Faxi - 01.05.1947, Blaðsíða 8

8
F A X I
Fanggæzlan
Hér áður fyrr tíðkaðist mikið að róa á
opnum áraskipum, og voru þá víða sjó-
búðir og þá fenginn kvenmaður til þess að
sjá um mat og annan aðbúnað fyrir skips-
hafnirnar og fengu þessir kvenmenn nafn-
ið fanggæzlur.
Margt hefir verið ritað um aðbúnað sjó-
manna á þessu tímabili, en um störf og
aðbúnað fanggæzlunnar hefir lítið verið
ritað, þótt það sé efni í stóra bók.
A hinum liðnu árum hefir nafnið fang-
gæzla, svo að segja horfið, en í staðinn
hefir komið nafnið ráðskona. Líf og starf
hinnar fornu fanggæzlu og ráðskonu nú
til dags hefir lítið breyst, starfinn er í því
fólginn að sjá skipshöfninni (land- og
sjómönnum, venjulega 12 manns) fyrir
fæði, og sjá um ræstingu á sjóbúðinni.
Það er mikið og vandasamt starf að vera
góð ráðskona nú til dags, enda bera sjó-
menn mikla virðingu fyrir þeim kven-
mönnum, sem gegna þeim starfa vel.
Aðbúnaður ráðskonunnar nú til dags, er
mjög misjafn, í Sandgerði og víðar mega
ráðskonurnar gera sér að góðu að sofa í
koju í sjóbúðinni innan um alla skips-
höfnina, og geta allir sem til slíks þekkja,
gert sér í hugarlund hvað slíkt er óvið-
eigandi og ónæðissamt, en fanggæzla vorra
tíma er enginn eftirbátur fortíðarinnar, og
ber sitt erfiða starf og strit með mestu
prýði.
En með vaxandi nýsköpun sjávar-
útvegsins, -verður aðstaða fanggæzlunnar
að sjálfsögðu bætt á viðunandi hátt, og
nafn hennar skráð með nöfnum íslenzkra
afrekskvenna.
hvort ekki væri hægt að fara að dæmi
Arnesinga og stofna hér fleiri slík félög.
Væru nú mörg slík átthagafélög starf-
andi hér í Keflavík, þá gætu þau leigt
sér sameiginlegt húsnæði, t. d. eina stofu
í Sjálfstæðishúsinu, sem nú mun vera
leigt út til fundarhalda fyrir smærri félags-
skapi og vænta má að sé tiltölulega ódýrt.
Mundu þá félögin skipta kvöldunum á
sig til fundarhalda, eftir því, hve mörg
félögin væru og hversu oft þeim sýndist
að halda fundi sína.
Arsfagnaði sameiginlega héldu félögin
svo i öðru hvoru samkomuhúsi þorpsins
Fanggæzlu ævintýr.
Fanggæzla Z hafði aldrei verið fang-
gæzla áður, en nú hafði hún tekið að
sér þennan starfa og gegnt honum með
prýði í 6 vikur. Hún var aðeins 19 ára
gömul, há og grönn með mikið dökkt
liðað hár.
Það var landlega, og auglýst ball, já
auðvitað ætlaði fanggæzla Z á ballið, sitt
fyrsta ball í verinu.
Fanggæzlur hafa það fyrir sið að neita
sjómönnum ekki um danz, og það þó þeir
séu undir áhrifum víns, því þær skilja vel
afstöðu sjómannsins til víns og vífs.
Danzinn var byrjaður þegar fanggæzla
Z kom í danzsalinn. Hún var ekki nema
rétt sest, þegar ókunnur gestur kom og
bauð henni upp í danz, maðurinn virtist
vera undir áhrifum víns, enda nokkuð
valtur á fótunum, eftir augnablik svifu
þau inn í iðandi og danzandi mannþröng-
ina, en eftir augnablik urðu þau fyrir á-
rekstri og duttu bæði á gólfið, og kvað
nú við hlátur nærstaddra út af óförum
þeirra. Fanggæzla Z stóð fljótt upp, og
rétti gestinum hendina, og reisti hann
þannig á fætur, síðan héldu þau danzin-
um áfram. Eftir stutta stund hætti músík-
in, það var hlé á milli danza.
Fanggæzla Z hafði lokið sínum fyrsta
danzi í verinu, hana þekkti enginn, en á
hinni prúðu og látlausu framkomu mátti
sjá, að hún var fanggæzla.
Klukkan 2 um nóttina var danzinn
búinn, fólkið flýtti sér að komast út, og
fanggæzla Z lenti í þrengslum, en þá
kom henni til aðstoðar þrekinn, hár, dökk-
hærður sjómaður, sem ruddi henni braut
til útgöngu, þegar út kom urðu þau sam-
ferða, um ævintýri dökkhærða sjómanns-
og ættu þau á þann hátt að geta tryggt sér
nægjanlega þátttöku. Ég segi þetta vegna
þess, að ég hefi sannfrétt að hóf það sem
Arnesingafélagið hélt núna á dögunum
fyrir meðlimi sína og gesti þeirra, og sem
í alla staði þótti prýðisgott og skemmti-
legt, mun alls ekki hafa borið sig fjár-
hagslega, vegna hins mikla kostnaðar,
sem nú ætlar að sliga allt skemmtanalíf,
enda er það margsannað, að lítil félög,
sem halda fámennar samkomur, ráða ekki
við slíkt, og væri því, eins og að framan
er bent á, skynsamlegt fyrir mörg skyld
félög, ef til eru, að slá saman og styðja
Átthagaóður
fluttur í hófi Árnesingafélags Keflavíkur
Heill og heiður öld
hrópum vér í kvöld
fyrir þeim, er fylla vorar raðir.
Oskum öllum þeim
auðnu, þegar heim
til sín aftur halda heilir, glaðir.
Árnesinga óð
undirtaki fljóð,
menn og börn, sem mætt hér kunna
vera,
fyrsta hóf er hér
höldum saman, vér
góðan ávöxt ætlum héðan bera.
Bindum tryggðaband,
bezt við þjóð og land,
átthaga og ættasamband gerum.
Kærleik keppum að,
kærast sé oss það,
heilladygðir héðan að vér berum.
Árnessýsla á
eflaust flest, sem má
prýða landið, lýð til heilla snúa.
Blómgist byggðin þar.
Blessist allsstaðar
auðna þeirra, þar sem vilja búa.
Tómas Snorrason.
ins og fanggæzlu Z getur enginn sagt
nema skuggar mars-næturinnar.
Hjálmar Theódórsson.
þannig hvert annað við að hrinda hlið-
stæðum áhugamálum fram til sigurs.
Eg hefi nú þessi orð mín ekki fleiri,
ég óska hinu nýja félagi, Árnesingafélag-
inu, til hamingju með framtíð þess og
störf er mótast af gullfalleg-u kvæði, er
Tómas Snorrason flutti því á þess fyrstu
skemmtisamkomu, og ég ætla að vona, að
þessi félagssamtök megi eflast með árum
og að önnur átthagafélög rísi hér upp, er
starfa á svipuðum grundvelli til gagns og
gleði fyrir þá sem búa að heiman.
H. Th. B.