Veðrið - 01.04.1965, Blaðsíða 4

Úr því að veðurhæð er kotnin upp í 12 vindstig, má lieita óstætt veður og engin
Ieið að gizka á íleiri vindstig. Með vindmæli má bæta við
Vindstig 13 = fárviðri 72- 80 hnútar 37.0-41.4 m/sek
— 14 = - 81- 89 - 41.5-46.1
— 15 = - 90- 99 - 46.2-50.9 -
— 16 = - 100- 108 - 51.0-56.0 -
— 17 = - 109- 118 56.1-61.2 -
Gömlu nöfnin á vindstigunum eru flest vel valin og eiga stoð í málvenju.
Aðeins stinningsgola (5) fer nijög illa, ]tar sem henni er skotið inn milli kalda og
stinningskalda. 1 veðurlýsingum og veðurspám er orðið aldrei notað. Ymsir hafa
fundið að þvl, að kahli sé ekki lilutlaust orð. „Bölvanlega kann ég við jxið, þegar
liann hlýnar með sunnankalda d morgun, eins og sagt var í útvarpinu hér á dög-
unum,“ segir Gísli Magnússon i Eyhildarhloti í bréfi ds. 8. des. — En kaldi
er gamalt alþýðumál, einkum þó í tali sjómanna, að ég ætla.
Jafnan ber að fara varlega í að breyta gamalli hefð, og Veðurstofan hefur því
notað hin gömlu heiti á vindstigunum óbreytt til þessa, nema hvað allhvass hefur
verið sett í staðinn fyrir snarpan vind (7) á fyrstu árum Veðurstofunnar. En vitan-
lega er bagi að ]>ví að' hafa ekki vel nothæft orð ylir 5. vindstigið (stinningsgolu).
í Veðurfræði, Rvk. 1964, hef ég lagt til að kalla 4 vindstig blástur (í stað kalda)
og 5 vindstig Italda eða strekking. Þetta er mál, sem þarf að endurskoða, en eng-
ar breytingar verða ákveðnar, nema þær séu örugglcga til bóta að beztu manna
yfirsýn.
1 veðurspám er yfirleitt þeirri reglu fylgt, að
gola þýðir 3-4 vindstig
kaldi — 4-5 —
stinningskaldi — 5-6 —
allhvass 6-7 —
hvassviðri — 7-8 —
storntur 8-9 —
rok eða stórviðri — 10 vii ndstig eða
Gamlar venjur
Lengi vel var það allmjög á reiki bæði hér og annars staðar, hvernig veðurhæð
var táknuð í veðuratbugunum.
Niels Horrebow, sem athugaði veður á Bessastöðum 1749—1751, notar alls ekki
vindstig í tölum, heldur !) ntismunandi orð til að lýsa veðurhæð, enda var það
almenn regla fram um miðja 19. öld, er Beaufort aðmíráll bjó til vindstiga sinn,
frá 0—12, og miðaði einkum við hraða og seglburð skipa.
Á íslenzku mundi Horrebow hafa notað eftirfarandi orð:
0 = logn, 1 = hægviðri, 2 = dálítill vindur, 3 = hóflegur vindur, 4= tals-
verður vindur, 5 = sterkur vindur, 6 = mjög sterkur vindur, 7 = storntur, 8 =
sterkur stormur.
4 --- VEÐRIÐ