Íslendingur

Tölublað

Íslendingur - 29.03.1940, Blaðsíða 1

Íslendingur - 29.03.1940, Blaðsíða 1
INGUR Ritstjóri og afgreiðslum.: Jakob O. Pétursson, Fjólugötu 1. Sími 375. Pósthólf 118. XXVI. árgangur. Akureyrí, 29. marz 1940 Vökumanna- styrkurinn. I 13. tölubl. A, MUNIB basar Sjálfstæðiskvennafél. Vörn sunrsud. 31. marz n.k. á vinnustofu félagsins Hafnarstræti 88. BÆKUR OG RIT Það hefir vakiö nokkra furðu, að inn á fjárlögin fyrir árið 1940 og í tillögum fjárv. nefndar fyrir árið 1941 er bætt við nýjum lið að upp- hæð 2000 krónur ti) >félags Vökú- manna«» Félagsmyndun þessi er ættuðfráLaugarvatni oginnan »hreyf- ingarinnar* eru aðallega ungir menn í Reykjavík og nágrenni, sem stund- aö hafa nám á Laugarvatni eða Samvinnuskólanum. Jónas Jónsson mun vera hinn raunverulegi faðir »hreyfingarinnar< og hefir að ein- hverju leyti mótað stefnu félagsskap- arins. Vökumenn gefa út tímaritið »Vökuc, en að öðru leyti er ekki kunnugt um starfsemi þeirra. Það virðist næsta hæpið að auka á bein- ar styrkveitingar nu, þegar draga þarf úr útgjöldum rikissjóðs til ym- issa framkvæmda, er allir telja nyt- samar og nauðsynlegar. Og slíkar styrkveitingar til félaga, sem að meira eða minna leyti starfa pólitískt, skapa hættulegt fordæmi. Þessi styrkjayenja er farin að ganga of langt eins og J, J. bendir réttilega á í hinni frægu greia: »Spurningar og upphaf að svörum*, er birtist í Tímanum s. i. haust. Þar segir hann svo: >. . , Inn í þessa þróun hefir ormur alhliða styrkveitinga skriðið og nagaö stofninn .... Menn íá styrki til að eignast báta, styrki til að byggja hús og rækta jörðina, styrki til að kaupa landbúnaðarvélar, sem eru látnar liggja undir klaka og snjó að vetrioum. AÖ lokum fá menn styrki fyrir að verða gamlir, fyrir geðveiki, kynsjúkdóma, brjóstveiki og í kaupstöðum fyrir að nota eitt- hvað af meðulum . . . .« Sumir halda, að J. J., höfundur framannefndra ummæla, hafi beitt sér fyrir styrkveitingunni til Vöku- mannanna. En hví skyidi ríkið frem- ur eiga að styrkja unga menn fyrir að vera lærisveinar Jónasar eða Bjarna á Laugarvatni, heldur en ræktun landsins og byggingar eöa brjóstveik gamalmenni, er ekki geta unnið fyrir sér? —PmiiigirM.....i.ii iM.i .iiiiim.....IÉ—W -TTMWVr^nMT-n Vísnasamkeppni. Frestur tii aö senda vísur 1 verðlaunakeppni þá, er blaðið hefir stofnað til, er veittur til 10. apríl n. k. 65 ára varð Páll Halldórsson erindreki á páskadaginn, 24. þ. m. Hulda; Dalafó/k II. Reykjavík 1939. Þaö hefir verið siður sumra skáld- sagnaritara, að skapa sögupersónur sínar þannig, að þær verði minni- stæðar vegna skapbresta og annarra andlegra vankanta, en síður vegna mannvænlegra hátta eða athafna. Svo langt hefir þetta ge.ngið að mörgum heíir fundist þjóðinni gerð minnkun með þessum samsetningi, en þaö er eins og skáldsagnaritar- arnir hafi viljað sýna afskræmismyod af alþ}'ðunni og með því telja henni trú um að svona sé hún í raun og sannleika, þegar hún sc lesin niður f kjölinn af sálufræðingum bók- menntalegrar snilli! Hraksögur þessar hafa verið þýdd- ar á erlendar tnngur og þær um- sagnir látnar fylgja aö þar íengi um- heimurinn rétta lýsingu af háttum íslenzkrar alþyðu. Dalafólk er steypt í allt öðru móti, bæði að stíl og skaphafnarlýsingum. Til að segja stígur eins og Hulda gerir þarf rómantízkt skáld; aðrir ná ekki þeim áferðarmjúka æfintýra- blæ sem er yfir sögunni. Sá sem þannig ritar verður að eiga bjarta og örugga trú á mikla og glæsilega framtíð þess fólks sem landið byggir, og munu menn verða samctóma um að sú trú er nauðsyn- leg, því án hennar verði ekki byggt það framtíðarríki sem þjóðinni hæfi, Verið getur að einhverjum þyki sem sumt í sögunni Dalajólk, sé séð í hillingum, og eigi sér ekki almennt staö í veruleikanum, en ástæðulaust er að gefa höf. Dalafólks það að sök, því það er einkenni góðs skáldskap ar að bregða upp myndum af betri hliðum lifsins — hinum jákvæðari — og er sú aðferð listrænni og lik- legri til umbóta en hín neikvæða. F. H B Baha'u'IIah og nýi tíminn. Hólmfr. Árndóttir þýddi Austurlönd hafa jafnan veríð vagga og gróðrarstía andlegra stefna og kenninga sem þaðan hafa svo bre'ðst til Vesturlanda. Bók sú er hér er um að ræða, er boðberi einnar þessarar austrænu stefnu. Baha'u'llah er trlið að eigi að berast fram með áherzlu á annarri og fjórðu samstöfu og að þýðing þess sé: Ljómi Guðsdýrðar. Og er efni bókarinnar eingöngu siðfræöi- og trúarlegs eðlis. Hvað eru Iiéraðabönn? Slysfarir. Það slys varö ny'lega að Laugar- bóli í Reykjadal, að 17 ára piltur, Haukur að nafni, féll á höfuðið ofan í djúpan skurð, þannig að snjóheagja brast undan fótum hans og bróður hans, Eysteins, Sakaði Eystein ekki, en Haukur lenti á kaf í snjódyngj- una og var örendur, er hann náðist. Á laugardaginn fyrir páska vildi það slys til í Laugaskóla, að lítill drengur, yngsta barn Þorgeirs Svevn- bjarnarsonar íimleikakennara, féll í sundlaugina og drukknaöi. Enginn var viðstaddur, er slysið varð. -> S v e r ri r« strandaði á innsiglingu við Vest- mannaeyjar nú í vikunni. Var skipið þá að koma úr Englandsför, en þangað hafði það farið meö ísfisk. Vélbátur úr Reykjavík dró >Sverric út, og hafði komist leki að vélar- rúmi, en auk þess er skrúfan talin sketnmd. Annars hefir engin fulln- aðarrannsókn farið fram á skemmd- unum, en búist við, að skipið verði tekið í Slipp í Reykjavík. >Sverrirc var leigður til Vestmannaeyja í vetur til fiskflutninga. Ferðafélag Akureyrar fer næstk. sunnudag skíðagöngu upp Finna- staðadal, vestur fyrir Kerlingu og norður Glerárdal. Er skíðaland hið bezta á allri þessari leið. Gengið verður á Kerlingu ef skyggni reynist gott, en þaðan mun hið mesta víðsýni inn yfir öræfi og austur um sveitir, sem hægt er að fá í senn nokkurstaðar á Norðurlandi. Ekið verður í bíl- um að Finnastöðum. í. O. G. T. St. „Brynja" nr. 99 heldur fund miðvikudaginn 3. apríl á venjulegum stað og tíma. Auk venjulegra fundarstarfa: Kosning þingstúku- og umdæmis- stúkufulltrúa. Bögglauppboð o. fi. á eftir fundi. Fjölmemrið! ^ ;*mm Góðtemplarareglan á^íslandi berst nú fyrir því, að fá hin svo nefndu héraðabönn lögleidd. En hvaö eru héraðabönn? I sem fæstum orðum mætti svara spurningunni þannig: Héraðabönn eru sjálfsákvörðunar- réttur kosningabærra manna í héraði hverju um þaö, hvort útsala áfengis skuli leyfð eða ekki í hlutaðeigandi héraöi. Hvað í hugtakinu >hérað« felst í þessu sambandi yrði að vera skil- greint í sjálfum lögunura um héraða- bönn. SenniJegt verður að telja, að hver kaupstaöur yrði talinn hérað fyrir sig, en að öðru leyti yrði farið eftir kjördæmaskipun landsins. — Þannig yrði þá Skagafjarðarsýsla talin eitt hérað, hins vegar yrði Siglufjörður og Ey'jaíjarðarsysla, sem eru eitt kjördæmi, tvö héruö, Samkværat núgildandi áfengislög- gjöf eru raunverulega í gildi hér- aðabönn um alit land, nema í kaup- stöðunum Reykjavík, Hafnarfirði. Vestmannatyjum, Siglufirði, Akur- eyri, Seyðisfirði og ísafirði. Ákvæði áfengislaganna, sem að þessu lúta, er að finna 1 9. gr. þeirra og eru þannig: »Ríkisstjórninni er heimilt að setja á stofn nyja útsölustaði áfengis, en þó aðeins í kaupstööum og kaup- túnum. Áöur en útsalan er sett á stofn, skal fara fram atkvæðagreiðsla kosningabærra manna í því $yslu- eða bæjarfélagi, sem í hlut á, og þurfa Ye greiddra atkv. til þess að útsalan sé leyfð*. Þegar nú er háð barátta fyrir héraðabönnum, þá er krafan sú, að kosningabærir menn í þeim kaupstöðum, þar sem nú eru áfeng- issölur, fái að greiða um það atkv., hvort útsölurnar skuli starfa áfrara eða ekki, og sé þeim lokað, ef meiri hl. atkv. fellur með því, og ekki opnaður aftur, nema það sé samþykkt með nýrri atkvæðagreiðslu. (»Samherjinn«) M. S. Úthlutun skömmtunarsedla fer fram dagana 28., 29. og 30. marz, gegu afhendingu stofnmiða. Dánardægur Nýlega er látin hér á sjúkrahúsinu ekkjan Guðlaug Jónasdóttir frá Núpufelli f Eyjafirði. LANDS0LIÐ er öl Akureyringa.

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.