Alþýðumaðurinn


Alþýðumaðurinn - 13.09.1960, Blaðsíða 1

Alþýðumaðurinn - 13.09.1960, Blaðsíða 1
u XXX. árg. Þriðjudagur 13. september 1960 28. tbl. Hlutleystð iiefir reynzt flestum smdþióðum órounhsft Undantekiimg, að það hafi verið virt í styrjöldum síðari ára. Benedikt Gröndál, stjórnmála-' ur inn á braut hlutleysisins. Hins ritstjóri Alþýðublaðsins, gerir að j vegar dugði hlutleysið einstaka umtalsefni í Alþýðublaðinu síð- ríki, sem bjó við sérstakar land- astliðinn sunnudag svonejnda \ fræðilegar aðstæður, til dæmis hlutleysissókn Sósíalistaflokksins • Sviss og Svíþjóð. á þessu sumri og þá samstöðu er hann hefir fengið frá hluta Þjóð- varnarflokksins og Framsóknar- flokksins. Jafnframt birtir Al- þýðublaðið í leiðara fyrri um- mœli ýmissa kommúnista um ísland var eitt þeirra ríkja, sem var hlutlaust, en reyndist hafa svo mikla hernaðarlega þýðingu, að það var snemma dregið inn í hringiðu styrjaldarinnar. Sá, sem Þær voru og hvert ríki, sem hefði banda- rískar herstöðvar nálægt sér, gæti átt á hættu árás Sovétríkjanna, ef styrjöld brytist út. Nú eru bandarískar herstöðvar báðum megin við okkur, í Græn- landi og Bretlandi, svo að þessi hótun Krustjovs hlýtur að eiga sérstaklega við aðstwSur eins og hér væru, ef Island væri hlutlaust. Þannig er okkur sagt, að við eig- um á'hættu rússneska árás í styrj- öld, þótt við værum hlutlausir. Af þessu er augljóst, að hlutleysi veit- ir Islandi enga vernd. I síðustu heimsstyrj öld höfðu Þjóðverjar mikinn hug á að ná íslandi og koma hér upp kafbáta- og flugvélastöðvum. Þeir gerðu áætlanir um innrás í land okkar. aldrei framkvæmdar ' vegna þess, að hér var varnarlið sama se a ræður Islandi, heldur á skamm hlutleysisstefnuna, og eru þau byssu við lífæð vesturveldanna, frá bandamönnum. Á sama hátt endurprentuð annars staðar hér í sagði þýzkur herforingi skömmu er bezta von íslendinga um ör- blaðinu í svartletursdálki. Grein Gröndals, sem í Alþýðu- blaðinu birtist undir sunnudags fyrirsögninni UM HELGINA, fer ' her hingað 1940 annars hér á eftir: Mikill áróður er hafinn fyrir fyrir stríð. Enginn þýzkur her- yggi fólgin í því, að hér maður mun fá að stíga fæti lifandi hættutímum varnarlið, sem fyrir- á ísland, sagði Churchill, og sendi varalítið er hægt að styrkja svo, að innrás í landið borgi sig ekki. íslendingar verða nú að gera Enda þótt ísland sé ekki hlut- upp við sig þá spurningu, hvort, iaust og taki þatt { varnarsamtök- landið mundi í nýrri styrjöld hafa' um hinna frjálsu þjóða, þýðir því, að ísland taki aftur upp hlut- j Svo mikla hernaðarlega^þýðingu, þag ekki, ag vjð leyfum, að hér leysisstefnu í utanríkismálum,' a0* styrjaldaraðilar gœtu ekki lát- j se komiS upp árásarstöðvum, sem gangi úr Atlantshafsbandalaginu ig það afskiptalaust — eða hvort kalla yfir sig kjarnorkusprengj- landið er svo þýðingarlaust, að ur, Hér hafa ekki verið langfleyg- þeir mundu láta það eiga sig. ar sprengjuflugvélar eða kjarn- Ef svarið er á þá lund, að hern- orkuvopn, engin flugskeyti eða aðarleg þýðing íslands sé mikil kafbátastöð. Hér eru aðeins varn- og styrjaldaraðilar mundu ekki armannvirki og getur ekki annað láta það afskiptalaust, þá er hlut- ver;ft nema meg leyfi okkar leysi gersamlega tilgangslaust. sj alfra, Við yrðum dregnir inn í styrj- öldina þegar í stað, hvort sem okkur líkaði betur eða verr. Ef staða Islands er talin vera þannig, að styrjaldaraðilar mundu láta landið afskiptalaust (eins og líklegt er með Sviss), þá og gerist varnarlaust. Er sjálf- sagt fyrir þjóðina að ræða þessa tillögu, ekki með upphrópunum og hótunum um kjarnorkuárás á land okkar, heldur með rólegri yfirvegun á staðreyndum máls- ins. Getur ísland verið hlutlaust? Mundi slíkt hlutleysi auka öryggi þjóSarinnar? Ef raunverulegur friSur væri í heiminum, væri hlutleysi ekki til, enda engar andstæSar fylkingar aS taka afstöSu til. Því miSur er ekki svo. Deilur eru uppi milli stórvelda og stjórnkerfa og hætta á heimsstyrjöld. Vegna þessarar styrjaldarhættu hafa fj ölmargar þjóSir skipaS sér í bandalög, sem standa hver gegn öSrum, nokk- urn veginn eins og þær mundu skipa sér í fylkingar, ef til styrj- aldar kæmi. Af þessu er augljóst, aS hlut- leysi þýSir fyrst og fremst, aS viS- komandi land ætlar aS vera hlut- laust í styrjöld, ef hún brýzt út. Önnur hlið málsins. Hér hefir aSeins veriS rætt um hernaSarlegar staSreyndir, sem er hugsanlegt að taka upp hlut- við komumst ekki hjá aS hug- leysisstefnu. Hernaðarþýðing landsins. Reynslan af hlutleysi. Fyrr á árum höfSu í rauninni getur enginn maSur efast um svör viS þessum spurn- ingum. ísland er hernaSarlega mikilsvert, og þeirri staSreynd getum viS ekki breytt. Ef viS lýst- um yfir hlutleysi og gerSum land- iS varnarlaust, en styrjöld brytist út, mundu styrjaldaraSilar kepp- ast um aS verSa fyrstir til aS her- nema okkur. Sennilegt er, aS slíkt smærri i kapphlaup leiddi til vopnaSra á- þjóSir sterkan vilja á aS vera hlut- taka um landið. lausar, ef til styrjaldar drægi millij I byrjun júlí fékkst greinileg stórvelda, og mikill fjöldi þeirra staðfesting á því, að þessi skoðuri lýsti yfir hlutleysi. | er rétt. Krustjov, forsætisráðherra En tæknin tók risastökk og Sovétríkjanna, var á ferðalagi í styrjaldir breiddust út. Fleiri og Austurríki, sem er hlutlaust. Þar fleiri þjóðir drógust inn í þær á lagSi hann aS Austurríkismönn- einn eSa annan hátt. I síSustu um aS hætta viS hlutleysi sitt og heimsstyrjöld reyndist hlutleysiS ganga í HS meS kommúnistaríkj- gagnslaust fyrir lönd eins og Nor- um í „friSarbaráttu" þeirra. eg, Danmörku, Holland, Belgíu Hann sagSi, aS bandarískar her- og Luxemburg, svo aS nok'kur séu stöSvar væru í nágrannaríkjum nefnd. Þessi ríki hafa ekki lagt aft- Austurríkis (sérstaklega á ítalíu) leiSa, þótt viS séum sjálfir vopn- lausir. Þá er ónefnd sú hliS mál- anna, hvort Islendingar vilja vera hlutlausir í átökunum milli frjálsra lýSræSisríkja annars veg- ar en einræSis- og ofbeldisríkja hins vegar. Höfum viS engar skoSanir á því, hvers konar ver- öld við viljum lifa í? Viljum við yppta öxlum og segjast vera hlut- lausir, ef fleiri smáþjóðir eiga að hljóta örlög Eystrasaltsríkjanna? Hér á landi eru til tvenns kon- ar hlutleysissinnar. Annars vegar eru kommúnistar, en að minnsta kosti ráSamenn í þeirra hóp berj- ast fyrir hlutleysi af þeirri á- stæSu, aS þaS hentar utanríkis- stefnu Sovétríkjanna. Þessir menn1 trúa á þjóSskipulag komm- únismans og vinna vísvitandi að útbreiðslu þess, með því að styðja Sovétríkin. Þeir hafa þjálfaða á- róðursmenn, skipulagðan flokk, blöð, útgáfu, skrifstofur, starfs- menn og nóga. peninga. Þeir stjórna baráttunni. Hins vegar eru menn, sem alls ekki eru kommúnistar, en leggja vestur og austur að jöfnu og ríg- halda í þá gömlu hugsjón smá- þjóðanna að standa fyrir utan á- tök stórvelda. Það er hægt að skilja tilfinningar þessa fólks, en þær standast því miður ekki próf- raun veruleikans í dag. Því er hætta á, að kröftum þessa fólks verði beitt fyrir vagn kommúnista og þeir einir hafi gagn af. . íslendingar voru hlutlausir, en lögðu þá stefnu á hilluna eftir að heimsstyrjöld hafði fært þjóSinni heim sanninn um, aS hlutleysi dyggði alls ekki. HvaS eftir ann- aS hefir veriS kosiS milli flokka og manna í landinu, meðal ann- ars um utanríkismál. Niðurstaðan er sú, að yfirgnæfandi meirihluti þjóSarinnar vill raunhæfa utan- ríkisstefnu, sem byggist á sam- stöSu meS hinum frjálsu þjóSum. Þrátt fyrir megnan áróSur og tækifærissinnaS brölt stjórnar- andstæSinga, er engin ástæSa til að ætla, að afstaða þjóðarinnar hafi í nokkru breytzt. Kanpfélag: ¥erkamanna opnar útiba að Byggðaveg: 92 Síðastliðinn laugardag opnaSi Kaupfélag verkamanna nýtt útibú í ByggSahverfi. Er þaS til húsa í ByggSaveg 92 andspænis GoSa- byggS. I hinni nýju búS eru á boðstól- um alls konar vörur, sem venja er að selja í nýlenduvöruverzlunum, en auk þess mjólk á flöskum, ýms- ar kjötvörur, álegg, brauð o. fl. Sími verzlunarinnar er 2592. Búðin er ekki stór, en smekk- leg og öllu haglega fyrir komið. Hún bætir mjög úr brýnum þörf- um Byggðabúa til matvöruverzl- unar í nágrenni sínu, en fram að þessu hefir verið næsta langt í verzlun úr Byggðunum. Þetta er þriðja útibúið, sem KVA rekur nú, auk búða sinna við Strandgötu. Hin útibúin eru í Norðurgötu 42 og Byggðavegi 145. Framkvæmdarstjóri KVA er nú Haraldur Helgason, en formaður félagsstjórnar Albert Sölvason. KARI ARNORSSON skólastfóri Barnaskóla Húsavíkur. Sigurður Gunnarsson, sem ver- ið hefir alllengi skólastjóri Barna- skóla Húsavíkur, hefir látið af því starfi, en Kári Arnórsson, kennari við Flensborgarskóla, tekur við. A Húsavík er nú risið nýtt hús yfir barnaskólann, hin myndar- legasta bygging innan sem utan, sérstaklega er aðstaða til verk- náms og íþróttaiðkana talin góð. Síðdegis fyrra mánudag vildi það til hér við höfnina, er tveir átta ára drengir voru á gangi eftir hafnarbakkanum, að öSrum drengnum var hrundiS í sjóinn af stærri dreng, er þar var einnig á ferS. Sá hljóp þegar á burtu og hugði ekki af afleiðingum af gerSum sínum. En. félagi þess, sem í sjóinn féll, varS ekki ráða- laus. Hann fann bjarghring í nær- liggjandi bát, kastaði honum til þess, er í sjónum var, og dró hann síðan upp. Drengurinn, sem í sjó- inn féll, var lítt syndur, en gat þó haldið sér uppi, þar til hinn hafSi náð í bjarghringinn. Engir aSrir voru þarna nærstaddir, og er þyí óhætt aS fullyrSa, aS þarna hefði fariS illa, ef sá, sem eftir var á þurru, hefSi ekki reynzt svo snar- ráSur, sem raun ber vitni. Drengurinn, sem björgunaraf- rekiS vann heitir Magnús GarS- arsson, Eyrarlandsvegi 27. Dalvíkurkirkja vígð SíSastliSinn sunnudag fór fram vígsla nýrrar kirkju á Dalvík. Kemur hún í staS Upsakirkju og kallast Dalvíkurkirkja. Kirkja þessi hefir veriS um 5 ár í smíSum og kostar um 1.7 millj. kr. Er hún á fogrum staS efst í þorpinu og hiS glæsilegasta guSshús. Biskup Islands, herra Sigur- björn Einarsson, framkvæmdi vígsluna, en vígsluvottar voru prestarnir SigurSur Stefánsson, Benjamín Kristj ánsson, Pétur Sigurgeirsson, Þórir Stephensen og Stefán Snævarr, er einnig prédikaSi. Kirkjukór Dalvíkur undir stjórn Gests Hjörleifssonar annaSist söng. A 5. hundraS kirkjugesta var viS vígsluna, en kirkjan rúmar annars um 300 manns í sæti. Dalvíkurkirkju hafa þegar bor- izt margir góSir munir aS gjöf. Knattspyrnumot Norðnrlands Þessa dagana stendur yfir Knattspyrnumót NorSurlands og er þátttakan óvenjugóð, því aS 6 lið keppa um meistaratitilinn: KA, ÞÓR, HSÞ, KS, UMSE og UMSS. Keppninni lýkur á miðviku- dagskvöld og verður skýrt frá úr- slitunum í næsta blaði. -----?-----

x

Alþýðumaðurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðumaðurinn
https://timarit.is/publication/597

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.