Vikuútgáfa Alþýðublaðsins


Vikuútgáfa Alþýðublaðsins - 12.01.1927, Blaðsíða 1

Vikuútgáfa Alþýðublaðsins - 12.01.1927, Blaðsíða 1
Albvðnblaðsins Gefið út af Alþýðuflokknum. I. árgangur. Reykjavík, 12. janúar 1927. 1. tölublað. Til lesenda. Úígeíendur Alþýðublaðsins hafa ákveðið að gefa auk daghlaðsins út vikuútgáfu af því, og er hún sérstaklega ætluð alþýðufólki úti á landsbyggðinni, því, sem gjarna vill halda alþýðublað, gefið út í Reykjavik, en þykir dagblað of dýrt eða kærir sig ekki um það lesmál, sem eingöngu varðar Reykjavíkurbúa. í vikuútgáfu pessari munu birtast flestallar helztu greinir og tiðindi, sem dag- blaðið flytur, og auk þess grein- ír, er sérstaklega eiga erindi til lesenda vikublaðsins. Kemur 1. tölublað þessa vikublaðs hér fyrir almenningssjónir. Vænta útgef- endur þess, að það verði aðnjót- andi sömu vinsælda með þjóð- inni, sem dagblaðið hefir áunnið sér og nýtur. Frá sarnbandsþinginu. Skýrsla sambandsforseta. Stutt ágrip. Málin, sem sambandsstjórn hefir til meðferðar: 1) Verklýðsmál, og þar undir fellur útbreiðslustarf- semi, síofnun nýrra verklýðsfélaga og beinn stuðningur við verklýðs- félögin í kaupdeilum þeirra og iöðrum vandamálum, sem úr þarf að greiða. 2) Stjórnmálastarfsemi, en þar undir heyrir útgáfa blaða, kosningar, þingstarfs^mi og margt annað, sem teljast raá til stjórn- málastarfseminnar. H^á jafnaðarmömium í ná- grannalöndunum er yfirstjórn verklýðsmála og stjórnmála að- greind. Þar hafa sérstakar stjórn- jr verklýðsmá'in til meðferðar, og verklýðsfélögin hafa sérstök þing til þess að ræða hin eiginlegu verklýðsmál, og á sama hátt eru háð þing jaínaðarmanná, þar sem rædd eru löggjafarmálin og þar sem mörkuð er s'.efnan í dag- skrármálum alþýðuílokkanna. Jafnvel þó fáment sé hjá okk- ur móts við aðrar þjóðir, þá er vafalaust h!utfallslega meira starf ætlað sambandsstjórn íslenzka Al- þýðuflokksins með sameiginlegri yfirstjórn stjórnmá'a- og ve.klýðs- mála-félaga heldur en þar, sem þetta er aðgreint. En hvort þetta fyrirkomulag er heppilegt eða ekki, verður ekki enn sagt með neinni vissu. Nokkur breyting á þessu fyrirkomulagi eru fjórð- ungssambönd, sem aðallega munu hugsa um verklýðsmálin, um sam- vinnu verklýðsfélaga í kaupdeil- um og þess háttar, en meira um þetta síðar. Löggjafarmálin, sem komið hafa til kasta sam- bandsstjórnarinnar á umliðnu starfstímabili, eru æðimörg. Full- trúum sambandsþingsins munu þau mál flest kunn og afdrif þeirra, en hér þykir þó hlýða að vikja að hinum helztu. Alþýðuflokkurinn hefir ekki á alþingi atkvæðamagn til að ráða úrslitum mála, þar. sem flokkur- inn fram að þessum tíma hefir að eins átt eitt sæti í þinginu, en þótt svo-sé, verður þó talsvert vart við áhrif Alþýðuflokksins á löggjafarstarfsemina, er kemur til af því, að sá mikli kjósenda- fjöldi, sem Alþýðuflokkurinn hefir, og blöð hans hafa svo sierk áhrif á almenningsálitið, að alþingi verður að taka tillit til þess í löggjöfinni. Af löggjafarmálum, er fram hafa verið borin af háifu Alþýðu- flokksins á síðast liðnum tveim- ur árum, má telja merkust slysa- tryggingalögin, er samþykt voru á alþingi 1925, frumvarp til laga um að banna næturvinnu að vetr- inum til í Reykjavík og Hafnar- firði og frumvarp til laga um að tryggja muni lögskráðra skip- verja. Slysatryggingarlögin eru engan veginn svo fullkomin, sem við mundum óska, en segja má, að með þeim sé lagður sá grund- völlur, sem hægt verði að byggja á fullkomnari tryggingar, þegar fram líða stundir. Næturvinnu- frumvarpið og frumvarp til laga um að tryggja muni lögskráðra skipverja komst hvorugt fram. Var hið fyrra íelt, en hinu síðara vísað til stjórnarinnar. Þá hafa verið borin fram af hálíu Alþýðuflokksins ýms þjóð- nýtingarfrumvörp og tillögur til breytinga á eldri löggjöf, er að- allega snertir mannréttindi. Þá má nefna löggjafarmál, þar sem AlþýðuHokkurinn að tilhlut- un flokksstjórnarinnar hefir bsitt sér gegn, svo sem er um ríkis- lögreglufrumvarp stjórnarinnar 1925, og óþarft er að lýsa hér nánara. Hér má líka geta hinna rangláíu skattafrumvarpa (um verðtoll og gengisviðauka), sem barist hefir verið gegn af hálfu Alþýðuflokksins, — gegn breyt- ingu kjördags o. fl. Kosningar. Á kjörtímabilinu hefir Alþýðu- flokkurinn tekið þátt í fleiri kosn- ingum en búijt var við. Aukakosn- ingar hafa farið fram í Gull- bringu- og Kjósar-sýslu, i Reykja- vík og auk þess landskjörið núna síðast. Landskjörið í sumar 1. júlí var sú eina kosning, sem gert var ráð fyrir á síðasta sambandsþingi að koma mundi fyrir á tímabilinu. Og Alþýðufiokkurinn getur verið ánægður með þann árangur, sem orðið hefir af þátttöku hans í þessum kosningum. Við lands- kjörið komum við manni að og sýndum með því, að við erum þriðji sterkasti flokkurinn í land- inu. Við aukakosninguna í Reykja- vík kom Alþýðuflokkurinn að ein- um manni, og hefir því alþingis- mannatala f.okksins tvöfaldast. . Alpýðuprentsmiðjan. Nokkru fyrir síðasta sambands- þing var hreyfing komin á það rnál, en það var fyrst í dezember 1924, að gerð var gangskör að því að safna fé til prentsmiðj- unnar. Skrifaði þá sambandsstjórn félögum úíi um land um málið. En 1. febrúar 1925 var allsherjar- söfnun hafin í Reykjavík. Megin- hluli þess fjár, er safnast hefir til prentsmiðjunnar, var héðan úr bænum. Alls hefir saínast 17 300 kr., og auk þess er 2000 króna lán h„'á einu sambandsfélaganna, svo að safnféð telst vera 19 300 kr. Þó þurfii að fá lán, 10000 kr., til þess að geta keypt öll áhöld til prentsm'ðjunnar, enda var gert ráð fyrir i upphafi, að samskotin þyrftu að vera 30 000 kr. til þess að hægt væri að kaupa prentá- höldin án þess að taka lán. Alpýðublaðið. Prentsmiðjan var stofnuð til þess, að léttara yrði um rekstur Alþýðublaðsins. En eins og kunn- ugt er, hefir ávalt verið halli á rekstri þess. Fyrstu 3 árin var sá hal.'i mjög mikill, en hefir farið smáminkandi. En það verður á- valt erfiðara og erfiðaia ár frá ári, bæði að svara vöxtum af skuldum þeim, er safnast hafa, og eins hitt að greiða árlegan halía. Hefir sambandsstjórn mik- ið rætt um þetta mál, og eftir rækilega yfirvegun var að því lá'íi horfið að mynda félag með á- hugasömurn alþýðumönnum til þess að styðja Alþýðublaðið fjár- hagslega. Var stofnað slíkt félag á síðast liðnu sumri. Urðu nokk- ur mistök á hinum fyrstu fram- kværndum þess. Og þar sem sýni- legt var, að ekki myndi takast samvir.na milli stjórnar þess fé- lagiskapar og sambandssijórnar — en slík sámvinna var óhjá- kvæmileg, ef nokkurt gagn ætti að verða að þessu —, þá gengust nokkrir menn fyrir því að nýtt félag var stofnað með fullri sam- vinnu við sambandsstjórn. Hefir það félag, „Aðstoðarfélag Alþýðu- blaðsins", nú þegar frá 1. dez. s. 1. tekið að sér rekstur Alþýðu- blaðsins, en öll stjórnmálayfirráð- in eru í höndum sambandsstjórn- ar. Hefir nú og þeirri langþráðu ósk margra flokksmanna verið fullnægt, að stækka Alþýðublaðið í broti, og væntir sambandsstjórn- in, að því verði vel tekið af al- þýðu, þótt nokkur hækkun á á- skriftargjöldum hafi iafnframt orðið á blaðinu. Útbreiðslustarfsemi Á sambandsþingum hefir ávalt verið lögð mikil áherzla á það, að stofna ný verklýðsfélög. Á umliðnu starfstímabili hefir nokk- uð verið að þessu unnið, sumpart beinlínis af sambandsstjórn og fulltrúum hennar eða af áhuga- sömum flokksmönnum. I sam- bandi við kosningar þær, er fram hafa farið, hafa verið sendir menn til ýmsra héraða á landinu og ýmist lögð drög til stofnunar verklýðs- og jafnaðarmanna-fé- laga eða þau beinlínis stofnuð. Þannig var í fyrra vetur sendur maður af sambandsstjórninni til Austur- og Norður-lands. Var þá s;ofnað jafnaðarmannafélrg á Seyðisfirði og Iögð drög til stofn- unar verklýðsfélags í Glerárþorpi við Akureyri; þar hefir síðar verið stofnað verkamannafélag. Um Vestfirði hefir tvisvar verið farið á þessu ári, og hafa nú verið stofnuð 3 verklýðsfélög á þess- um stöðum: 1 Bolungavík, á Flat- eyri við Önundarfjörð og á Þing- eyri við Dýrafjörð. Um það má náitúrlega lengi deila, hvort nægilega mikið heíir verið unn- ið að útbreiðslustarfsemi eða ekki, en það verður þó að viðurkennast, að nokkuð hefir verið gert. Einn- ig má á það líta, að sambands- stjórnin hefir haft lítið fé til um- ráða i þessu skyni, en alt slíkt, sérslaklega ferðalögin, kostar mik- ið fé. Þegar á alt er litið, væntir mig þess, að sambandsþingið telji sambandsst]órnir.a hafa unnið nokkuð í ]jessum efnum yfir tima- bilið. Fjórðungssamböndin. Á Norðurlandi og Austurlandi eiu nú stofnuð fjórðungssambönd. Eru í þeim nokkur félög, sem enn eru eigi gengin í Alþýðusam- bandið. Hefir stjórn Alþýðusam- bandsins stuðlað að stofnun þess- ara fjórðungssambanda, en þeim er aðallega ætlað, eins og kunn-

x

Vikuútgáfa Alþýðublaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikuútgáfa Alþýðublaðsins
https://timarit.is/publication/596

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.