Ægir - 15.06.1967, Blaðsíða 9

ÆGIR
207
ar með sérstöku tæki, sem fest verður á
næturnar. Tæki þetta mælir það dýpi sem
það er í á hverjum tíma og skilar línuriti,
sem sýnir dýpið í hlutfalli við tímann.
Með þessum mælingum er vonazt eftir
að geta látið síldarskipstjórum í té mikils-
verðar upplýsingar um hvenær hagkvæmt
er að byrja að snurpa. Ennfremur munu
áhrif mismunandi þungrar blýjunar svo
og tegundar efnis, styrkleika, fellingar og
i'otvarnarefnis nótanna koma fram.
2) Rannsóknir á efni í veiðarfæri. Eins
og auðsýnt er, hlýtur það að vera mjög
mikilvægt atriði fyrir útvegsmenn að fá
uPplýsingar um þau efni sem þeir ætla
að kaupa. Fyrsta skref Hafrannsókna-
stofnunarinnar í þessa átt er að kaupa vél,
sem slítur garn og getur auk þess mælt
teygjanleika þess. Með vél þessari verður
væntanlega ekki aðeins slitið nýtt garn,
heldur og garn, sem verið hefur í notkun
um tíma til að geta skorið úr um endingu
þess og um gagnsemi þess rotvarnarefnis,
sem notað hefur verið. Sennilegt er, að til-
raunir þessar verði fjölþættari síðar meir,
ef áhugi er fyrir hendi.
3) Tilraunir með síldarvörpu. Fisk-
veiðar okkar með síldarvörpu hafa tæp-
lega komizt af tilraunastigi. Þótt segja
uiegi, að þessar veiðar geti ekki orðið eins
fengsælar og hringnótaveiðin, mætti þó
®etla að hér væri um veiðar að ræða, sem
hentað gætu togurum okkar hluta úr ár-
inu, ef markaður fyrir aflann er tryggður.
Eins" og kunnugt er hafa einkum Þjóð-
verjar náð mjög góðum árangri í Austur-
hjúpi, Norðursjó og við Noregsstrendur
^oeð þessu veiðarfæri.
4) Hegðun fisks gagnvart veiðarfærum.
Pengsæld hvers veiðarfæris ákvarðast
^ojög af hegðun fisks gagnvart því.
».Aktív“ veiðarfæri (þ. e. veiðarfæri á
hreyfingu svo sem nót, vörpur og drag-
Pót) fæla yfirleitt fiskinn frá, svo að afli
í þessi veiðarfæri fer eftir því hve fljót
þau eru að inniloka fiskinn, svo að hann
komist ekki undan. Við botn- og flot-
vörpuveiðar verður því að halda nægum
toghraða, við dragnótaveiðar nægum
dráttarhraða og við hringnótaveiðar verð-
ur að loka nótinni nógu fljótt með því að
snurpa hana saman. Afli í þessi veiðar-
færi fer ekki einungis eftir stærð þeirra
heldur einnig eftir sundhraða og við-
bragðsflýti þeirra fisktegunda, sem veiða
á. Þannig er líkamsstarfsemi og þar með
viðbrögð og sundhraði fiska hægari í köld-
um sjó en heitum, hrygning deyfir skynj-
un utanað komandi truflunar og auk þess
hindrar slæmt skyggni í sjó, að fiskarnir
verði eins fljótt varir við hættuna af
veiðarfærinu. Loks má taka fram, að því
þéttari og stærri sem fisktorfan er, þeim
mun minni möguleika hafa einstakir fisk-
ar hennar til að komast undan. Þannig
virkar kaldur sjór, hrygning, slæmt sjó-
skyggni, stærð og þéttleiki torfunnar hag-
stætt á veiðimöguleikana. Talsvert hefur
verið gert hin síðari ár til að rannsaka
hegðun fiska gagnvart „aktívum.“ veiðar-
færum og er sjálfsagt að taka einnig upp
slíkai’ rannsóknir hér. Einkum er gengi
síldveiða í flotvörpu mjög háð hegðun
fisksins við hin ólíku skilyrði.
Rannsóknir á hegðun fiska gagnvart
staðbundnum veiðarfærum (neti og línu)
hafa aðallega beinzt að hegðun fiska við
net. Þessar rannsóknir eru ekki eins
þekktar hér, en vissulega væri þó fýsilegt
að vita, hvernig þorskur hagar sér við net
af mismunandi gerð. Tilraunir þessar
mætti framkvæma með litlum dýptarmæl-
um, sem settir verða á netin.
5) Söfnun gagna um íslenzk veiðarfæri.
Eins og er, er erfitt að fá yfirlit um þau
íslenzku veiðarfæri, sem í notkun eru
hverju sinni.
Mikil nauðsyn er því á að safna upp-
lýsingum um íslenzk veiðarfæri. Líklegt
er, að slíkt yfirlit gæti verið gagnlegt fyr-
ir sjómenn og útgerðarmenn og ef til vill
fróðlegt fyrir marga aðra.
Auk þessara verkefna, sem talin hafa
verið, eru mörg önnur, sem Hafrann-
sóknastofnunin mun fást við, þótt síðar
verði. Nægir hér að nefna tilraunir með