Ísafold - 28.05.1913, Blaðsíða 1

Ísafold - 28.05.1913, Blaðsíða 1
Kemur út tvisvar í viku. Verð árg. 4 kr., erlendis5 kr. eðal^dollarjborg- ist fyrir miðjan júíi erlencb's fyrirfram. Lausasala 5 a. eint. AFOLD Uppsögn (skrifl.) bundiu við áramót, erógild nemakom in só til útgefanda fyrir 1. oktbr. og só kaupandi skuld- laus við blaðið. ísafoldarprentsmiðja. Rltstjóri : Ólaf ur Björnsson. Talsími 48. XXXX. árg. Reykjavík, miðvikudaginn 28. maí 1913 43. tölublað I. O. O P. W4599. Alþýðnfél.bókasafn Templaras.'BJkl. 7—9. Augnlækning ókeypia i Lækjarg. 2 mvd. 2—3 Borgarstjóraskrifgtofan opin virka daga 10—3 BæjarfógetaBkrifstofan opin v. d. 10—2 og 4—7 Bæjargjaldkerinn Langav. 11 kl. 12—8 og 6—7 Eyrna- nef- halslaskn. ók. Pósth.str.HA fid. 2—8 fslandsbanki opinn 10—2'/« og B'/»—7. K.F.U.M. Lestrar-og skrifstofa 8 ard.—10 slod. Alm. fundir fid. og sd. 8>/» slðd. Landakotskirkja. Gnosþj. 9 og 6 a helgum. Landakotsspitali f. sjúkravitj. 11—1. Landsbankinn ll-2>/», 5>/»—6>/». Bankastj. 12-2 Landsbókasafn 12—B og 5-8. Útlan 1—8. Landsbúnaðarfélagsskrifstofan opin fra 12—2 Landsféhiroir 10—2 og 5—6. Landsskjalasafnio hvern virkan dag kl. 12—2 Landssíminn opinn daglangt (8—9) virka daga helga daga 10—12 og 4—7. Lækninjj ókeypis >ingh.str.2S þd. og fsd. 12—1 Náttúrugripasafnio opio 1»/»—2'/» a sunnud. Samabyrgð Islands 10—12 og 4—6. Stjórnarrabsskrifstofurnar opnar 10—4 dagl.{ Talsími Reykjavíkur Pósth.3 opinn daglangt (8—10) virka daga; helga daga 10—9. Tannlækning ókeypis Pósth.str. 14B md. 11—12 Vifilstaoahælið. Heimsók>..«timi 12—1 Þjóomenjasafnið opio þrd., fimd. og sd. 12—2. Vegaskilvindan Vegastrokkurinn Reynast beztí Endast lengstí JaMramt ódjmst. Nýja Bíó sýnir í kvöld (miðvikudag 28. mai) og næstu kvöld: /. ökumaður af dsf. 2. Tfinn mikíi bifreiða- kappakstur við Dieppe. 3. fíffa ðörn kapfeinsins. Pantið bilæti i talsima 344. Op- inn hálf tíma á undan sýningum. Þeir kaupendur ISAFOLDAR hér í bænum, sem skift haía nm heim- ili, eru beðnirað látn þess getið, sem- allra fyrst, í afgreiðsiu blaðsins, svo þeir fái blaðið með skilum. Ofna og eldavélar selur Kristján Þorgrímsson. Nýr konungkjörinn. Skeyti kom í gær til stjórnarráðs- ins um, að Guðmundur Bjömsson landlæknir væri skipaður konung- kjörinn þingmaður í stað Augusts kaupm. Flygenring. Stjórnarfrumvörpin íslenzku munu lögð fyrir i rikis- ráði á morgun. Danska stjórnin fer frá. Búist er við þvi, að danska stjórnin beiðist lausnar nú þegar. Eimskipafélagið. Undirtektir Vestur-lslendinga. ——•---- Þegar fyrst var riðið úr hlaði með boðsbréfið til stofnunar Eimskipafélags- ins gat Isafold þess, að vænta mætti, að Vestur-íslendingar létu sig málið nokkru skifta og mundu ef til vill létta undir með söfnun hiutafjárupp- hæðarinnar, sem er óvenju há eftir íslenzkum mælikvarða. Svo virðist, sem landar vorir vestan hafs vilji sýna það nú sem fyr, að Atlanz- hafið, sem á milli liggur, er ekki nema »vík í milli vina«. Bráðabirgðastjórnin hefir skrifað nokkrum löndum í Winnipeg og beðið þá að gangast fyrir hlutasöfn- un meðal íslendinga vestan hafs. Hafa þeir þegar myndað með sér nefnd til að greiða fyrir málinu, en töldu sig þurfa að fá nokkru nanari kynni af málinu og gerðu ráðstafanir til ^ð ráðgast við bráðabirgðastjórn- ina hér heima. Ur bréfum hefir það frézt, að menn vestra hafi áhuga á máli þessu og séu allflestir fúsir að styðja það á þann hátt, sem bezt mætti henta landinu og þjóðinni til þrifa. Af b'öðunum hefir oss borist *Heimskringla« þ. 17. f. m„ birtir hún hlutaútboðsbréfið og i næsta blaði, þ. 24. apríl, flytur hún langa grein um mátið. Þar segir meðal annars: »Enginn vafi er á því, að þetta er jöfnum höndum þarflegasta og þjóð- legasta fyrirtækið, sem íslendingum hefir nokkurn tíma hugkvæmst, og sem framtíðarheill allrar islenzku þjóðarinnar krefst, að sem allra fyrst komist í framkvæmd« .... »Það þarf naumast að taka fram, að Vestur-íslendingar muni finna sér bæði ljúft og skylt, að sinna mála- leitun Austur-Islendinga að einhverju leyti, hvort sem það verður gert með beinum hlutakaupum eða á ein- hvern annan hátt, sem eigi veitti þeim síðri styrk, enda jafnvel meiri en um væri beðið, og gerði þeim mögulegt að byrja siglingar á eigin reikning*. Blaðið telur heppilegast að byrja félagið án »veðsölu og stórskulda ábagga«, finnur að því, að eigi sé sagt hver eigi að vera framkvæmdar- stjóri og eigi sagt, hvort stjórnin hafi heitið félaginu ríflegum landssjóðs- styrk — en það telur blaðið sjálfsagt að félagið fái. Þá er lauslega skotið fram þeirri uppástungu, að Vestur-íslendingar leggi saman 500 þús. krónur (137,000 dali), kaupi skip og láni oss Austur-íslendingum gegn því, að við höldum því við og ávöxtum féð sem í því stendur sanngjörnum vöxtum. Oss hér á landi mundi þá kleift að hafa saman fé í hitt skipið og byrja mætti þá skuldlaust. Viötal við mann úr bráðabirgfia- stjórninni. ísafold átti tal við mann úr bráða- birgðastjórn Eimskipafélagsins út af undirtektum V.-Isl. Setjum vér hér innihald viðræðunnar. Hann sagði, að bráðabirgðastjórnin hefði álitið rétt að bjóða Vestur-ís- lendingum hluttöku i félaginu; veríð i vafa um að tækist að ná saman hér á landi öllu fénu tíl tveggja skipa; gert sér von um svo góðar undirtektir meðal þeirra, að þeirra hluttaka mundi reka á endahnútinn til að ná saman öllu fénu. Hefði alls eigi búist við svo stórtækum undirtektum, sem stungið er upp á í »Heimskringlu«. Ef Vestur-íslend ingar gerðu alvöru úrað leggja einir til féð alt til annars skipsins, þá yrðum við hér heima að leggja alt féð til hins skipsins. »Getum við byrjað skuldlausir, þá megnar ekkert vald að koma okkur fyrir kattarnef. En svo hátt þorð- um við ekki að hugsa. Skipin urðu að vera tvö, svo öllu landinu kæmi að gagni. En , alt það fé, sem til þess þarf, hugðum við ómögulegt að fá, nema með lánsfé að nokkru. Við höfum orðið að byrja alt með lánum: verzlun, botnvörpuútgerð, girðingar o. s. frv. Það er svo lítið fé handbært í landinu. — En hver veit nema við ætlum nú að verða menn til að leggja saman hér í landi alt að 400 þús. krónum til Eimskipa- félagsins. Hvervetna, um land alt, fær málið ágætar undirtektir. Allir virðast vilja styrkja þetta mál. Ná- kvæmlega vitum við ekki hve mikið safnað er eða muni safnast. Hlut- takan er almenn, sægur af 25 og 50 króna hlutum; stærsta hluttaka eins manns er 10,000 krónur; margir milli 1000 og 5000. Það er ekkert ólíklegra, að hærri fjárhæðin (385 þús. kr.) fáist, en sú lægri (230 þús. kr.). Máske verða undirtektir landa vorra vestan hafs til að herðaámeð það, sem á kynni að vanta. A hvern hátt, sem afráðið verður að þeir taki þátt i þessu máli veit eg að þeir gera það með einlægum hug, til að gera það eitt í málinu, sem að beztu gagni komi oss. Að við ekki gátum nafns þess manns, sem vér höfum fengið hjá loforð um að taka að sér fram- kvæmdarstjórnina -tafar eingöngu af því. að hann gat ekki af alveg sér- stökum ástæðum, sem við urðum að virða, gefið heimild til þess að nafn sitt væri látið uppi. Hins vegar fanst okkur skylt að láta menn vita, að við hefðum trygt okkur manninn i þetta vandasama starf og töldum liklegt, að menn myndu trúa því, að valið væri ekki alveg út í bláinn, er svo mörgum mönnum kæmi ein- róma saman um hæfileika hans. Eins og kunnugt er, getur stjórn in ekki lofað neinum landssjóðstyrk. Það er alþingis að ákveða það. Um það, að alþingi mundi taka vel í þann strenginn, gerðum við okkur góðar vonir þegar eftir hinar gíðu, undirtektir, sem málið fekk á fundi þeim, sem við áttum með þing- mönnum áður en hlutaútboðið var birt. Síðan höfum við ekki heyrt annað en góðar undirtektir, frá þing- mönnum sem ekki voru á fundinum, eins og nær öllum öðrum hér á landi. — Við búumst við því að mikið safnist i næsta mánuði. Þá byrjar kauptíð viða, fisk- og síldveið- ar á Austfjörðum o. s. frv., losnar um fé hjá mörgum. Menn verða vel að muna, að aldrei getur safnast of mikið; því betur sem fyrirtækið er f]áð því öruggara er það. Baídvin L. Baídvinsson. Skýrt var frá þvi í síðasta blaði, að þessi landi vor væri orðinn aðstoðarráðherra i Mani- tobastjórninni. Baldvin er nu maður hátt á sextugs aldri og hefir dvalið vestra um 40 ár. Hann hefir jafnan verið í fremstu röð landa þar og ein- hver helzti íslenzkur maður i flokki íhaldsmanna, sem nú sitja að völdum i Kanada. Baldvin er sagður dugmikill og mælskur vel, fylginn sér og drengur góður. Enginn íslend- ingur vestan hafs hefir áður hiotið svo veglega og ábyrgðar- mikla stöðu þar í landi. Sigríður Sigurðardóffir, Jcona Skúla lœknis Arnasonar i Skálholti. Ef eg er að gá yfir gróandi sveit, hvar góðmenskan kyrláta yljar sinn reit, til hennar eg huganum renni. Og pá er hér meira en eg ætlaði aj yl, og bðru pví fleira, sem hún átti til, eý lltið er horftð með henni. Við keyrum um rausnarleg höjðingjaból, aý hetjum, sem móðirin bóndanum 61, aý veizlum og viðhafnardbgum. En hver lét í daqslitið heiðurinn sinn ? Oq hver bar par mbnnunum sólskiniðinn? Þeir smámunir sjást ekki í sbgum. Þeir leituðu pangað, sem pörjnuðust yl, og purftu ekki fylgdar, sem áttu ekkert til. Skógmálin og skógstjórinn. Eftir Guðm. Davíðsson. Eitis og kunnugt er, voru það þeir próf. Prytz og kapt. Ryder, er fyrstir stofnuöu til akógræktartilrauna hér á landi, og opnuðu augu Islendinga á þýðingu skóganna fyrir land og lýð. Þeir höfðu líka fyrst i stað yfirumsjón skógmálanna, og allar framkvæmdir á hendi, áður en landsstjórnin hér tók það að ser, og fórst þeim það vel. Þeir sendu hingað út erlendan skóg fræðing, er ferðaðist um landið og at hugaði skógleifarnar, og stofnaði til 8kógræktartilrauna. En það sáu þeir brátt, að hér þurfti innlenda menn með þekkingu og áhuga til að starfa að 8kógræktinni, ætti hún að eiga nokkra framtíð fyrir höndum. Þess vegna fengu þeir því til leiðar komið, að fjórir menn voru sendir til Danmerk- ur með styrk frá alþingi til að nema verklega skógrækt. Að loknu námi skyldu þeir svo vinna að skóggræðslu og leiðbeina mönnum hér heima. Auð- vitað hefði það verið hygnara að senda þá til Noregs í slikum erindagjórðum, þar sem landslag og loftslag er líkara því, sem á sór stað á íslandi. I öllum löndiim, þar sem nokkur skógyrkja á sór stað, er henni stjórn- að af sórfróSum mönnum — lærðum skógfræðingum, — sem ekki eru það eingöngu á pappírnum, heldur líka í reyndinni. Starf þeirra er meðal ann- ars aS vekja áhuga almennings á skóg- græðslu. Þeir eru jafnan óþreytandi að fræða almenning í ræSu og riti um þ/Sing skógræktarinnar. Og í því skyni láta þeir útbýta til alþýðu skóg- ræktarritum svo þúsundum skiftir, Þeir pekkja, pótt peir séu smáir. Það sást engu hreyktpar sem Sigríður var, en samt lœrðist óvíða betur en par að sjá hvað er gull par sem gljáir. Hjá vinjdu blómunum vakti'hún ogsat, sem verða undir hœl, pví pau duga ekki í mat, en skemta með gbtunni og skreyta. Og einum erýarra, sem lik sér við Ijóð, sem leita eftir vinum, en feilin og hlióð, með.vorinu á veginn til sveita. Ogstjaman hin hlýja, sem hjáokkurskin, er hu^ljúfa Sigríður, minningin pín. Hún rann pegar sigin var sunna; og Ijósustu geislana á leið hennar ber, sem Ijóðin og vorkvbldin átti með pér, 0% alt sem var sœlast að unna. Þ. E. sem ræSa um meSferð skóga og gróð- ursetning, ásamt hvetjandi og vekjandi áskorunum um að gróðursetja tró og runna á bersvæði, og heima í kring- um bændabýlin og íbúðarhúsin. Auð- sætt er því aS góð skógræktarstjórn getur unnið landinu ómetanlegt gagn, þar sem hún er. Og það hafa þeir séS, brautryðjendur íslenzku skógmál- anna, að íslenzk skógmálastjórn mundi á sama hátt geta látið gott af sór leiSa fyrir Island, eins og annarstaðar. Þess- vegna afhentu þeir ekki skógmálin til stjórnarinnar hér, fyr en þeir voru búnir aS koma því til leiðar, að stofn- að var skógstjóra embættið, eða róttara sagt innlend skógmálastjórn komin hór á fót. Hvorugur þessarra sæmdarmanna á því sök á því, að skógmálin eru komin í þá niðurlæging, sem þau nú eru. Sagt var að þeir hefSu farið fram á aS íslenzkur maSur yrði styrkt- ur af alþingi til að nema skógfræði í útlöndum og tæki svo við skógmála- stjórninni hór. En eins og kunnugt er, hefir ekkert úr því orðið; — betra þótti að taka útlendan mann í þá stóðu, bráðókunnan landi og þjóð, og algerlega óþektan að nokkrum skóg- ræktarframkvæmdum, enda fer stjórn skógmálanna undir eins hnignandi, er hún kemst í hendur þessa manns. Fáir eða engir embættismenn lands- ins þurfa eins mikið saman við alþ/ðu að sælda^ eins og skógstjórinn. Af því er meðaí annars augljóst hve mikils- varðandi þaS var aS hafa íslenzkan mann í skógstjóraembættinu. Og þeg- ar þar viS bætist að raálefniS, sem hann átti að starfa fyrir, var því sem nær algerlega óþekt öllum þorra lands- manna. Raunar var búiS að rita tölu- vert um skógrækt af fyrirrennara skóg- stjórans, en það var mest alt á dönsku, og fór því fyrir ofan garð og neSan

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.