerour hlíta því, að lagður verði 1 kr 50 a. eða 2 kr. tollur á hvert tonn af kolum, sem flyzt hingað til landsins, og að verzlunin með kol verði frjáls framvegir eins og hingað til. Á þann hátt yrði landssjóði aflað jafnmikilla tekna, eins og hann fengi, ef tillögur nefndarinnar um einokun á kolum næði fram að ganga, en hins- vegar væri þá synt fram hjá öllum þeim annmörkum, er vér teljum vera á einokunarfyrirkomulaginu. Með þessu móti væri þá einnig girt fyrir það, að útlendingum verði, með að- stoð laganna, seld kol við hærra verði en öðrum, og þar með afstýrt þeirri hættu, að oss verði gerð lik skil, eða önnur enn verri hjá öðrum þjóðum, er vér eigum viðskifti við. Reykjavik í aprílmánuði 1912. pr. H/F P. J. Thorsteinsson & Co. Thor Jensen.. p. p. Fiskiveiðahlutafél. ísland Jes Zimsen. pr. Bræðurnir Thorsteinsson P. J. Thorsteinsson Th. Thorsteinsson. pr. fiskiveiðahlutafél. Draupnir Thor Jensen. pr. fiskiveiðafélagið Alliance M. Magnússou Gunnar Gunnarsson. pr. h/f. Fram Elías Stejánsson. Jes Zimsen. G. Zo'éga. P.J.Thorsteinsson Th. Thorsteinsson. Helgi Zoega. B. H. Bjarnason. O. Johnson &Kaaber. p. p. H. P. Duus Jákob Jónsson. f. J. P. T. Brydes verzlun N. B. Nielsen. Ben. S. Þórarinsson Bj. Guðmundsson. H/F. Timbur- og kolaverzl. Reykjavík. T. Frederiksen. Egill Jacobsen. Guðjón Sigurðsson. pr. Rich. N. Braun L. Muller. Verzlunin Björn Kristjánsson Jón Björnsson. R. P. Leví. Jón Brynjóljsson. Siggeir TorJason. H. S. Hanson. p. pr. Verzlunin Jon Þórðarson Þórður L. Jónsson. Jón Bjarnason. E. Chouillou. Jóhann Jóhannesson. Jón Helgason. H/F. Kveldúlfur Verzl. Vöggur Richard Jensen. Þórður Bjarnason. G. Olsen. Garðar Gíslason. Forthescottishicelandicfishing Co.Ld. G. Gislason. Kr. TorJason frá Flateyri. pr. Gufubátsfélag Faxaflóa Oddur Gíslason, p. t. form. til Grjafir og álicit Heilsuhælisfélagsin*. —. ¦ allan sannleikann. Eg játaði fyrir honum, að ekki væri nokkur atburður í þessari sögu, sem í raun og veru hefði gerst. Hann yfirheyrði mig eins og dómari. Eg meðgekk eins og sakamaður. Hann fór út stórreiður og andlega aflvana, eins og maður, sem orðið hefir fyrir hinum átakanlegustu von- brigðum. Honutn var alt af illa við mig eftir þetta, var mér sagt. Hann hafði verið fagnandi út af því, að hafa nú fengið inn í hugann þann merkilegasta fróðleik, sem hann hafði nokkuru sinni rekið sig á alla æfi sína. Og alt reynist þetta tál og heilaspuni. Honum fór líkt og einum manni, sem eg hefi þekt. Hann vakn- aði við það að hljóðfæraflokkur af herskipi var að leika á lúðra rétt fyrir utan gluggann á herberginu, sem hann svaf í. Hann hélt, fyrst eftir að hann vaknaði, að hann væri kominn til himnaríkis. En þá varð honum litið á kerlinguna sina fyrh 0fan sig í rúminu. Þá vissi hann, að í himna- ríki gat hann ekki verið. Og honum var megn.isti ami að hljóðfæraleiknum. Þeim mönnum sérstaklega, sem ekki hafa náð þeim þroska, að þeir beri neitt skyn á list, er sannsögu- legur fróðleikur nokkurs konar himna- ríki. En hamingjan hjalpi okkur, ef alþýðumenn okkar fara að fá ímugust á Njálu og öðrum beztu sögunum okkar, þegar þeir fá vitneskju um það, Afhent féhirði þess Sighvati banka- 3 stjóra Bjarnasyni. Gjöf frá ón. konu í Kjós kr. 2,00 A'heit frá S. þ.....— 3,00 — — Hólmavík . . — 10,00 Gjöf frá skipshöfn.»Snorra goða«......— 190,00 GjöffráÓlafi Jónssyni frá Skálholti.....— 10,00 Gjöf frá Katrínu Árnad. á Steinum.....— 30,00 Gjöf frá Rannv. Oddsd. s.st — 20,00 Frá Islandsbanka fyrir seld notuð ísl. frimerki . . — ?i,5° Bókafregn. Hákon Finnsson. og framtið ungra Rvík 1911. Stefna manna. Bækiingur þessi er erindi, sem höf. — bóndamaður af Austurl. — flutti hér í Rvik í síðastl. desbr. Er það fátítt, að menn úr bændastéttinni komi til höfuðstaðarins og flytji þar erindi, en séu þeir margir því eigi miður vaxnir en þessi maður, þá væri sann- arlega óskandi að slíkt væri tíðara en er — þ. e. a. s., ef Reýkvíkingar væru þá ekki upp úr því vaxnir að hlusra á þá. Það er fátítt, að kynn- ast jafn heilbrigðri lifsskoðun eins og hjá þessum alþýðumanni, sem alla æfi hefir átt við fátækt og erfiðleika að búa, en þó tekist það, sem alt of fáum tekst, að verða mentaður maður. Eg ætla ekki að fara að gagnrýna erindi þetta — þess gerist ekki þörf. Það hefir ekki aðrar kenningar inni að ha'da en þær, sem hverjum manni eru hollar. Og það er jafnt talað til yngri sem eldri. Að eins óskandi að erindið gæti komist í sem flestra hendur og má vænta, að barnakenn- arar og aðrir alþýðuleiðtogar vilji stuðla að því. Verðið er einir 25 aurar og því fáum ofvaxið að eignast kverið. Prentvillur eru vandræðalega marg- ar í kverinu og lýtir það talsvert, en eigi skulu þær tíndar upp hér, erida flestar þess eðlis, að athugull lesandi mun lesa þær i málið. S. Reykjavikur-annáll. Aflabrögð hafa verið góð undanfariS. Þilskipin kpmið inn með góðan afla. Eitt þilskipið, Asa eign Duusverzlunar, hefir aflað rúm 34000 á vertíðinni. Botti- vörpungar sömuleiðis aflað vel. Baldur kom inn í fyrradag með 43000 eftir 10 daga. Alliance francaise, frakkneska félagið hór í bænum, lifir og dafnar mikið vel. Fólagið er sífelt að auðgast af bókum, sem ymist eru gefnar fólaginu af ein- stökum fólögum eða keypt. Frakknesk timarit ýms hefir félagið einnig, t. d. Revue de Paris og Revue hebdomadaire. Yfirleitt er þetta fólag lyftistöng góð undir frakknesku kunnáttu í höfuðstaðn- íþróttasamband Rvíkur heldur aðal- fund sinn annað kvöld. Ur þessu hefjast sumarskemtanir á íþróttavellinum. í ráði að Ungmennafólag Rvíkur efni þar til skemtunar á sunnudaginn til ágóða fyrir Olympíuforina, og ennfremur mun íþróttasambandið sjálft ætla sér að hafa þar 8kemtun í þessum mánuði til ágóða fyrir íþróttavallarfyrirtækið, sem hinn mildi vetur hefir leikið hálfilla. að atburðirnir hafi i raun og veru ekki gerst eins og þar er frá skýrt. Frá manninum, sem varð svo reið- ur við mig út af því, að Námar Saló- mons konungs reyndust ekki sönn saga, barst hugurinn þarna i rúminu að fyrstu útlendu sögunni, sem eg setti i blað. Eg var þá nýlega kominn frá Kaupmannahöfn til Winnipeg, og Heimskringla var stofnuð með mér sem meðritstjóra. Eg átti að sjá um einhverja sögu í blaðið. Winnipeg var þá mjög ólík þvi sem hiin er nú. Nú löðrar þar í skrautlegum bóka- búðum, sem hafa allar bókmentir á boðstólum, fornar og nýjar og það allra-nýjasta, sem veröldin er að tala um í öllum greinum. Þá var ekki um auðugan garð að gresja í þeim efnum. Eg þóttist hafa himin hönd- um tekið, þegar eg rakst þar á eina sögu eftir þýzka höfundinn heims- fræga, Paul Heyse, Lotku. Af öllum nóvellum hans þótti mér Lotka einna yndislegust. Og eg fór að leggja hana út í Heimskringlu. Aldrei hefir nokkur maður orðið sér til meiri minkunar fyrir þess konar verk en eg varð þá — nema ef það kynni að vera Tónas Hallgrímsson fyrir að setja Æfintýri aj Eqgerti glóa í Fjölni. Menn, sem annars kom aldrei saman um neitt, urðu sammála um það, að það væri beinlínis skömm að þvi að bjóða alþýðu manna jafn- Veggfóðursbirgðir nýkomnar afarfjölbreyttar og fallegar í Bankastræti 7. Þ.Sigurðss.& Kr.Sveinss. Kvöldskemtun frú Johansen á laug- ardagskvöldið var fyrirtaksgóð. Frúin söng þar heila syrpu af sænskum þjóð- vísum og gerði það svo vel, að unun var að. Hefði maður helzt kosið að heyra þær allar aftur. Þjóðdansarnir 3, sem dansaðir voru, vöktu eigi síður fögn- uð, enda ljómandi fallegir og n/stárlegir fyrit fólk hér. — Vonandi verður kvöld- skemtun þessi endurtekin, svo að fleirum en þeim, sem þetta sinni komu, gefist færi á að sækja hana. Skipafregn: Botnía kom ásunnu- dagsmorgun. Meðal farþega: Richard Braun kaupm. með heitmey sinni, stú- dentarnir Skúli S. Thoroddsen og Sig. Sigurðs^on (frá Vigur), jungfr. Anna Thorsteinsson (frá Isafirði). Frá Vestur- heimi: Jón Finnbogason með fjölskyldu og Brynjólfur Þórarinsson (úr Norður- Múlasýslu). Skipa-árekstur. Hafsteinn, þilskip Duusverzlunar, rakst i gærmorgun á brezkan botnvörpung í Eyrarbakkaflóa. Skemdust hvorttveggju allmjög. Verkfræðingafélag íslands heitir yngsta fólag höfuðstaðarins. Það var stofnað 19. apríl og er tilgangur þess að efla félagslyndi meðal verkfróðra manna á íslandi og álit vísindalegrar mentunar 1 sambandi við verklega þekk- iugu, að gæta hagsmuna stéttarinnar í hvívettia og styrkja stöðu hennar í þjóð- félaginu. Tilgangi sínum leitast fólagið við að ná með því að halda fundi með fyrirlestrum og umræðum, og þess utau á hvern þann hátt, sem heppilegur þykir á hverjum tíma til eflingar þessum eða þvíhkum tilgangi. I félaginu er ætlast til að verði verk- fræðingar og lærðir byggingameistarar. Stjórn fólagsins skipa: Jón Þorláks- son (form.), Tb. Krabbe, Paul Smith og Rógnvaldur Ólafsson (ritari). Tíðindasmælki handan um haf. Vor~ OQ sumar- frahkaefni — fafaefni — buxnaefni og vesíisefni nýkomið í stóru OgT fallegu úrvali í klæðaverzlun Ji. Hndersen & Sön, Ttðafsfræfi 16. Tækifæriskaup Til 1. júní næstk. Til að rýma fyrir nýjum birgðum af betrekki, sem koma i júni næstkomandi, verða nú frá í dag og til i. jdní seldar mínar smekk- legu og afaródýru birgðir af betrekki með stórkostlegnm af- slætti, 30%, og er því sjálfsagt, að.þeir, sem þurfa, noti nú tækifaerið til að gera góð kaup. Sveinn Jónsson. Templarasundi 1. Fataefni nýkomin mikið úrval eftir nýjustu tízku til Andrésar Andréssonar, Þingholtsstræti 1. — Af reyk- og neftóbaki hafa Bretar nieiri tolltekjur en nokkurri annarri að- fluttri vörutegund. Næst tóbakinu kem- ur sykurinn. — A eynni Róm við strpndina á Slés v/k og Holtsetalandi er einhver ein- kennilegasta járnbraut sem til er. Hreyfi- aflið er ekki eimur, heldur vindur. Á hverjum járnbrautarvagni eru 2 segl. I stinningsvindi ferlestin 22 rast. á klukku- stund, en í roki getur hún komist 35 rastir. Við stöðvarnar er lestin stöðvuð og seglin hefluð, eins og á skipi. — Amerískur miljónaeigandi, Edward Green að nafni, lofaði móður sinni því, að kvongast ekki fyr en hann væri orð- inn fertugur. Nú er hann orðinn það fullorðinn og hugði því að staðfesta ráð sitt. Þegar þetta kvisaðist^. bárust hou um eigi færri en 6242 hjúskapartilboð, 1331 þeirra frá öðrum löndum. Svo er að sjá sem Green hafi snúíst hugur af að lesa þessa brófahrúgu, því að nú kveðst hann ætla að lifa ókvæntur eftir- leiðis sem áður. Mörg af brófum þess- um eru harla kátbrosleg, ýmist barna- leg eða ósvífin ; en allar fullyrða stúlk- urnar, að hann verði sæll með sór. — I Berlín er mest fjölb/li af öllum borgum í heimi. Mönnum er þar káss- að saman svo, að til vandræða horfir um heilsufar. Eigi alls fyrir löngu var tekin skyrsla um íbúðir í Berlín, og er undur að heyra það, er hún skýrir frá. Alls voru taldar 524.000 íbúðir í Ber- vitlausa og leiðinlega sögu. Eg gleymi fráleitt, svo lengi sem eg lifl, einum skýrum fróðleiksmanni, sem kom heim til min, til þess að telja um fyrir mér og gefa mér áminning fyrir þessa vitleysu. Eg var svo ógætinn að stynja því upp, að eg héldi, að það væri ekki nema óþroskaða fólkið, sem ekki gæti með nokkuru móti lesið sögu eftir heimsfrægan höfund eins og Heyse. Hann lét þess þá getið, að hann vissi ekki betur en að hann hefði mestan vitsmunaþroska í sinu nágrenni — og svona liti hann á málið. Því varð eg að lúta. Eg var eins og hundur dreginn af sundi. Til allrar hamingju hætti Heimskringla um tima að koma út, og eg varð ekkert við hana riðinn. Lotka hætti með öllu í miðju kafi — til mikils fagnaðar íyrir lesendurna. Litlu betur tókst mér með næstu tilraunina. Hana gerði eg þegar Lög- berg var að byrja. Þá valdi eg frá- munalega skringilega sögu eftir Charles Dickens. Sú sannfæring virtist festa rætur hjá fjölda manna, að sú saga hefði ekki getað verið upphaflega sam- in, né nú lögð út, í neinum öðrum tilgangi en þeim, að gera alþýðu manna óvirðing. Og frá þessum Vesturheims-endur- minningum hvarflaði hugurinn að skila- boðum, sem eg fekk einu sinni á lín. Um helmingur þeirra, eða réttar 257.000 voru ekki nema eitt herbergi, 25.700 ekki nema örlítið eldhús. í 120 þús. íbúðum höfðu8t 5 menn viðí hverju herbergi, í 18.571 íbúð 6, í 8.393 ibúð- um 7, í 3.485 íbúðum 8, í 1.281 íbúð 9, í 428 íbúðum 10, í 126 íbúðum 11 og í 134 íbúðum 12 metin eða fleiri í hverju herbergi. Megnið af þessum herbergj- um eru kytrur, ljós- og loftlausar. I Berlín er hvert hús bygt að meðaltali 77 manns, en í London er meðaltalið 8 manns. Þrátt fyrir þetta er húsaleiga afarhá í Berlín. Merkir hagfræðingar og stjórnmála- menn telja það mál málanna nú, að ráða bót á þessu bóli og krefjast, að það sé gert með lagaboði. — Ung stúlka í Mílanó höfðaði fyrir skönimu mál gegn söngvaranum Caruso fyrir að hann hefði rofið við sig hjú- 8kaparheit og krafðist 200.000 franka skaðabóta. Caruso var s/knaður með dómi, en jafnframt tekið fram, að fram- koma hans gagnvart stúlkunni hefði ver- ið siðferðislega hörmuleg, því að stúlk- an hefði verið sannfærð um, að hann ætlaði að ganga að eiga sig. En sam- farir þeirra voru eigi holdlegar, svo að skaðabótakrafan varð eigi tekin til greina. — Fyrverandi amerískur miljónaeig- andi, W. Belwin að nafni, var tekinn fastur á götu í New-York á dögunum og dæmdur í 10 daga fangelsi fyrir öl- musubænir. Nítjáu ára að aldri erfði Belwin yfir aina miljón dollara og tókst honum að auka þenna auð sinn stórum me8 ráðdeild og hepni. Hann var járn- brautarstjóri um eitt skeið, og fyrir 15 árum talinn einhver meBt metni fjár- málamaðurinn í New-York. Síðar stofn- aði hann banka i Lundúnum, en sá banki varð gjaldþrota, og ýmsar gróða- tilraunir ( Ameríku brugðust Belwin svo, að hann varð smámsaman öreigi og komst á vonarvöl. — í borginni Hillsville í ríkinu Vir- giníu í Ameríku bar það við nýlega í Akureyri, frá mikils metnum og greind- um bónda. Hann ráðlagði mér að hafa sögur i Norðurlandi. En við því yrði eg að gjalda varhuga, að taka enga sögu eftir norsku höfundana, Björnson og Lie, þvi að það væri sér kunnugt um, að íslenzk alþýða væri mentaðri en svo, að slík vitleysa væri á borð berandi fyrir hana. Og nú skal eg segja ykkur, að hverju hugurinn vék síðast, út úr þessum endurminningum, áður en eg sofnaði. Hann vék að einum af mín- um þungu efasemdum, sem sjálfsagt eru í augum margra ykkar kynlega vitlaus heilabrot — efanum um það, hvort ekki hefði mjög mikið af þvi, sem ritað er í veröldinni, gagnstæðá- hrif við það, sem til er ætlast. Það er ekkert þægilegt né uppörfandi fyrir mann, eins og mig, sem ekkert hefir annað fyrir stafni en að rita, að finna til slíkra efasemda. En eg fór að hugsa um, hve mikla reynslu eg hefi um þetta á sjálfum mér — hve títt það hendir mig, að það sem eg les veki fremur hjá mér mótspyrnuhug en samhug. Eg gæti sagt ykkur mý- mörg dæmi um það, ef eg tefði þá ekki of mikið fyrir ykkur. Eg ætla að sleppa því. En væru það ekki kyn- leg og skringileg hausavixl og enda- skifti á mannlífinu, ef mennirnir væru í raun og veru að einhverju mjög miklu leyti að styðja það, sem þeir dómsstofu bæjarins, að þá er dómarinn hafði kveðið upp dóm yfir glæpamanni einum, Allan Lloyd, hófst skothríð; þ»8 voru ættingjar og vinir sakbornings, sem voru að hefna sin. Þeir drápu dómar- ann, lögreglustjórann, sóknarann og for- mann kviðdómsins, en særðu yfir 20 manns, suma til ólífis. Allan Lloyd og vinir hans komust allir undan. Lloyd hafði særst þrem svöðusárum í akot- hríðiuni, og náðist litlu síðar í húsi, sem hann hafði leynst í, skamt frá borginni. Bróðir hans, Sydney Allen, sem skaut dómarann, hefir og náðst eftir langa skotvörtt, en hafði áður myrt ekkju, sem ?itnað hafði g?gn bróður hans. Ýmsír vinir þeirra bræðra hafa flúið til fjalla. Landsstjórinn hefir nú sent herlið tll höfuðs þeim. Vor nýja verðskrá er komin út og verð- ur send ókeypis þeim er þess óska. Odýr- asti og bezti sölustaður reiðhjóla og hjólahluta m. m. Hektorhjól frá 42 kr. Stellahjól irá 62 kr. Hjóladekkfrá 1,90. Aktieselskabet »Candor«, Kompagnistr. 20. Köbenkavn. Kvenhattur lítið notaður, er sölu Smiðjustíg 9. Til leigu 2—^ stofur mót sólu, með forstofuinngangi, með eða án hús- gagna, nú þegar eða frá 14. mai. Fá- menn fjölskylda getur einnig fengið nefnda íbúð með eldhúsi. Bergstr. 3. Talsími 208. Asgr. Magnússon. Jarðarför minnar elskulegu móður, húsfrú Þordísar Berentsdóttur, fer fram föstu- daginn 3. þ. m. og byrjar á heimili hennar, Skólastræti 5, kl. I e. h. Elsa Vigfúsdóttir. berjast á móti af alefli — ef til dæmis að taka blöðin hér og þar úti um heiminn væru að jafnaði beztur stuðn- ingur þeim sem þau tala verst um og mestur voði þeim sem þau hæla — eða ef prédikanir og guðsorða bæk- ur ynnu mest að því að efla trúleys- ið, en vantrúarrit lykju upp lindum trúarinnar. Við skulum segja, að þetta sé ekkert annað en vitleysa. En margt getur manni til hugar komið — ekki sízt þegar svefninn og draumarnir eru í nánd. Nú ætla eg að hætta. Þetta hefir alt verið sundurlaust. En öðru vísi gat það ekki verið, þar sem fyrirætl- unin var sú ein, að segja ykkur frá þvi, hvernig hugsanirnar runnu eitt andvökukvöld út úr alveg eða að mestu óskildum hugsunum — hvernig fáein- ar blaðsiður í Njálu, í stað þess að svæfa mig, hleyptu huganum á gand- reið aftur og fram um rúmið og tím- ann, þeyttu honum inn í endurminn- inga-dans, og lokkuðu hann að lok- um út í fjarstæðu-þoku. Eg dreg eng- ar ályktanir. Þetta átti ekki að vera annað en frásögn. Mér láðist víst að segja ykkur, að eg sofnaði að lokum út úr þessum heilabrotum. Sælan tel eg mig þess, ef ekkert ykkar er líka sofnað. Einar Hjörleijsson. -?-

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.