Vesturland


Vesturland - 30.06.1927, Blaðsíða 4

Vesturland - 30.06.1927, Blaðsíða 4
VESTURLAND. Bréfaskifti milli íslenskra og danskra kennara. Oft heyrist það, að tslendingar býsnast yfir því, hve sára lítið Danir viti skil á landi okkar og þjóð. Frá mínum bæjardyrum séð er það alls ekki undarlegt, þó vitneskja sambandsþjóðar vorrar um oss, sé all mjög af skornum skamti. Við íslendingar eigum nefnilega aðallega sök á því sjálf- ir, eins og eg nú stuttlega skal sýna fram á. Að vísu var það svo, að því lengur sem leið á stjórnmálabar- áttu okkar við Dani, urðu dansk- ir stjórnmálamenn æ leiðari á sí- feldum kröfum vorum, og margir þeirra lýstu íslendingum fyrir danskri alþýðu sem heimtufrekum, óbilgjörnum og þverúðarfullum uppreistarmönnum. Það var því ekki að undra, að þessar hug- myndir um okkur festust víða í vitund dönsku þjóðarinnar og ryddu sér nokkuð til rúms, eink- um þegar þess er gæft og það viðurkent, að flestir íslendingar í Danmörku fyr og síðar hafa sýnt sig sem óþarflega þverúðarfulla og óbilgjarna gagnvart Dönum. Til sönnunar þessu skal eg að- eins nefna einn tlokk landa i Höfn: nfl. stúdentana. Sjaldgæft mun það, að þeir yrði á danskan stúdent að fyrrabragði; og yrði þeir dönsku á þá, eru þeir stuttir f svörum. Þetta eru menn, sem ganga saman að fyrirlestrum i Háskólanum, borða saman o. m. fl. í stað þess, sem vænta mætti, að ísl. stúdentar á hafnarárum sínum legðu kapp á að kynnast öllum andlegum straumum og stefn- um sem þar er kostur á að kynn- ast, girða þeir sig kínverskum múr ofstækisfullrar og misskilinn- ar þjóðrækni: Komi það fyrir, að einhverjum landa verði sú „ó- svinna" á að tala eða rita Dönsku skammlaust, þá fær hann hnútur hvaðanæfa að frá löndum, eink- um stúdentum. Þeir skammast sín hreint og beint fyrir að tala eða rita danskt mál, án þess að mis- þyrma því meira eða minna. Er þetta ekki fagur akademiskur andi? Þetta er víðsýni menta- manna vorra, er nám stunda í sambandslandi okkar!! Ekki er nóg með það, að slík framkoma spilli áliti frændþjóðar vorrar á oss og standi sem þrándur í götu allrar viðleitni Dana til að kynn- ast landi okkar og þjóð, heldur kemur þessi fáviska stúdentum sjálfum (sem maklegt er) harðlega í koll. Enginn vafi er á, að stirð- leiki þeirra í máliuu, sem af þess- ari einöngrun leiðir, rýrir all oft próf þeirra að mun, og veldur ekki ósjaldan falli þeirra. SHkt sem þetta kallar höfundur Konungsskuggsjár, að óáran sé komin í fólkið, en það kveður hann eitt hættulegra þjóðinni en drepsóttir, harðæri, eldgos og ísa- lög, þó alt þetta steðji að í einu. Þessi íramkoma íslenskra stúdenta í Höfn er því óskiijanlegri, sem þeir sjálfir hafa kjöiið sér þenn- an stað til emba;ttisnáms. En þrátt fyrir þetta, hefi eg þráfaldlega orðjð þess var, ;ið áhugi manna 1 Danmörku á að fræðast um ísland er víða mjög vakandi, þó margir örðugleikar séu þar á. Það er okkur í hag að glæða þennan áhuga; því ekki er það síður áríðandi fyrir ungt þjóðfélag en einstakling hvern, að aðrir kynnist honum svo, að réttur skilningur á eðli hans, orð- um og athöfnum sé mögulegar. Það hefði verið íslenskum hafn- arstúdentum i lófa lagið að inna mikið og þarft verk af höndum, til þess að ryðja röngum hug- myndum um þjóð okkar og lands- háttu á burt og efla réttan skiln- ing Dana á hvorutveggja. Og vonandi er það, að þeir breyti stefnunni í skinsamlegri átt í fram- tíðinni. Sú stétl í landi voru, sem þó sérstaklega ætti að vera fús til að vinna að gróðursetningu réttra hugmynda um ísland og íslend- inga í sambandslandi okkar er þó kennarastéttin. —Núerspurn- ingin: Hvað geta ísl. kennarar gert í þessu efni? Fjárhagur þeirra er sem allir vita svo þröngur, að aðeins sárfáir úr þeirra flokki hafa efni á að takast á hendur utan- landsferð, þó fegnir vildu. Eitt er þó a. m. k. gerlegt, sem eng- an kostnað hefir í för með sér og aðeins krefst góös vilja. Eg á hér við bréfaskifti milli íslenskra og danskra kennara. Um þetta hefi eg ritað greinarkorn í dötisk kennarabiöð, og var árangur þess sá, að þegar eg fór frá Danmörku 8. júní, höfðu 26 danskir kennar ar og kenslukonur æskt bréfa- skifta við íslenska embættisbræð- ur (systur). Nú stendur aðeins á því, að íslenskir kennarar taki hinni úlréttu hönfl starfsbræðra vorra og systra í Danmörku. Fyrst og fremst má það til gildis telja bréfaskiftunum, að ísi. kennurum gcfst kostur á að hjálpa dönskum starfsbræðrum okkar til að gefa nemendum þeirra rétta og sanna mynd af oss, en jafnframt fáum vér víkkað sjón- deildarhring vorn og aukið skiln- ing okkar á Dönum og Danmörku. Kynning sú, er vér íslendingar fengum af Dönurn fyrir fieiri hundr- uðúni ára af viðskiftum vorum við einokunarkaupmenn, gaf aldrei neina rétta hugmynd urn dönsku þjóðina í heild sinni; en síst af öllu á sú mynd, sem -þá komst inn hjá íslenskri alþýöu af Dön- um að ríkja nú. Vér berum oss íávíslega að, ef vér látum dönsku þjóðina nú gjalda þess, að ein- stakir óhlutvandir menn fóru mið- ur vel að ráði sínu gagnvart oss fyrir hundruðum ára. Slíkt væri óðs manns æöi. Á hinn bðginn efast eg heldur ;'kki uin, að íslenskum kennurum myndi það liolt að kynnast hreif- ingum þeim, sem ytra gera vart við sig á sviði uppeldisrnálanna, en þess gæfist einmitl kostur í slíkum bréfaskiftum. Eg talaði hér á dögunum við kennara einn í Vestmannaeyjum, sem sagði, að hinn versti óvinur íslenskrar kenn- arastéttar væri einöngrunin. Menn triættu hafa sig aila við, til þess að þeir ekki yrðu að steingerfing- iitn í kennarastarfinu; svo væri það örðugl fyrir kennara að fá ..iltfinduðiíð £ ? Skóiatnaðurinn^ ? ,x ] , ? W\ verslun M. Magnússonar# ? , góð tegund, • ^ ^ ísafjrð. $ ^ 2 kr. pr. líter. ^- ^er traustur fallegur og ódýr.^ ? verslun M. Magnússonar. ? ? Avait mikiu úr að veija. Ý nægilega andlega endurnýjun hér heima. Enufremur teí eg senni- legt, að bréfaskiftin kynnu að vekja löngun bréfritaranna til gagnkvætnra heimsókna í sumar- leifum, og gætu þa hvorir ttm sig veitt gestum sínum ókeypis dval- arstað og á ýmsan hátt dregið úr ferðakostnaði. Eg vil geta þess hér, að mér fyndist eðlilegt, að barnakennarar þessa lands nytu sömu kjara og ísl. sti'tdentar njóta hjá Eimskipafélagi íslands: nfl. réttar til að ferðast með skipum félagsins fyrir hálfvirði a. m. k. til útlanda, enda mun eg beitast fyrir því, að kennarasambandið fari þessa á leit við stjórn Eim- skipafélagsins. Allir geta séð að utanför hlýtur að koma að beinu gagni í lífsstarfi kennarans, en þetta verður aðeins óbeint hjá stúdentum, sem síðar verða lög- fræðingar, læknar, verkfræðingar eða þvíumlíkt. i samráði við hafnardeild Dansk- íslenskafélagsins er ákveðið að haga bréfaskiftum þessum sem hér segir: Menn sni'ti sér til skrif- stofu Dansk-Islandsk Samfund, Holbergsgade 4,:i Köbenhavn K. Nöfn þeirra kennara, sem þáll- töku ltafa óskað verða prentuð á lista, sem svo sendist öllunt þeim kennurutn, er Dausk-Islandsk Samfund hefir snmband við. Það er að segja: Nöfti hinna íslensku kennara sendast hinum dönsku og gagnkvæmt. Þar að auki mun auðvelt að fá nöfniri prentuð í Mentamálum og dönsku kennara- blöðunum, „Læreren" og „Folke- skolén", til þess að allir geti tek- ið þátt í bréfaskiftunum, sem á annað borð kæra sig um. Að sjáifsögðu verða bréfaskifti þessi að mestu leyti að fara fratn á Dönsku, en þó voru nokkrir meðal hinna 26, sem tóku það fram, að þeir æsktu þess, að bréfritari þeirra ritaði á íslensku. Eg er þess fullviss, að enginn danskur kennari mun hneikslast á staf- setiiingar og málfræðivillum þeim, sem óhjákvæmilega hljóta að slæð- ast með einkum í fyrstu. Aðalat- riðið er að skilja og gera sig skiljanlegan, og það veit eg að takast muni og meira en það. Nú hafa danskir kennarar þeg~ ar beðið alllengi svars frá íslensk- uin embættisbræðrum (systrum). Þessvegna vil eg biðja þá kenn- ara, sem velviljaðir eru hugmynd þessari að bregðast við skjótt og rita nokkrar llnur til hafnardeild- ar Dansk-íslenska félagsins til þess að láta vita, að þeir (þær) óski þátttöktt í væntanlegum bréfa- skiftum milli danskra og íslenskra kennara. ísafirði, 22. júnl-1927. Hannibal Valditnarsson. VESTURLAND kemur út einu sinni í viku. kostar 7 kr. um árið. Gjalddagi 1. oktober. Ritstjóri og ábyrgðarmaður Sigurður Kristjánsson. Ritstjórinn til viðtals kl. 4-5 dagl. í Hafnarstr, 1. Sími 99. Afgreiðslum. Loptur Gunn- arsson Aðalstræti 11. Sími 37. jiiiniiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiHiiuiiiiiiiiiiiiiiiL, Kaupið | Vefnaðarvöru, § Prjónavöru og | Fatnað í | IVersiun S. Jóhannesdóttur.l Kaupi voFJkópaskinn háu verði. Halldór B. Halldórsson. Athugið þetta: Þegar inenn kaupa málningar- vörur, ættu þeir að athuga, að það besta er billegast. Hefi nú flestar tegundir af farva og lökkum til húsa og skipa, einnig veggfóður og pappa á loft og veggi, sem eiga að málast, maskínupappír, pensla, brons o. fl. Vinn alt fljótt og vel. Finnbjörn málari. Síldartunnur. Þeir, setn ætla sér að salta sild hér í sumar, geta fengið keyptar tunnur og salt úr skipi, sem kem- ur hingað í næsta mánuði. Talið við mig sem fyrst. ísafirði 23- júni '27. Jóh. Þorsteinsson. Skóáburður, í ölhnn litum fyrir allskonar skinn og tauskó. Burstar, skóreimar m. m. Fæst hjá Ó. J. Stefánssyni sUésinir). Þvottur og strauning. María frá Kirkjubæ Sundstr. 23. Prentsmiðja Vesturlands.

x

Vesturland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vesturland
https://timarit.is/publication/633

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.