Víðir


Víðir - 03.11.1951, Blaðsíða 1

Víðir - 03.11.1951, Blaðsíða 1
XXIII. Reykjavík, laugardaginn 3. nóvember 1951. 31. tölublað. Fiskþurrðin fyrir Auslurlandi. Eitt sinn fyrir ekki ýkja löngu voru blómlegar fisk- veiðar fyrir Austurlandi .stundað'ar þar á opnum bát- um og síðar vélbátum að sum- ariagi. Fiskur gekk þá allmik- ið inn í firðina, þó að megin- aflinn væri lengst af sóttur út 'fyrir annnesin. Þá var svo mikil fiskgengd jyrir austan, að menn sóttu þangað í at- vinnuleit úr mörgum ver- ístöðvúm sunnanlands, þegar fiskur var genginn þar af mið- unum. Voru þá fiskveiðar stundaðar af kappi fyrir öllu Austurlandi allt sumarið og langt fram á haust. Nú kemur það varla fyrir, að fiskur gangi inn á firðina, og aflabrögðin eru yfirleitt orðin þar svo rýr, að aðkomu- menn eru svo til hættir að fara þangað til róðra, og hlut- ur heimamanna hefur með hverju árinu farið minnkandi og aldrei verið jafnrýr og í sumar. Helzt varð fisks vart á norðurfjörðunum, en þó var þar einnig sáralítill afli. Þessi utgerð' er því ekki orðin svip- ur hjá sjón við það, sem áður var. Síld gekk einnig oft inn í firðina, og mátti heita, að hún væri þar allt sumarið. Var hún þá of t í lásum langt fram á haust. Síld veiddist einnig að vetrarlagi, upp vír áramót- um, og þarf ekki.að fara langt aftur í tímann, um 15 ár eða svo, þegar hún veiddist þar að nokkru marki síðast. En nú virðist þetta alveg búið að vera. Eiskþurrðín fyrir Austur- landi er því athyglisverðari, sem mönnum finnst, að á- gengni togara hafi verið þar minni en fyrir flestum öðrum landshlutum. Og vart er um það að ræða, að togarar raði sér eins og veggur framan til á miðunum, svo að fiskurinn nái ekki til að komast up'p að landinu, eins og á sér stað fyr- ir Vestfjörð'um og á miðum Vestmanneyinga og Faxaílóa- manna. Það vaknar því sú spurn- ing, hvort búið hafi verið áð- ur að eyðileggja þessi mið, því að ekki er því að neita, að þar var mikil ágengni af tog- urum á fyrsta skeiði botn- vörpuveiðanna hér við land. Eða hafa lífsskilyrði fisksins versnað' frá því, sem áður var, eð'a hvort tveggja? Nú hafa síðustu vísinda- rannsóknir leitt í ljós, að fisk- urinn er ótrúlega næmur fyrir hinum minnstu breytingum á umhverfi sínu, hafinu. Þann- ig finnur hann mun á 0.03 gráðu hita og 0.02 prósent saltmagni í sjónum. Aður er það alkunna, hve ætið í sjón- um er mikilvægt fyrir fisk- göngurnar. Hafa þá átt sér stað slíkar breytingar á lífsskilyrðum fisksins fyrir Austurlandi? Eru þær hinar raunverulegu or- sakir fyrir þverrandi fisk- gengd á þessum slóðum? Þeg- ar um það er að ræða, að fisk- veiðar í heilum landsf jórðungi leggist niður, þar sem þær voru áður blómlegur atvinnu- vegur, er þar um svo mikil- vægt mál að ræða, að það má ekki horfa upp á það án þess að hreyfa legg eða lið til þess að leita orsakanna. Austfirðingar eins og aðrir, sem alast hér upp í sjávar- þorpum, eru, ef svo má segja, fæddir sjómenn. Útgerð hefur einnig verið jöfnum höndum aðalatvinnuvegur austfirzkra landbænda, sem búið hafa ná- lægt ströndinni. Og þó að langvarandi aflaleysi hafi leik- ið Austfirðina enn grárra en nokkurn annan landshluta, hafa þeir, sem þar búa, sýnt mikinn dugnað í að bjarga sér við érfið skilyrði. Þar eru nú þó nokkuð mörg fiskiðjuver og myndariegur fiskiskipa- stóll, þótt minna hafi verið lagt þar i slík atvinnutæki en víða annars staðar, en þó kannske miklu meira en hægt var að búast við eftir skilyrð- unum. Með minnkandi aflabrögð- um nýtast þessar eignir minna, einkum frystihúsin og verksmiðjurnar. En er hér nokkuð hægt að gera, þegar fiskurinn er mikið til hættur að gagna upp að landinu? Það' er tvennt, sem hér gæti kom- ið til greina. Það er klak og ný fiskimið. Um ný fiskimið er ef til vill ekki að ræða, en hefur það verið iullrannsak- að? Hvað er langt síðan Eld- eyjarbankinn fannst, Hahnn og nýju lúðumiðin? Geta ekki veriðþarna auðugir fiskibank- ar austar og norðar? Eru ekki skilyrði til þess að hefja víð- tækt fiskklak í hinum miklu í'jörðum eystra? Hvergi væri betra að leiða í ljós árangur- inn af fiskklaki í sjó en þar, ef skilyrðin eru fyrir hendi, þar sem nú er þurr sjór. En þetta kallar á rannsókn og þá fyrst og fremst á skilyrðum sjávarins til þess, að fiskur vilji vera þar. Hjálpaðu þér sjálfur, segir gott máltæki. Það' geta Aust- firðingar ekki í þessum efn- um, þótt happadrýgst sé. Hér verða vísindamennirnir að koma til sögunnar. Og séu skilyrði fyrir hendi, þarf til þess mikið fé. Og ef hér ætti að fara að hefia fiskiklak í sjó í stórum stíl, væri ekki úr vegi að byrjað væri á því að kynna sér þetta hjá þeim þjóðum, sem lengst eru konm- ar í þessum efnum, eins og Japönum. Hér er ekki aðeins u m hagsmunamál fyi'ir Aust- firðinga að ræð'a, heldur alla. FISKAFLINN: Fiskur slægður með haus (síld meðlalin) l.okt.1951: 329.078 lestir l.olct.1950: 257.723 lestir Hagnýting þessa afla var sem hér segir (til samanburðar env settar í tölur frá sama- tima 1950): Isvarinn fiskur Til frystingar Til siiltunar Til herzlu 1 fískimjölsverksmiðjur Annað Síld til frystingar Síld til söltunar Síld til bræðslu sviga 30.338 (20.802) lestir 83.120 (47.113) — 57.870 (96.520) — . 0.440 (475) — 07.313 (38.058) — 2.590 (1.675) — 3.792 (4.949) — 19.450 (17.116) — 58.765 (24.409) — 110.000 mál síldar, að verðmæti sem svarar til um 10 milj. ísl. króna, hafa Danir veitt á Blöden-grunni á tæpum tveimur mánuðum (frá 23. júlí—18. sept.). Bát- ar hafa veitt fyrir sem svarar 350.000 ísl. krónum, en það eru líka margir, sem rétt hafa haft fyrir kostnaði. Sfyrjuveiðar með rafmagní. Eftir margra ára tilraunir hefur þremur þýzkum vís- indamönnum í Hamborg tek- izt að fullkomna rafmagns- tæki, sem hægt er að veiða styrjur með. Þetta var reynt suðvestur af Helgolandseynni. Styrjan var hænd að með venjulegri beitu. Strax og hún bítur á, fær hún straumhögg um öngulinn, sem lamar hana um leið eins og við svæfingu. Eftir það er ómogulegt fyrir fiskinn að' slíta sig lausan af önglinum, sem er, eins og kunnugt er, algengt í 50— 70% tilfellum. Siemens-Schuckert ætlar nú að smíða 30 slík veiðitæki fyr- ir fiskibáta í Hamborg. Vegna þess að leiðsluhæfni sjávarins er 500 sinnum meiri en vatns, þarf ekki mjög sterkan straum. Engin æfinfýri. Danski skipstjórinn, Chr. Veno', hefur enn einu sinni bjargað hinum tveimur fiski- bátum sínum undan hamrin- um. Hann fær lán úr Fisk- veiðabankanum og hjá ein- staklingi, en verður að skuld- binda sig til þess að vera ekki með nýjar tilraunir og aðal- lega að stunda síldveiðar á Blóden-grunni. rrG.O.Sars" í Barenfshafí, Hið kunna norska hafrann- sóknaskip ,,G. O. Sars" er far- ið í nýjan leiðangur, og nú í Barentshafið. Ætlunin er að rannsaka fiskigöngurnar í Barentshafi, fyrst og fremst ufsans. Við tilraunirnar verð- ur notuð bæði botnvarpa og lína. Jafnframt ^ærð'a gerðar athuganir á ætinu og efna- samsetningu hafsins. Að rann- sóknum þessum loknum fer hinn kunni fiskifræðingur, Devold, um borð í skipið og heldur áfram síldarieit úti í hafi eins og í fyrra. Fisklöndun í Grænlandi! Sjómenn og útgerðarmenn við Grænland hafa nú snúið sér til Hins kommglega græn- lenzka verzlunarfélags og far- ið fram á, að norskir og sænskir fiskibátar, sem veiða við Grænland, íai að leggja á land afla sinn í námunda við miðin. Mikill danskur fogbáfaflofi er nú bundinn við festar, þar sem ákveðið hefur verið að' hætta veiðum fyrst um sinn, á meðan fiskkaupmenn, sem kaupa fisk til iðnaðar, treysta sér ekki til þess að greiða lágmarksverðið sem svarar 12 ísl. krónur kassann, því að jafnvel með 14 krónu verði myndi útgerðin ekki sitja undir sér. TJtgerðin von- ar nú, að skortur á fiski til iðnað'ar geti leitt til verð- hækkunar, þannig að hægt verði að gera út með hagnaði. Þjóðverjar kaupa lýsi. Nýlega hafa nokkur vest- ur-þýzk innflutningsfj'rirtæki sett sem svarar 6 og 5 milj. ísl. króna tryggingu til handa Norðmönnum og Dönum vegna kaupa á hertu og hreinsuðu hvallýsi frá Noregi og þroskalýsi frá Danmörku. Englendingar við Grænland. Enskir togarar hafa nú fundið hin miklu fiskimið fyr- ir sunnan og vestan Græn- land. Nokkrir þeirra seldu í ár fisk í Hull fyrir 8.000— 10.000 steriingspund. Það er sagt, að Bretar hafi farið að leita að fiskimiðum þarna og annars staðar, eftir að Noreg- ur (og þá sjálfsagt Island einnig) krafðist viðurkenning- ar á fjögurra mílna landhelgi á sínum heimamiðum. í S FI S K S Ö L U R : Dagar milli Söludagui Skipsnafn: sólu • Sölust.: ' Lestir: MeSalv. kg. 25. okt. Jón Baldvinsson, Rvk Grimsby 230 £ 9284 kr. 1.85 25. — Jón forseti, Rvk 23 Bremcrh. 248 £10077 — 1.85 27. — Skúli Magnúss, Rvk 25 Bremerh. 248 £ 9431 — 1.75 27. — RöSull, Hafnarfirði 24 Cuxliaven 1S0 £ 7732 — 1.95 29. — Karlsefni. Reykjavík 28 Cuxhaven 2661,/. £ 10327 — 1,80 30. — Júní.Hafiiarfirði Grimsby 223 £ 12506 — 2.55 30. — Harðbakur, Akureyri Grimsby 219 £11389 — 2.35 31. — Egill Skallagr., Rvk 23 Cuxhaven 237 £ 9177 — 1.75 31. — Kaldbakur, Akureyri 22 Grimsby 240 £ 13882 — 2.65 31. — EHiðaey, Vestm.e. 22 Grimsby 236y2 £12283 — 2.40 1. nóv. Askur, Reykjavík 22 Bremerh. 214 £ 9796 — 2.05

x

Víðir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Víðir
https://timarit.is/publication/600

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.