Ísafold - 16.12.1916, Blaðsíða 3

Ísafold - 16.12.1916, Blaðsíða 3
I SA F O L D verið nokkur leið fyrir sig að komast undan þeim. Sennilega vekur það atriðið í grein Watsons einna almennasta atbygli meðal þeirra manna, sem kuimugir eru aálarlífsrannsóknum Breta, að hann skýrir frá því, að þeir Gerald Balfour og J. G. Piddington hafi báðir látið það uppi, að eftir hinar viðtæku til- raunir þeírra hafi þeir sannfærst um, að sannanir séu fengnar fyi- ir þvi tvennu: framhaldi lífsins eftir dauðann og sambandi við framliðna menn. Gerald Balfour er bróðir Arthurs J. Balfours, hins heimsfræga ráðherra Breta, og er sjálfur lögfræðingur og alkunnur stjórnmálamaður. Piddington er og maður, sem mikið hefir borið á. Báðir þessir menn hafa rajög mikið verið riðnir við störf brezka Sálarrannsóknafélagsins, og hafa verið taldir með afbiigðum efa- gjarnir — einkum Piddington. Sjálfsagt er einhverjum hér á landi minnisstætt, hve W. T. Stead lék hann stundum hart fyr- ir rengingar, sem Stead fundust ekki ná neinni átt. Loks hefir Sir William Crook- es látið til sín heyra. Hann var svo lasinn, þegar greinin eftir Sir A. Conan Doyle kom út, að hann treysti sér ekki til þess að rita neitt um hana. Enhannbaðum, að þess yrði getið á prenti, að hann væri Conan Doyle hjartan- lega sammála. Eg fæ eigi betur séð en að þess- ir þrír merkismenn Englendinga, Conan Doyle, Lodge og Barrett, er allir hafa kynt sér þetta mál í meira en 30 ár, bæði bóklega og með tilraunum, haldi hinu sama fram í aðalatriðinu og eg hefi gert í fyrirlestrum mínum. Þeir telja allir málið sannað og óhjákvæmilegt annað en að það hafi áhrif á trúarskoðanirnar. Og Sir Oliver Lodge lætur það ótví- ræðilega uppi, að hann ætlar krist- ínni kirkju fyrst og fremst að færa sér það í nyt. Allir benda þeir á, að það styrki undirstöður trúarinnar, en leiðrétti Iíka skakk- ar hugmyndir og bæti nýju við. Til samanburðar geta menn lesið Þá er n/r flokkur, eða yngri og er hann miklu síðri. Þannig er kvæði eins og Upp a S Hólnum rétt á takmörkunum, að það geti flotið me5, Og undarlegt að sjá það í jafngóðum fólagsskap, við hliðina áMillihrauns og hlíða, Morgun og jafnvel U t h u p r a, sem oft hef.r glatt mig á ferðalagi. Hér er einnig kvseðið I hafíanum, stórt og mikið kvæSi og mæta vel gert. Þá er Manvísur og ástarkvæði. Fyrsta kvæðið, S j ó f tí r S, er alveg elnstakt í sinni röð; rímið er mjög vandasamt, en það gerir ekkl mikið til — alt kvæðið einn dynjandi dans frá upphafi til enda. Hver hefði ekki vilj- að leggja í svona sjóferð! Althiðsama er raunar að segja um D ö k k, M ó t i ð. Einn á fundi. Þá kemur Kolbrúnarflokkur Bertels Þorleifssonar og Ýras tækifæriskvæði. Þar er kvæðíð um Matthías Joch- umsson (1883) og er það allgott, en ekki skiJ eg í því, hvers vegna höf. hefir breytt frumkvæðinu og það til stórskemda. Upphaflega hót það: Því heilsa jeg þér, snillingurinn snjall, þú snjálli faðir vorra beztu Ijóða. . Nu hljóðar seinni ljóðlínan : fyrirlestur minn »Áhrif sálarrann- sóknanna á hinar kristilegu trú- arhugmyndir« og »Kirkjan og ódauðleikasannanirnar«. Eg veit, að sumir hér heima vilja gera lítið úr rannsóknum vor Tilraunafélag8manna í Reykjavík. Oss á eigi að vera trúandi til að athuga rétt. En eg held, að mest sé undir því koraið að finna mann rr?eð mikilli miðilsgáfu. Finnist hann, þá er eg sannfærður um, að ís- lendingar geta eins rannsakað þetta og vísindamenn annara þjóða. Og um nokkurra ára /Skeið átt- um vér kost á að rannsaka fyrir- brigðin hjá svo góðum miðli, að hæfileikar hans hefðu alls staðar þótt afburðamiklir. En meðan það færi var fynr hendi, fengust fáir til að koma og sjá og reyna. En sjálfsagt trúa menn nafn- kunnum erlendum vísindamönn- um betur. Um leið og eg lýk máli minu um þessa merkilegu grein Sir Arthurs Conan Doyle, skal eg fræða lesend- ur »ísafoldar« á þvi, að nýkomin er út í Lundúnum ný og stór- merkileg bók eftir Sir Oliver Lodge um þetta mál. Snýst hún aðallega um þær sannanir, er yngsti sonur hans, sem féll í stríð- inu fyrir eitthvað rumu ári, hefir fært ættingjum sínum fyrir því, að hann liri glaður í æðra heimi og þrái heitt að láta ættingja sína vita af þvi. Þótt Sir O. L. hafi rannsakað málið í meira en 30 ár, var kona hans og börn því fremur andvíg. En svo rammar finst þeim sann- anir hins framliðna sonar, að nú hafa þau öll látið sannfærast. Seinna verður ef til villtækifæri til að minnast á þá bók. Að lokum þakka eg ritstjóra »ísafoldar« fyrir þá rniklu góðvild hans að leyfa mér að segja það um þetta mál í blaði sinu, sem mig langar til. Eg vona, að þeir af kaupendum þess, sem ami er að þvi, láti það bitna á mér, en ekki honum. Har. Níelsson. og sný\ með virðing hug til þinna Ijóða. Þetta voru slæm skifti fyrir báða, bæði M, J. og höf., því ekki voru svo sem hundrað í hættunni, þó fullþykt væri smurt á lárviðarskáldið. Til móður minnarer fínt og mjúkhent kvæði. Þá er B r ú ð k a u p s- k v æ S i, ort af sömu rím- og mál-snild sem S j ó f e r ð . Síðan koma Nokkrar þýðingar úr kvæðum Hlnriks Heine. Þessi kvæði er mikill vandi að þýða, svo aS h/ja- línið hrynji ekki úr hóndum þýðand- ans. En yfirleitt finst mór þ/ðingarn- ar vel gerðar, svo sem L o r e 1 e y . Aftur á móti virðist »Du bist wie eine Blume« hafa tapað sór töluvert, sbr. t. d. »ljúfsár klökkvi læsist um hjarta- s 1 ó ð«. Þetta er ekki góö Latína fengur, í vönduðum kveðskap. Þá er Eggjanakvæði og ádeiiur, og hefi eg áður minst á þau. Þau eiga ekki viS mitt skap, en satt er þaS, aS Morgun á Þingvöll- um er vel gert og napurt háð að frelsisglamri og skrílprédikurum, sem hór þekkjast eins og annarsstaðar. Kvæðið V o r er sömuleiðís ágætt. Þá er Ofurkapp og er það útrétt hönd tll Bjarna frá Vogi og Sig. Eggerz, R Prófessor Har. Níelsson er veikur Verður því eigi úr síödegismessu á sunnudaginn, Skipafregn. Botnía kom hingað 14. þ. m. Farþegar frá útlöridum frú Þór- di's Claessen, Fr. Nielsen umboðssali, Jón Olafsson skípstjóra, ungfrú Ilelga Einarsdóttir, Páll Jónsson yfir- dómslögm. Björn Gíslason frá Gaul- verjabæ. Frá Færeyjum komu Ta^e Möller og Sveinn Þórðarson kaupmomi, Frá SeySisfirði komu 9 þingmanna sem vantaðj, Sveinn Arnason fiskimatsmaður, Sig. Baldvinsson, sr. Jón Guönmnd- sou prófastur á Norðfirði, sr. Maguús B. Jónsson frá Vallarnesi, Indríði Helga- son rafmagn&fræðingur, Gestur Jóhannes- son, Sigurjón Jónsson, Garðar Slefáns son, Þersteinn Jónsson, Arni Jónsson frá Múla, ungfrú Hólmfríður Jónsdótt- ir frá Múla, Sig. Arngrímsson, Páll Einarsson o. fl. Frá Vestmannaeyjum komu: Karl Einarsson sýslumaður, Gísli Johnsen konsúll o. f). B o t n í a fer héðan líklega á mánu daginn áleiðis til útlanda. Prestarnir við dómkirjuna og frí- kirkjupresturínn veita móttóku gjöfum til fátækra fyrir jólin. Messað í dómkirkjunni á morgun kl. 12 síra Jóh. Þork. kl. 5 sfra Bjarni Jónsson. í fríkirkjunni í Rvfk. kl. 2 e. h. (síra Ól. Ól.) Yms erlend tiðindi. Henryk Siencewics, hinn heimsfrægi pólski skáldsagna- höfundur er nýlega látinn, 'fimtugur að aldri. Kunnasta bók hans cr »Quo vadisc. Látnir Danir. Nýlega eru látnir i Danmörku: myndhöggvarinn Saabye, P. Th. Nielsen þingmaður og veðbanka- stjóri, Og Jerícau, deildjrstjóri í innanríkisráðuneytinu og þingmaður um hríð. Dómur hefir nýlega verið kveðinn upp eða þessarra svonefndu frelsisglópa. Höf. kveðst þrátt fyrir alt unna þe s um a n d a. Það er ekki að furða, því það er sami a n d i n n seni bjó í Jóni forseta; hann var líka af höfðingjum þessa lands skoðaður frelsisglópur á sinni tíð. Koma nú Gaman og drykkjokvæði, og er úr miklu að velja. Stendur þó sins og klettur í hafinu, ódauðlegur avo lengi s»m ísltnik tunga er töluS, Sálmur yflr víni. Skyldi nokk- ur tunga eiga slíkan söng? Það er eins og Bakkus og Eros hefðu ort hann í fólagi, einhverja sumarnóttina. Þótt höf. hefSi aldrei ort neitt nema þenna sálm, hefði nafn hans geymst hér um allar aldir og þrátt fyrir alt aðflutningsbann. Hvílík hepni að höf. tókst að yrkja þetta í tæka tíð, áSur en banniS skall á. Þá eru Ýmisleg kvæði, svoBemFuglar í bári. Slæð- i n g u r o. fl. Síðara kvæðið er nokk- urs konar samtíningur úr því bezta í draugasögunum og ágætlega fyrir komið. ÞaS gegnlr annars furSu hve skáldin hafa lítið notað ÞjóSsögurnar, önnur eins uppspretta af yrkisefnum sem þar er Tlóíur mikið úrval — valdar af sérfræðingi — komu með Botnfu* Ennfremur: Tagore: Sadhana, Örta^árdsmástaren, Gitanjali, Nymánen, Chitra. Heidenstani: Nya dikter, Karolinerna — o. m. fl. Bokav* ffrsæfsHrnasonar. yfir þeim Herluf Biyde og félögum hms út ;<f ólöglegum útflutninpi á s.ikfi>ki, og vnr Bryde dæmdur í 40 daga etnfalt fanj;e!si, en hehr áfrýjað tieim dómi. Erl. símfregnir frá fréttaritara Isaf og Morgunbl.). Kaupmanuahöfn, 12. des. Bethmann Hollweg heíir tiíkynt ríkisþinjíinu þýzka, ad Miðveldin hafl boðið bnndamönnum frið. Er xtnngið upp á því, að frið- arsanmingar séu byrjaðir þegar í stað. Sala á steinoliu og ben- zini til danskra fiskinianna hefir verið takmörkuð ett- ir. krðfu Breta. Betty Nansen heíir keypt Alexandra leikhúsið. Kaupm.höfn, 13. des. ^Búister við því, að bandamenn muni hafna friðartilboðum Þjóð- verja. ^Þjóðaratkvæði um sölu Vestur- heimseyja fór svo, áð 283694 greiddu atkvæði með sölu en 157596 á móti. Færeyingar voru á móti sólunni. ^A.ð síðustu koma Þýdd kvæði eftir ymsa. T æ r i n g i n er framúr- skarandi vel þýtt og gefur frumkvœð- inu ekkert eftir. KveS mig heim er líka listaverk. Vísurnar eftir Goethe eru hvergi nærri eins vel þýddar, eink- um sú fyrri þ. e. a. s. að því er síð- ustu ljóðlínuna snertir. Það er mikill munur Uð þú inn i brjóstið mitt og á þessu komm, ach komm, in meine Brust! Þessbera m e n n s á r er varla betra á frummálinu og verður að telja það furBulegt, því höfundurinn er mesti íþróttamaSur sem yrkirádanska tungu, vandar mál og form sitt miklu betur en t. d. Holger Drachmann, sem mörgum þykir þó góðnr. Þriðju ljóð- línuna er ekki gott aS þ/Sa 4 islenzkt mál, enda getur það tæplega talist ís- lenzka að»brosa einhverju fram« — á dönskunni hljóðar þetta svo; »det smiler mán frem« og hygg eg að það só rangmseli líka — eSa skáldaleyfi, eftir því semmaðurer í skapinu. Fleira gott mætti tína til, en skrif þetta er þegar orðiS langt. Áhrifa, frá öSrum skaidum, gætir lítið; setti nokkra að nefna, mætti benda á Drachmanu og Heine. En höf. Gfeðiíegf nýár með kasru þakklæti fyrir alt gott á liðna (og hinum liðnu) áricu, til vina minna og kunningja í Borgarfirði og víðar. Rebekka Krísfensen, frá Einarsnesi. Fredholm pr. Jellinge, Danœark, hinn 2l/u. 1916. A vinnustofunni Grettisgötu 44 A ern smlðnð: ReiÖtýgi,aktýgi, klyfjatösk- nr (sérlega góðar), hnakktösknr, ýmislegar ólar o. m. fl. Einnig hvilubekkir (Divanar) og ma- dressur. A ðgerðir fljótt og vel af hendi leystar. AÖ eins notað bezta efni, verðið þé mjög sanngjarnt. Gerið ivo vei að lita inn, það mun borga sig. Sútnð sanðskinn einnig seld. Reykjavik 2. des. 1916. Eggert Kristjánsson. Bókafregn. Þnlnr eftir frá Theodóru Thórodd- sen meS myndum eftir Guðmund list- málara Thorsteinsson, koma út fyrir jólin. — ÞaS verður tilvalin jólagjöf fyrir börn. Vargur í véum (Varg i Veum) heit- ir ný bók eftir Gunnar Gunnarsson, 280 bls., og gerist sem aðrar skáldsög- ur hans, á íslandi, þessi í Reykjavík. — Nánara minst síðar. Tvö hlðð af Isafold koma út í dag; nr. 97 og 98. hefir forðast Akkillesarhæla þeirra sem skálda, froðuna hjá Drachmann og væl- ið hjá Heine. — Þegar nú að lokum er litið yfir bókiua í heild sinni, má með sanni segja að hún er góður gestur og mlk- ill ávinningur fyrir bókmentir íslands, og hefir höf, hér reist sér þann minn- isvarða, sem óhætt er að höggva á þegar í stað þessl fögru orð: Þessi lærisveinn deyr ekki. 5tf Sifurðsson fra Arnarholti. Nærsveitamenn eru vinsamlega beðnir að vitja Isafoldar i afgreiðsluna, þegar þeir eru á ferð í bænum, einkum Mosfellssveitarmenn og aðrir, sem flytja mjólk til bæjarins daglega Afgreiðskr opin á hverjum virkum degi kl. 8 á morgnana til kl. 8 á kvöldin. <Rezt að auglýsa í dsafolé.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.