Æskan - 01.05.1949, Qupperneq 8

ÆSKAN
Draumur keisarans.
I fornöld var keisari einn i Kínaveldi, mikill og
voldugur. Hann liafði brotizt til valda með ofbeldi,
og vel var honum ljóst, að eins kynni bonum að
verða hrundið frá völdum með ofbcldi, ef einbver
risi upp, sem gæti orðið voldugri en bann. Hann
trúði mjög á drauma eins og þá tíðkaðist, og íhug-
aði vandlega allt, sem bann dreymdi, því að hann
trúði því, að guðirnir myndu láta lionum vitrast á
þann bátt um forlög sín.
Einn morgun vaknaði iiann snemma og var mjög
órótt. Kallaði liann á þjóna sína og bauð þeim að
lcalla saman tafarlaust alla vitringa og draumaspek-
inga í ríki sínu. Hann liafði dreymt draum, sem
bann vildi fá ráðinn tafarlaust, þvi að bonum var
ekki sjálfum ljóst, bvort draumurinn ljoðaði góð tið-
indi eða ill. Og vitringarnir flykktust til liallarinnar,
og keisarinn sagði þeim draum sinn.
„Mig dreymdi,“ sagði bann, „að tönn ein losnaði
í mér og datt úr. Síðan losnaði önnur og fór á
sömu leið, og þannig fóru tennurnar, bver af ann-
ari. Loks var aðeins ein eftir, og þá var ég orðinn
svo bræddur i svefninum, að ég hrökk upp. Og nú
veit ég hvorki, bvernig draumurinn befði endað, ef
ég liefði ekki vaknað, né bvað liann boðar. Segið
mér það tafarlaust!“
Enginn vafi lék á því, að draumur keisaranns boð-
aði ógæfu, og þegar vitringarnir dirfðust að líta
upp, sáu þeir, að bann grunaði það líka. En enginn
þeirra vildi verða til þess að boða binum volduga
keisara óbeillaspá, og þvi þögðu þeir allir og litu
niður fyrir fætur sér. En þegar keisaranum leiddist
eftir svari, snéri hann sér að hinum elzla þeirra og
skipaði lionum að ráða drauminn. Öldungurinn and-
varpaði og bristi böfuðið. Hann vissi, að bann
mundi baka sér þunga reiði berra síns, ef hann
segði honum sannleikann, en ósatt vildi liann ekki
segja.
bún kaffi og kökur, en svo varð bún að flýta sér
í brauðbúðina.
Kata vann enn í liálfan mánuð í brauðbúðinni,
en þá fór bún í menntaskóla og varð stúdent fjór-
um árum síðar. Og nú fannst lienni bún vera bam-
ingjusamasta manneskjan í beiminum. En móðir
hennar sagði: „Mundu það, Kata mín, að það var
guð, sem þú átl allt þetta að þakka. Það er bann,
sem hjálpar öllum.
„Yðar bátign,“ svaraði liann loks. „Ég er gamall
maður, og vel má vera að komin séu á mig elli-
glöp. Hugsun mín er ekki jafnskýr og áður. Þess
vegna má vel vera, að ég ráði drauminn rangt, og
ég bið yðar liátign að virða mér á betri veg. En
mér virðist ekki vera unnt að ráða drauminn á
annan veg en þann, að yðar bátign eigi að verða
fyrir þeirri þungu raun að missa alla ættmenn sína,
bvern á fætur öðrum, og standa svo loks uppi einn
og einmana — -—.“
„Og svo?“ greip keisarinn fram í.
„Ég get ekki ráðið drauminn lengra,“ svaraði vitr-
ingurinn. „Yðar hátign dreymdi ekki drauminn til
cnda.“
Öldungurinn þagnaði. Keisarinn sat bljóður um
stund. Síðan skipaði hann að varpa gamla mann-
inum í fangelsi fyrir það, að bann bafði leyft sér
að spá keisaranum ógæfu og ættmennum bans. Nú
sáu liinir, að röðin var komin að þeim. Áttu þeir
að þora að segja það, sem þeim virtist satt og rétt,
eða áltu þeir að reyna að bjarga sér með undan-
brögðum og fagurgala?
Keisarinn snéri sér að þeim og sagði:
„Virðist yður þetta vera bin rétta ráðning draums-
ins? Gerið yður ljóst vald mitt og mátt, áður en
þér svarið!“
Áður en nokkur annar bafði ráðið við sig, bversu
svara skyldi, reis upp birðmaður einn, kraup á kné
fyrir liásætinu og sagði:
„Yðar liátign! Ég er enn ungur og ósljóvgaður.
Gerla sé ég, bvað draumur yðar boðar. Trúið orðum
minum, yðar bátign, bann boðar yður mikla gæfu.
Lengi lifi binn voldugi keisari vor! Draumurinn
boðar það skýrt og ótvírætt, yðar bátign, að fyrir
yður liggur að lifa lengur en noltkur ættingja yðar,
þér verðið elzli maðurinn i allri ætt yðar!“
Keisarinn leit spyrjandi til vitringanna, og þeir
tóku allir glaðir undir þessa ráðningu. Og keisar-
inn blóð gjöfum á hirðmanninn, beiðursmerkjum
og nafnbótum. Og vitringarnir öfunduðu hann ekki,
Hann bafði líka sagt sannleikann, en aðeins á annan
bátt en binn. Hann kunni að búa liann í orð, sem
voru svo mjúk, að þau særðu ekki.
Sannleikann ber að segja, en það er ekki sama,
livernig bann er sagður.
48
Skotta.