Vikan - 12.11.1953, Blaðsíða 5

Jón Tómasson stöðvarstf. skrifar um
Áður fyrr var sá varla talinn maður með mönn-
iim, er ekki stundaði sjó. Sjómennska var raunar
«ina aðhvarf ungra manna, þar sem ekki var í
önnur hús að venda. Sumir þráðu lífið og starfið
á sjónum, en fyrir öðrum var sjómennskan kvöl.
En drengirnir, sem um aldamótin fleyttu skeljum,
sigldu skútum sínum um öll heimsins höf og voru
útgerðarmenn og sægarpar í leikjum sínum, hafa
marga hildi háð við Ægi sækonung og glettnar
dætur hans. Þeir hafa verið þátttakendur í æfin-
týralegri þróun þessa atvinnuvegar. Um leið hafa
þeir gert stórfelld átök til uppbyggingar og þró-
unar menningar, sem beðið hafði stórfellt skip-
brot vegna kúgunar og yfirgangs erlendra kaup-
manna, sem áttu langa og stundum ljóta sögu
að baki sér. 1 skjóli verzlunareinokunar og af
hennar völdum þróuðust hér allskonar skaðsemd-
ir í hugarfari og hátterni manna. — Fátækt og
fábreytt athafnalíf, auk vanþroska i félagsmál-
um, gerði fólkinu erfitt uppdráttar, ól hjá því
þýlund og minnimáttarkennd, en hroka og stæri-
læti hjá þeim, sem betur máttu sín.
OÝR LÆRDQMSTÍMI
Nú blikna Keflvíkingar ekki lengur undan bitru
auga fulltrúa einokunarvaldsins, né blygðast sín
við beiskar s'ynjanir hans. Þaö var lærdómstimi,
sem keyptur var fullu verði.
Það má segja, að manndóms- og starfsár
drengjanna frá aldamótaárunum hafi verið blóma-
skeið, þó að stundum hafi syrt í álinn. En nú hef-
ur alvarlega bliku dregið fyrir sólu. Nú óttast
þeir, að þeir verði að leggja árar í bát og hætta
allri útgerð, þar sem flugvöllurinn svo að segja
hertekur hverja vinnandi hönd.
Flugvöllurinn. — Já, þar má nú aðeins staldra
við.
Keflavíkurflugvöllur er eitt aðal bitbein vorra
fjölfróðu stjórnmálamanna, með þeim afleiðing-
um, að nú fyrir skömmu hefur sérstökum ráð-
herra verið falið að fara með málefni vallarins,
eins og um nýlendu væri að ræða.
Það má sjálfsagt deila æfilangt um það, frá
póiitísku sjónarmiði, hvort rétt sé að hafa varn-
arlið I landinu, — hvort þátttaka Islands í Atl-
anthafsbandalaginu hafi verið nauðsynleg, og
hvort hinn svokallaði Keflavíkursamningur sé
meira eða minna en 5% réttur eða rangur.
Eitt er þó víst: Islendingar gátu ekki hindrað*
hertöku landsins á stríðsárunum. — Það hafði
svo í för með sér byggingu flugvaílarins, sem er
mesta mannvirki á landinu.
Jafnvel þótt afstaða manna til vallarins mótað-
ist hvorki af stjórnmálalegu né þjóðernislegu sjón-
armiði, er ólíklegt, að menn yrðu á einu máli um
afstöðu til hans — til þess er hann alltof mikil
auðsuppspretta. Og um auðsuppsprettur stendur
jafnan styr.
Hvalbakur, Halinn og Selvogsbanki hafa löng-
um þótt mestu gullkistur okkar Islendinga, en
samanlagt hafa þessi frægu fiskimið ekki fært
okku? jafn miklar gjaldeyristekjur undanfarin ár
eins og Keflavíkurflugvöllur einn. Allur togara-
flotinn hefur heldur ekki við fólki því og fyrir-
tækjum, sem vinna að gjaldeyrisöflun á flug-
velTinum. Þessvegna streymir fólkið suður á flug-
völlinn, hvaðanæfa að af landinu. Peningalyktin
hefur náð út til ystu og fjærstu annesja, og
svo mögnuð kvað hún vera í Reykjavík, að ,,rón-
arnir“ í Hafnarstræti, sem I mörg ár hafa ekki
fundið aðra lykt en spíra-lykt, hafa runnið á
þennan nýja þef, og sjást hér nú oft við ýmiskon-
ar verkamannavinnu — og stundum við
,,slátt“. —- Þúsundir karla og kvenna leita hingað
suður á Rosmahvalanesið, sem gárungar skópu
þjóðsöguna um, að væri verr af Guði gert
heldur en aðrir landshlutar. Hér mætast gullleit-
armenn allra sýslna og flestra hreppa þessa lands,
og setja svip sinn á daglegt líf í Keflavíkinni.
Margir húsbændur og jafnvel húsmæður, ung-
menni og aldrað fólk, listamenn úr flestum grein-
um, heildsalar og smásalar, lögfræðingar og lækn-
ar, landskunnir íþróttamenn og afreksmenn í
flestum greinum prýða þann fríða skara, sem
leitar hér gæfunnar. Flestir vinna hér í nokkrar
vikur eða mánuði, en halda svo heim, með fulla
vasa fjár. Sumir setjast að hér syðra, einkum í
Keflavík. Margir búa á vellinum í bröggum eða
bráðabirgðahúsum. Sagt er að sumir þeirra hafi
týnst, þ. e. a. s., þeir hafa fallið út af manntals-
skýrslum og séu því hvergi skráðir sem þegnar
þjóðfélagsins.
Fólkið er hér fyrst og fremst til að afla sér
fjár — afla lífsviðurværis fyrir fjölskyldur sínar,
sem margar hverjar hafa búið við þröngan kost
í byggðarlögum, sem ekki hafa staðið við nægtar-
brunna náttúrunnar undanfarin ár. Þetta er flest
ágætis fólk, sem gott er að umgangast og gott
að hafa kynnst, þótt einstaka menn virðist hafa
misskilið tilgang þess að afla fjár, — þeir eyða,
svalla og spilla sér og umhverfi sínu, og „tapa
svo af strætisvagninum", sem gat flutt þá til
hamingju og betra lífs.
Vissulega heyrum við Keflvíkingar stef ham-
ingjunnar endurtekið daginn inn og daginn út.
Það byrtist okkur í dyn véla og söng saga og ann-
arra tækja, sem vinnuglaðar hendur fara um.
Framhald á bls. 20.
Keflvíkingar!
Suðurnesjamenn!
Erum ávallt birgir af hverskonar
vörum.
SlMANTJMERIN ERU:
Nýlenduvömr, Kjötvörur, Mjólk.
Hafnargötu 30 — Sími 32.
Vefnaðarvara, Búsáhöld, Skófatnaður
Sími 330.
Hreinlætistæki, Miðstöðvarofnar,
Gólfdúkur.
tjtgerðarvörur, Járnvörur, Timbur,
Sement, Málning, Vinnuföt.
Hafnargötu 61 — Sími 69.
Nýlenduvörur, Itjötvömr, Mjólk.
Hafnargötu 62 — Sími 37.
tJtibú Grindavík — Sími 33.
Skrifstofan — Sími 123.
SlMIÐ, VIÐ SENDUM.
Kaupíéiag Suðurnesja
Keflavík — Grindavík.
VERZL UN
Sölva Ólafssonar
KEFLAVÍK
SÍMAK:
108 Búðin.
256 Sölvi Ólafsson, heima.
NÝLENDUVÖRUR
OG
KJÖTVÖRUR
1 MIKLU ÚRVALI.
Sendi um allan bæ, bara hringið í
s í m a 10 8, og þá kemur það.
5