Heilbrigðismál - 01.01.1962, Page 5

Arin 1707—1709 er talið að fnllur þriðj-
ungur landsmanna, eða 18000 hafi látizt úr
bólu.
Menn hafa sögur af hólusótt í Austur-
löndum löngu fyrir Krists burð, en ekki
fara sögur af henni hér í álfu fyrr en á 6.
öld e. Kr., en þá er hennar getið í Frakk-
landi. Aðrir halda því hinsvegar fram, að
bólan hafi fyrst komið með Serkjum til
Spánar á 8. öld.
Arabiski læknirinn Rhazes lýsir bólusótt
skihnerkilega í riti sínu, sem út kom
snemma á 10. öld.
Það má hiklaust telja bólusóttina eina
mannskæðustu drepsótt, sem mannkynið
hefur Iirjáð fyrr og síðar. Hún komst þó
ekki til Ameríku fyrr en með Columbusi,
en þá var hún líka búin að leggja undir sig
gjörvalla jarðarkringluna. Og Indíánum
varð bólan strax í uppliafi ógurlega mann-
skæð, eins og títt er um sóttir, sem fyrst
koma í áður ónumin lönd, jafnvel þótt væg-
ari séu en stóra-bóla. I staðinn flutti Col-
umbus síðan sárasóttina frá Ameríku til
Evrópu.
Meðul liafa aldrei verið til við bólusótt
og eru ekki til enn, en mikið veltur á góðri
hjúkrun.
Bólusetning hefur lengi verið þekkt, allt
frá ómunatíð í Austurlöndum. Þessi elzta
bólusetningaraðferð var fólgin í því að taka
gröft úr bólu bólusóttarsjúklings og bólu-
setja með honum heilbrigða menn. Þetta
var að vísu ekki alveg hættulaus aðgerð, því
að margir liinna bólusettu urðu mjög veik-
ii og einstaka dóu, 3—4 af þúsundi. Þess
vegna varð þessi bólusetningaraðferð aldrei
verulega almenn.
Englendingar höfðu spurn af aðferð
þessari í byrjun 18. aldar. Sir Hans Sloane
lýsti aðferð þeirri, sem Tyrkir notuðu, og
hrezka sendiherrafrúin í Miklagarði skrif-
aði 1 öng bréf til vina sinna í F.nglandi um
dásemdir bólusetningarinnar og tókst henni
fréttabrkf um hf.ilbrigðismál
að vekja áhuga heima fyrir, en sjálf lét hún
gríska konu bólusetja son sinn, með því að
stinga bóluefninu inn í æð, eins og tíðk-
aðist þar í landi og gekk það vel. Kínverska
aðferðin var í því fólgin að anda að sér
bóluefninu.
Þrátt fyrir þessar bólusetningaraðferðir
hélt bólusóttin áfram að geysa um heiminn.
Segja mátti að bólan væri landlæg í Evrópu
á 18. og 19. öld, og dóu um 20—30% þeirra,
sem tóku veikina, en margir lifðu við ör-
kuml eftir, og af bóluörum í stúlkurnar andliti. voru afskræmdar Framh.
Skýrsla um farsóttir í nóv. og des.
1961
Reykjavík Allt landið
Nóv. Des. Nóv. lles.
Kverkabólga 046 397 1233 1084
Kvefsótt 998 749 2232 2199
Barnsfararsótt . . . 1 2
Gigtsótt 2 3 3
Iðrakvef 323 164 821 456
Inflúenza 39 69 101 134
Heilasótt 4 4 2
Hvotsótt 7 10 14 18
Hettusótt 34 49 132 159
Kveflungnabólga 83 50 135 114
Taksótt 2 10 7
Rauðir hundar 4 5 6 5
Munnangur .... 17 35 46 58
Hlaupabóla .... 7 5 14 48
Ristill 3 3 8 15
Kossaegit 17 11
Erysipeloid 1
Miðeyrabólga ... 1 2 7
Heimakoma .... 1 1 2
Roseola infantum 6 6
Brimlasótt 1 1
Lifrarbólga .... 1
LEIÐRÍTTI-NG
1 síðasta tölublaði, 5. tölublaði 9. ;irg., hefur slæðzt
inn villa á bls. 5 í vinstri tlálk. 1 stað 300 krn á að
standa 300 m.
5