Tíminn - 19.08.1992, Blaðsíða 12

AUGLYSINGASIMAR: 680001 & 686300
Áskriftarsími
Tímans er
686300
AUÐVITAÐ
Suöurlandsbraut 12
ðönivisi bilasala
•HJÓL*
•VARA-
HLWTTR.
■VND HJÁ OKKUR - BÍLL HJA ÞÉR
SÍMI 679225
SÆ HOGG- TU deyfar Verslið hjá fagmönnum
I QJvarahlutir
LH Hamarshöföa 1 - s. 67-6T44J]
1111111111
MIÐVIKUDAGUR19. ÁGÚST 1992
Styðja búvöru-
samninginn
Birgir Þorgilsson ferðamálastjóri segir hátt verð á bílaleigubílum vandamál:
HEIMSINS DÝRUSTU
BÍLALEIGUBÍLAR?
Bílaleigubílar á íslandi eru með þeim dýrustu í heim-
inum. Þannig kostar t.d. 7.120 kr dagur á íslandi en
3.870 kr í Danmörku eða tæplega helmingi meira.
Þetta er athyglisvert því rætt hefur verið um að
ferðamenn hafi sniðgengið landið m.a. vegna þess að
verðlag er hér hátt.
Aðalfundur Landssambands kúa-
bænda á Hvanneyri sem lauk í gær
lýsti yfir stuðningi við nýgerðan bú-
vörusamning um mjólkurfram-
leiðsluna og skoraði á aðalfund
Stéttarsambands bænda að sam-
þykkja samninginn. Á fundinum
voru skiptar skoðanir um ágæti nýja
búvörusamningsins.
Á fundinum var mikið rætt um
sölu á nautgripakjöti og almennt
um vaxandi samkeppni á kjötmark-
aðinum. Mótmælt var hugmyndum
um að hætta endurgreiðslum á
hluta af virðisaukaskatti af naut-
gripakjöti. Skorað var á stjóm LK að
vinna ötullega að markaðsmálum
nautgripakjöts og nefnt var í því
sambandi atriði eins og breytingar á
kjötmati, auglýsingar, kannanir á
væntanlegu framboði á sláturgrip-
um og aðgerðir til að hafa áhrif á
framboð sláturgripa. Fundurinn
heimilaði að tekið verði verðjöfnun-
argjald, allt að 5% af verði naut-
gripakjöts til framleiðenda, til að
mæta kostnaði sem þessu fyígir.
Fundurinn heimilaði jafnframt að
tekið verði allt að 1% verðjöfnunar-
gjald af verði mjólkur til framleið-
enda til að mæta útgjöldum vegna
markaðsfærslu mjólkurafurða, en
frá og með 1. september er sala
þeirra alfarið á ábyrgð framleiðenda
og afurðastöðva.
Á fundinum var ennfremur sam-
þykkt að skora á mjólkuriðnaðinn
að sinna auknum kröfum neytenda
eftir minna meðhöndlaðri mjólk
(lífrænt framleiddri, ógerilsneyddri,
ófitusprengdri) og jafnframt að leita
leiða til að draga úr umfangi um-
búða og umbúðakostnaðar. -EÓ
Þetta kemur m.a. fram í
sænskum bæklingi „Holiday dri-
ve“ á vegum alþjóðlegu bflaleig-
unnar „Budget. Þar er gefið upp
verð bflaleigubfla frá flestum
löndum heims. Miðað er við
ótakmarkaðan akstur og eru
gefnir upp þrír verðflokkar þ.e.
hvað hver dagur kostar miðað
við að bfll sé leigður í 3 til 6
daga, 7 til 13 daga og meira en
14 daga.
Hér er sýndur samanburður
milli nokkurra landa:
Verð á dag verð á dag
í 3-6 daga í 7-13 daga
ísland: 7.120 6.180
(Lada station)
Danmörk: 3.870 3.331
(Peugot 205)
Noregur: 5.760 4.890
(F.Fiesta) Holland: 3.250 2.830
(Opel Corsa) Spánn: 2.720 2.350
(Seat Marbella)
SAfríka: 3.100 2.820
(Toyota Corolla)
Florida: 1.720
(verð á dag í viku)
(Ford Esc. auto)
í öllum verðflokkum hefur ísland
vinninginn og er sums staðar um
helmings munur miðað við önnur
lönd.
Stórt vandamál
„Þetta er svo miklu hærra en
annars staðar að maður skilur
þetta ekki,“ segir Birgir Þorgils-
son ferðamálastjóri.
Það hefur jafnvel komið upp sú
hugmynd hjá mönnum að taka
bíla á leigu erlendis að vori og
skila þeim aftur að hausti,“ seg-
ir Birgir.
„Verðlag á bílaleigubílum er
eitt af stærri vandamálum í
ferðaþjónustu," segir Birgir.
Hann álítur verðlag á bílaleigu-
bílum leika stórt hlutverk í allri
ferðaþjónustu og nefnir í því
sambandi ferðaþjónustu
bænda. Hann telur virðisauka-
skatt sem sé lagður á bæði
fastagjald og kílómetragjald
ekki vera til bóta. „Maður spyr
sjálfan sig hvort þetta sé í anda
laga um virðisaukaskatt," segir
Birgir.
Þetta ásamt verði á vínföngum,
öli og skyndibitamat segir hann
að fólk setji fyrir sig. „Útlend-
ingum jafnt sem íslendingum
finnst að verið sé að snuða sig.
Það er það versta sem getur
gerst þegar fólk fær það á til-
finninguna," sagði Birgir að
lokum.
Stuttur rekstrartími
Tálsmaður bflaleigunnar „Bud-
get“ hér á landi segir að ástæða
þessa verðmunar sé stuttur
rekstrartími, þ.e. tveir mánuðir á
ári. Hann segir að ferðamönnum
hafi fjölgað frá í fyrra og bflaleig-
an leigi út helmingi fleiri bfla nú í
ár en í fyrra. Hann segir útlend-
inga vera um 98% viðskiptavin-
anna.
„Það er orðið hryllilegt að gera
út bflaleigur hér á landi. Það stytt-
ist alltaf sá tími sem mest er að
gera. Það var mjög dauft yfir maí
og júní, lagaðist í júlí en er bara
furðugott núna," segir Vilhelm
Ágústsson hjá Bflaleigu Akureyr-
ar. Hann segir að meðan virðis-
aukaskattur sé um fjórðungur
verðsins verði þetta dýrt. „Það er
erfitt að lækka verð eitthvað mik-
ið á vörum þegar rekstrartíminn
styttist sífellt og ríkið gerir ekkert
á móti. Það innheimtir virðis-
aukaskatt af öllum búnaði bfla. Ég
er sannfærður um að margir í
þessari þjónustugrein muni
Ieggja upp laupana," sagði Vil-
helm að lokum. -HÞ
Sigmundur Guðbjarnason prófessor
hefur hannað orkumæli úr síldarslori:
Fara listamenn
að nota litað
karfahreistur?
Þessa dagana er að koma á markað
litað fiskhreistur sem er ætlað til
listmunagerðar og svokölluð orku-
sjá sem sýnir þá orku sem streymir
frá líkamanum. Hvort tveggja er af-
rakstur vinnu og rannsókna sem
unnið hefur verið að í Háskóla ís-
lands í sumar undir yfirumsjón Sig-
mundar Guðbjamasonar, prófess-
ors (g fyrrverandi háskólarektors.
Á hverjum degi falla til tugir tonna
af fiskhreistri hérlendis. Hingað til
hefur því öllu verið hent eða unnið í
gúanó. Sigmundur Guðbjamason
og samstarfsmaður hans, Ægir G.
Sigmundsson, hafa unnið að því í
sumar að búa til verðmæti úr þessu
hráefni. Til þess fengu þeir 600 þús-
und króna styrk frá Byggðastofnun.
Háskólinn fjármagnaði það sem á
vantaði.
Hreistrið, sem er karfahreistur, er
fengið frá Granda, en þar falla til á
degi hve;rjum um 500 kfló af karfa-
hreistri. Eftir að það hefur verið
hreinsað og þurrkað er það Iitað og
þurrkað að nýju. Afurðin er fallegt
íistskraut sem Ægir og Sigmundur
vonast eftir að listamenn og laghent
fólk hafi áhuga á að vinna skraut eða
listmuni úr. Þegar hafa verið unnin
nokkur tugir kflóa af hreistri og
verður því nú komið á markað. Sig-
mundur sagði að það færi sfðan eftir
viðtökunum hvort framhald yrði á
framleiðslunni. Hann sagðist vona
að eitthvert fyrirtæki sjái sér hag í
því að þróa þessa vinnslu áfram.
Orkusjá er önnur vara sem Sig-
mundur hefur unnið að í samvinnu
við Óskar Ágústsson. Orkusjáin er
glas sem er haganlega fyrirkomið í
tréstokk. í glasinu er gljái sem er
unninn úr sfldarhreistri. Þegar glas-
inu er þrýst að hendi eða öðrum lík-
amsparti streymir gljáinn frá líkam-
anum. Sfldargljáinn sýnir þannig þá
orku sem streymir frá líkamanum.
Sigmundur sagðist enga skýringu
hafa á því af hverju gljáinn hagi sér
svona, né hvaða tilgangi hann gegni
fyrir sfldina. Hér er hins vegar kom-
inn einfaldur og skemmtilegur
orkumælir sem margir hafa örugg-
lega gaman af, ekki síst nýaldarsinn-
ar sem áhugasamir eru um dulda
orku mannslíkamans.
Sigmundur sagði að orkusjáin og
fiskhreistrið væri tilraun til að búa
til verðmæti úr verðlausu efni sem
nóg væri til af hérlendis. Hann sagði
að því miður værum við ekki nægi-
lega opnir fyrir nýjum leiðum til að
skapa verðmæti. Fyrirtæki í fiskiðn-
aði hefðu t.d. ekki treyst sér til að
styðja þessa hugmynd. Þau væru
upptekin af því að halda gangandi
þeirri vinnslu sem þau eru í. Sig-
mundur sagðist vona að ef orkusjáin
og litaða hreistrið seljist vel vakni
áhugi fyrirtækja á að framleiða
þessa og aðrar vörur. Hann sagðist
eiga fleiri hugmyndir um einfaldar
framleiðsluvörur.
-EÓ
Hér má sjá sýnishom af myndum sem geröar hafa veriö úr fisk-
hreistri.
Ægir G. Sigmundsson sýnir karfahreistrið ásamt þeim Sigmundi
Guðbjamasyni og Óskari Ágústssyni. Timamynd Ami Bjama