Þjóðmál - 14.11.1973, Qupperneq 5

ÞJOÐIM AL
5
Heimsfriðcarráðið
Framhald af bls. 1.
einstaklingum. Stærstu fram-
lögin voru frá Grisk-kaþólsku
kirkjunni, sem lagði fram 3
milljónir rúblna, eða um 300
milljónir íslenskra króna, næst
á eftir komu framlög frá verka-
lýðsfélögum víðsvegar að úr
heiminum, þriðji stærsti aðil-
inn var Alkirkjuráðið, síðan
æskulýðs- vísindamanna- og
kvennasamtök svo nokkuð sé
nefnt, ennfremur ýmsir ein-
staklingar. Engir stjórnmála-
flokkar eru sem slíkir aðilar að
þessum samtökum, en for-
svarsmenn þessarar hreyfingar
á hverjum stað bjóða fulltrú-
um frá stjórnmálaflokkum og
félagasamtökum, og mín þátt-
taka var af því að ég var boð-
in, sem fulltrúi frá Samtökum,
frjálslyndra og vinstri manna.
Þrír stjórnmálaflokkar hér
sendu fulltrúa á þingið, auk
þess verkalýðshreyfingin,
Menningar- og friðarsamtök Is-
lenskra kvenna og íslenska
friðarnefndin.
— Hver hefur stjórn þessar-
ar hreyfingar á hendi á milli
þinga?
— Framkvæmdastjóri Heims-
friðarráðsins er indverjinn Ro-
mesh Chandra, hann tók við
þvf starfi árið 1968. Maðurinn
er ekki aðeins sterkur og
traustvekjandi persónuleiki,
heldur hafa störf hans á þess-
um vettvangi sýnt og sannað
stjðrnvisku hans og mannkær-
leika, en svo virðist sem allar
dyr hafi opnast fyrir honum,
svo miklu hefur hann komið
fram af áformum sínum til að
sameina hugi manna og þjóða
um mikilvægi þess, að draga úr
vígbúnaði i heiminum og láta
sig í Ijðsi þess dreyma um jörð
án stríðs.
Hvernig var störfum hagað
á þinginu?
—■ Þingsetningin var einn
stór kapltuli út af fyrir sig, sem
vart mun gleymast. Það voru
fluttar ræður um hin merkustu
mál, og nefndi ég sem dæmi
rökhugsaða áhrifarfka ræðu,
sem ekkja Allende, hins ný-
látna forseta Cile flutti, einnig
var flutt síðasta ræða Allende
sjálfs af segulbandi, sem hann
flutti þjóð sinni morguninn
sem hann dó. Bar sú ræða með
sér, að hann taldi sig án efa
deyja fyrir sannleikann.
En um þingstörfin sjálf er
það að segja, að þinginu var
skipt í 14 nefndir. Islenska
sendinefndin tók þátt í starfi
eftirtalinna nefnda: öryggi
Evrópu, Umhverfisvernd, Cile
og — Mannréttindanefnd.
— í hvaða nefnd starfaðir
þú?
— Við María Þorsteinsdóttir,
sem var frá Menningar- og frið-
Fulltrúar Islands á þingi Heimsfriðarráðsins eru í þriöju röð að
framan. Þeir eru taldir frá vinstri: Ólafur Einarsson, Einar Karl
Haraldsson, Eyjólfur Friðgeirsson, Guðmunda Helgadóttir, Steinunn
Finnbogadóttir, síðan túlkur íslensku fulltrúanna, María Þorsteins-
dóttir og Hafsteinn Þorvaldsson.
arsamtökum íslenskra kvenna,
vorum í Mannréttindarnefnd-
inni.
— Og hvað um störfin?
— Þetta var fjölmennasta
nefnd þingsins og I henni sátu
yfir 700 fulltrúar, sem héldu
150 ræður. Nafn nefndarinnar
segir til, að margt hlaut
að bera á góma, enda var það
svo. Ég nefndi kynþáttamisrétt-
ið, atvinnumálin auk allskyns
réttindamála, svo sem launa-
jafnrétti kvenna, rétt til mennt-
unar o.fl. o.fl. Þama var einnig
til umræðu réttur manna til
frjálsrar skoðanamyndunar, í
þeirri umræðu tók María til
máls við mjög góðar undirtekt-
ir. Annað mál, sem um var
rætt, var réttur smáþjóða til
yfirráða yfir auðlindum sínum,
í þeirri umræðu tók ég til
máls, og ræddi landhelgismál-
ið, og ég verð að segja, að því
máli fslands var afburða vel
tekið, og vil ég segja að eiin
röddin, er tók sterklega undir
okkar mál var frá Bretlandi.
Að þessum umræðum loknum
vomm við beðnar um upplýs-
ingabæklinga um Iandhelgis-
málið, sem okkur var að sjálf-
sögðu ljúft, og dreyfðum við
því magni sem við gátum feng-
ið. Einn sá aðili, sem bað um
kynningarrit, var kona úr
stjórn Sovésku kvennasamtak-
anna, enn fremur Indverji og
Japani, svo nokkuð sé nefnt.
Þetta var sérstakt tækifæri til
kynningar á hinum islenska
málstað og við gátum ekki látið
það fara fram hjá okkur.
Um störf og niðurstöður
hinna ýmsu nefnda er það að
segja, að vinna þar tók mis-
munandi langan tíma. Fyrsta
nefndin, sem skilaði áliti mun
hafa verið nefndin um Öryggi
Evrópu, en sú síðasta var
nefndin sem fjallaði um stríðið
fyrir botni Miðjarðarhafs, en
hún sat við vinnu samfleytt í
36 kl.st., enda eldar heitir, og
má því tejalst furða að hún
skydi geta skilað sameiginlegu
áliti. Það var athyglisvert, og
sýnir að einhversstaðar var ein-
lægni, að í engri nefnd var
skilað séráliti. í lok þingsins
voru niðurstöður lesnar, en
þær eru hin merkustu plögg.
— Þú ert sem sagt ánægð
með þingið og ferðina?
— Já, svo sannarlega. Ég
hefði ekki viljað verða af þess-
um fróðleik og þessari reynslu,
sem margt er hægt um að
segja, og mun ég vonandi gera
það f þessu blaði eða annars-
staðar. En þetta vil ég segja
að lokunv. Ég tel að við Is-
lendingar eigum stórlega að
efla þáttöku okkar I þessari
hreyfingu, og ekki aðeins það,
heldur hefja þátttöku okkar yf-
ir alla flokkspólitík og dægur-
málaþras. Heimsfriðarráðið tel
ég hina merkustu stofnun.
Þingmálafréttir -
Framhald af bls. 4
fram eru þingsályktunartillög-
ur um öryggismál Islands og
um lækkun tekjuskatts á ein-
staklingum. Tillagan um örygg
ismálin var flutt á síðasta þingi
en varð ekki útrædd og er nú
endurflutt. Með þessari tillögu
markar Alþýðuflokkurinn
stefnu sína í öryggismálum á
nýjan leik, nú mun nær þeirri
stefnu, sem SUJ hefur haft I
þessum málum. Þess er að
vænta að hugmynd Alþýðu-
flokksmanna um að athugun
fari fram á þvl hvort ísland
geti verið óvopnuð eftirlitsstöð
hafi nokkru fylgi að fagna inn-
an flestra stjórnmálaflokkanna
og því verður að ætla að þessi
hugmynd verði skoðuð vand-
lega.
Skattatillaga þeirra Alþýðu-
flokksmanna ber þess greini-
lega merki að verið er að sæl-
ast eftir atkvæðum. Þar er sleg-
ið fram hugmyndum um lækk-
un beinna skatta en jafnframt
lögð til nokkur hækkun óbeinna
skatta. Lauslega áætlun um
tekjutap ríkissjóðs ef farið
væri að þessum tillögum um
lækkun beinna skatta bendir til
að það yrði um 4 miljarðar
króna, en tekjuauki, sem til
kæmi við aukna óbeina skatta
samkvæmt hugmyndum Alþýðu
flokksmannanna myndi aðeins
nema broti af þeirri upphæð.
Þessi tillöguflutningur er þann-
ig dæmi um þá sýndarmennsku,
sem því miður verður oft vart
I tillögum stjómarandstæðinga.
ALLIR VEGIR FÆRIR Á
YOKOHAMA
YOKOHAMA SNJÓHJÓLBARÐAR
MEÐ EÐAÁN NAGLA
Komið inn úr kuidanum meö bílinn
á meðan við skiptum um.
HJÓLBARÐAR
Höföatúni 8 Símar 16740 og 38900
Sameining flugfélaganna
Samgöngumálaráðherra hefur
flutt frv. til laga um ráðstaf-
anir vegna sameiningar Flug-
félags íslands og Loftleiða.
Frumvarpið er um staðfestingu
á bráðabirgðalögum um sama
efni, sem Hannibal Valdimars-
son, setti á sl. sumri. Með
bráðabirgðalögunum voru sett I
lög ákvæði, sem gerðu samein-
ingu flugfélaganna kleifa á
þeim grundvelli, sem aðilar
höfðu komið sér saman um.
Með sameiningu flugfélaganna
er stigið stórt skref I átt til
traustari og öruggari flugsam-
gangna milli Islands og annarra
landa. Þegar hugmyndin um
sameiningu félaganna kom fyrst
fram virtust fáir trúa því að
svo vel tækist til sem raun
hefur verið á, en fyrir ötlua
framgöngu samgöngumðlaráðu-
neytisins og vilja beggja félag-
anna tókst það.
Vinnutími skólanemenda
Halldór Blöndal og Lárus
Jónsson hafa flutt þingsálykt-
unartillögu um að athugað
verði hvernig stytta megi dag-
legan vinnutíma skólanemenda,
þannig, að ekki sé ofboðið
náms- og lestrarþoli þeirra
vegna fimm daga kennsluviku.
Hér er á ferðinni mál, sem full
ástæða er til að gefin sé gaum.
ur. Óhóflega langur vinnutími
skólanemenda er vissulega stað-
reynd víða. Þess munu dæmi að
nemendur þurfi að stunda nám,
I 12—14 stundir á dag til þess
að geta annað þeim verkefnum,
sem þeim eru lögð á herðar.
Til lengdar hlýtur slíkur vinnu-
tími að ofbjóða heilsu viðkom-
andi, ekki síst ef um óharðn-
aða unglinga er að ræða.
Vestmannaeyjaskip
Þingmenn Suðurlands flytja
tillögu um byggingu skips til
Vestmannaeyjaferða. Hér er tvi-
mælalaust um mál að ræða,
sem hefur verulega þýðingu
fyrir íbúa Vestmannaeyja, og
er þess að vænta að málið verði
skoðað vandlega.
PAKKI A DAG I
HEILT ÁR KOSTAR
ERU REYKINGAR
ÞESS VIRÐI?
3
ND ÍSLENZKRA SAMVINNUFÉLAGA • VÉLADEILD