Verklýðsblaðið - 13.04.1931, Síða 4

Til aðkomii'Verkamanna
A
▲
A
A
A
1
A
i
i
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
Kaupíélag Verkamanna í Vestmarniaeyjum *
er verzlun allra stjettvisra verkamanua og kvenna í Eyjum. Fjeiagið hefir
jafnau til sölu nauðsynlegustu neytsiuvörur, sem verkafólk þarfnast, og
selur með lægra verði en aðrar
vörutegundir, sem kaupfjelagið hefir
Hveiti.
Strausykur.
Molasykur.
Kandísykur.
Rúgmjöl.
Hrísgrjón.
Haframjöl.
Sagógrjón.
Kartöflumjöl.
Hrísmjöl.
Baunir.
H R E
Grænsápu.
Sóda.
Sólskinssápu.
Fægilög, tvær
tegundir.
Kókosmjöl.
Kaffi óbrent.
Kaffibætir L. D.
Kaffi br. og malað.
Kókó.
Te.
Súkkulaði.
Smjörllki:
Akra — Svana
— Ljóma.
Plöntufeiti.
verzlanir. — Skulu
á boðstólum:
Dósamjólk.
Mjólkurostur.
Mysuost.
Kex, sætt og ósætt.
Kremkex.
Grænar baunir.
Síld i oliu og tomat.
Niðursoðið kjöt.
Kæfu í dósum.
Lax.
Fiskbollur.
S V 0
I N L Æ T I
OfnBvertu fljótandi. »Lúx«.
----fasta. »Atac-skúriduft.
Skósvertu. »Imi« uppþvotta-
Skógulu. duft.
Persíl. Húsgagna-áburð.
hjer taldar aðal-
Gerduft.
Eggjaduft.
AlÍ8k. krydd.
Kökudropa.
Þurkaða ávexti.
Soju.
Ávaxtalit.
Sveskjur.
Rúsínur.
Appelsinur.
Laukur.
R U R :
Handsápur.
Bónvax.
Silvo.
Raksápur.
Rakkrem.
t i i
Tóbaksvorur og S œ I g
Sígarettur: Commander — Fíl — Fjóra ása — Abdulla.
Reyktóbak — Gruno. — Skraa — B B. — Obel. — Neftóbak.
Lakkrís. — Töggur. — Tyggigúmmi og fleira.
Blá vlnnuiöt. — Vlnnuvetllngar — hvergl ódýrara.
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
i
A
A
A
A
A
A

Ég hefi verið hér í Eyjum nokkrar síðustu
vertíðir, og get af reynslunni borið um, að hér
er nóg að gera með köflum, um þennan tíma,
jafnvel svo, að margur þó kuár sé og léttur til
vinnu, hefir orðið hvildinni feginn.
Ég hefi unnið á flestum stærstu veiðistöðv-
um landsins, og get af reynslunni gefið það upp
sem mína skoðun, að hvergi á sér stað hér á
landi, almennt, og alla daga jafnt, önnur eins
vinnuþjökun sem hér. En þetta er ekki nóg.
Eftir þvi, sem eg hefi bezt kynnt mér, munu
auk þessa, hvergi vera eins ómaklega og illa
launuð vinna, sem einmitt hér í Eyjum.
Hvernig stendur I þessu?
Menn eru frjálsir að því sjálfir hvort þeir
ganga að tilboði atvinnurekendans eða ekki,
segja sumir, þegar okkur verður á að mögla og
kvarta þegar við berum, að vertíðinni lokinni,
saman kaupið okkar og lífsþarfiruar: Fargjald,
heimilisúttektina > okkar á meðau við vorum að
heiman o. s. frv.
Jú, að vísu gengur ekki atvinnurekandinn
framan að okkur, þar sem við stöndum í stórum
hóp á bryggjunni nýkomnir úr skipinu, og segir
við okkur: »þrælaðu hjá mér í vetur fyrir þetta
kaup eða hlut, annars drep eg þig«. Nei, langt
i frá að hann segi slíkt.
Hann auðvitað heilsar okkur með handa-
bandi — ef hann þá þekkir okkur — og biður
okkur velkomna.
í sumum tilfellum spyr hann hvort við séum
ráðnir, eftir að hafa sagt frá erflðum tímunum
og slæma útlitinu. Stundum þarf hann þess
einu sinni ekki. Þá erum það við, sem spyrj-
um — sérstaklega þegar margir slíkir gemBar
og eg eru komnir á bryggjuna — hvort hann
eigi ekki enn eitthvað óráðið?
Svarið er þá eins og margir kannast við: Ég
veit ekki — talaðu við mig seinna. Og stund-
um þegar minnst er á næturgistingu eða því
um líkt: Við skulum sjá hvort ekki er hægt að
»orna« þessu o. s. frv.
Hvernig er þá hægt að segja það með sanni,
að menn séu neyddir til að ráða sig hér i þræl-
dóminn upp á einhver smánar laun ? Eru menn
ekki sjálfráðir? Þessu svara eg á þá leið:
Vissulega eru menn ekki með hótunum af
einum eða öðrum, nema þá í fáum tilfellum —
knúðir til að ráða sig þannig. En þó eru þeir
til neyddir. Málið er ofur einfallt og hefir ætíð
undanfarið um lokin, verið að skýrast fyrir
mér, því þá hefi eg ekki komist hjá því að
hugleiða það.
Hér er um það argasta og viðbjóðslegasta
nauðungaruppboð að ræða, Bem hægt er að
hugsa sér, í hvert sinn, sera skip koma hingað
fyrripart vetrar, full af hinum lifandi ÓBkipu-
lagða varningi: vinnuaflinu.
Hingað hafa ár eftir ár komið, bæði eg og
aðrir, og boðið sig fyrir hvað sem atvinnurek-
endanum hefir þóknast, aðeins fyrir þá sök, að
við vorum komnir á staðinn, frá heimilinu okk-
ar, peningalausir, hálf eða al-húsviltir, komnir
i þá úlfakreppu, að okkur er nauðugur sá eini
kostur, að ráða okkur hjá þeim sem fyrst skýt-
ur yfir okkur skjólshúsi — svo framarlega, sem
hann vill nýta okkur.
Ekki nóg með þetta.
Við komum venjulega á þeim tíma, sem
stéttabræður okkar hér í Eyjum, sjómennirnir,
standa i hörðustu baráttu fyrir kaupi sinu, og
allra, sem hér stunda vinnu á vertiðinni, ein-
mitt á þeim tima, sem mestu máli skiftir, að
enginn ráði sig, til að fá kröfur verklýðBsam-
takanna í gegn.
Þannig höfum við gert tvennt í senn: Álpast
hingað í blindni á þeim tima, er Bízt skýldi,
komið sjálfum okkur í þær ógöngur, sem neyða
okkur I það, að ráða okkur fyrir smánarlaun,
og í öðru lagi, hjálpað burgeisunum í Vestm.-
eyjum til að brjóta samtök verkalýðsins á bak
aftur, og Bkerða lifsviðurværi verkamanna hér
í Eyjum. Þannig höfum við gerst böðlar sjálfra
okkar og annara.
Ég hefi til skamms tíma haldið mig frá öll-
um félagsskap — ekki haft trú á honum — en
nú hefir reynsla min og athugun breytt skoðun
minni þannig, að eg álít hvern þann verka-
mann, hvort hann starfar á sjó eða landi, fá-
ráðling, stétt sinni til skaða og skammar, Bem
ekki er i verklýðsfélagi — og það af lífi og
sál. Við höfum fyrir okkur þá staðreynd, að
allstaðar, þar Bem samtökin eru sterk hér á
á landi, er kaupgjaldið bezt, en þar sem þau
eru veik eða ekki til, er það lægst og kjör
verkalýðsins verst.
Ég hefi í seinni tíð kynnt mér dálítið baráttu
verklýðsBamtakanna hér og hefi strax sannfærBt
um, að þau hafi við mikið að stríða.
Fyrst eru það þesBÍr mörgu útgerðarmenn,
sem virðast fleetir vera á snærum. stórkaup-
manna og bankans, og svo eru það við að-
komumennimir, sem ekki ennþá höfum skilið
okkar vitjunartíma —- þó skömm sé frá að
segja —
Ég læt mig litlu skifta — að þessu sinni —
hvar smáútvegsmenn Btanda i baráttu stéttanna
hér i Eyjum, en hitt get eg ekki látið fram hjá
mér fara lengur, hvernig við aðkomumennirnir
framvegis snúum okkur í þessum málum.
Ég mun sjálfur ganga í verklýðssamtökin
hér i Eyjum, reyna að kynnast þeim og starfi
þeirra, til að geta flutt með mér heim í kotið
mitt og sveitina mína það, sem eg kemst með
af nýrri þekkingu um verklýðssamtökin, því
nú veit eg fyrir víst, að við sveitamennirnir
erum þeir, sem eiga að reka smiðshöggið á
sigur okkar verkamannanna hér á næsta hausti.
Við eigum allir, hvaðan sem við erum, að hafa
náið samband við verklýðssamtökin i Eyjum. Á
því byggist sigur okkur allra.
Landmaður.
í næsta blaðl kemur verkamannabréf
um atvinnubætur, frá Eyjum.
„V©rklýðsbiaðlð“.
Ábyrgðarm: Brynjólfur Bjarnason. — Arg. 5 kr., i
lausasölu 15 aura eintakið. — Utandskrift blaðsins:
Verklýðsblaðið, P. 0. Box 761, Reykjavik.__
Prentsmiðjan & Bergstaðaitræti 19.
Kaupfélag verkaxnanna.
heiir verið stofnað í Vestm.eyjum. Stofnendur
þess eru um 100 fátækir verkaruenn og hefir
fjelagið starfað í röskan mánuð. — Fjelagið
rekur eingöngu kontant verzlun og hefir þegar
áunnið sjer hylli alls þorra verkafólks í Vest-
mannaeyjum, sem lætur það sitja fyrir verzlun
sinni, með þá litlu aura, sem það hefir handa
á milli. Örðuga8ti hjallinn, stofnun fjelagsins,
er yfirstiginn, en fjelagið er fjelitið, og verka-
menn geta, margir hverjir eigi skift við það,
vegna þess hvernig kaupgjaldsgreiðslu er hag-
að i Eyjum, flestir ráðnir upp á hluti eða fasta-
kaup, sem þeir fá greitt á vertíðarlokum. Neyð-
aBt þvi verkamenn til þess, að taka mikið af
kaupi sínu út i vörum hjá atvinnurekendum og
geta þessvegna ekki verzlað í sinni eigin
verzlun. Ríður nú verkamönnum, á að fylkja sjer
sem bezt um samtök sín, fyrst og fremst til
þess, að halda uppi hinu lága kaupi sínu, í
öðru lagi, að knýja fram greiðslu kaupgjalds i
peningum, til þess að þurfa ekki að fita and-
stæðinga sína og böðla á verzlun sinni við þá.
Slíkt er stór frádráttur á launum þeirra, og eft-
irgjöf um greiðslu kaupgjalds í peningum er
hverjum verkamanni eigi aðeins tjón heldur og
smán. — Verkamenn, tökum allir höndum sam-
an! Styrkjum verkamannafjel. Drííanda og
verzlum við sjálfa okkur í kaupfjelaginu. Eflum
á þann hátt baráttuna gegn kaupmannavaldinu
og atvinnurekendakúguninni I
Foringiap atvlnnuleyslngjanna,
þeir, er i Reykjavik þennan vetur voru bornir
sökum og settir í fangelsi fyrir baráttu sína i
þágu verkalýðsins, hafa nú aftur verið kallaðir
af sömu ástæðum fyrir dómstól borgaranna.
Er • það mjög að líkum og samkvæmt eðli
auðvaldsins, að þeir, er fremstir ganga i bar-
áttu verkalýðsins, fái frekast að kenna á tönn-
um þess og klóm. Má geta þess, að allir hinir
ákærðu eru verkamenn og flestir þeirra hafa
verið nær atvinnulausir hingað til. Er það ekki
nema borgaraleg nákvæmni og glöggskygni, að
taka þá nú undir kúr, einmitt þegar svoiítið
er farið að rakna úr atvinnuleysinu.
Ættu verkamenn að fylgjast vel með þessu
máli, og mun verða hér í blaðinu sagt frá því
jafnóðum og eitthvað gerist.