Framsóknarblaðið - 20.12.1994, Blaðsíða 6

6
FRAMSOKN ARBLAÐIÐ
Guðjón Björnsson frá Gerði tekinn tali
Báturinn Gaui gamli, sem þeir feðgar, Jón og Gaui róa á í dag
Þegar ég hringdi í Guðjón
Björnsson var meira en sjálfsagt
að fá við hann viðtal en verra
gæti orðið með tímann því hann
færi á sjó um leið og gæfi veður,
áttatíu og sex ára unglingurinn.
Við fundum okkur þó stund til
að spjalla saman og ég held að
margir mættu taka til fyrirmynd-
ar jákvætt viðhorf hans til lífsins
og samferðarfólks enda geislar
hann af lífsgleði og þrótti.
Hvar og hvenær ertu fæddur?
Ég er fæddur 10. maí 1908,
hér í Vestmannaeyjum nánar
tiltekið í Gerði, en það fór í gos-
inu.
Þú byrjaðir ungur á sjónum?
Ég missti pabba minn í mars
en í maí varð ég fjórtán ára, og
fór þá á sjóinn, á árabát með
Stefáni heitnum í Gerði. Ég var
með honum sumar og haust en
gerði svo að formannshlut á
vertíðinni. Þannig var ég tvær
vertíðir. Svo réri ég með Magn-
úsi á Sólvangi í átta ár. Við fór-
um norður á reknet og lúðu-
fiskerí hérna heima svona sitt á
hvað. Eftir það fór ég í mótor-
skóla, og nokkru seinna í stýri-
mannaskóla hjá Scheving. Það
er eitt sem ég tek fram að ég hef
verið lánsamur á sjónum alla tíð
yfir sjötíu ár. Aldrei orðið slys
sem hægt er að telja, misst þrjá
menn í sjóinn og náði þeim
öllum. Það er mikið lán. Ég hef
gengið í öll störf til sjós. Ég
byrjaði sem háseti hef verið vél-
stjóri, stýrimaður og skipstjóri,
því ég fór að gera út sjálfur og
endaði sem kokkur. Ég kokkaði
einar fjórar til fimm vertíðar.
Hafa ekki aðstæður fólks
breyst mikið frá því þú varst
ungur?
Það hefur orðið feiknaleg
framför hérna í Eyjum frá því
ég var unglingur. Én það var
alltaf nógur matur heima. Ég
hugsa að mamma hafi fengið
kaupið mitt allar þær átta ver-
tíðir sem ég var á Pipp. Það
rann allt til heimilisins. Hún
hugsaði líka vel um mig ég var
vel fataður og einhverja aura
hafði ég.
Hún hét Jónína Ingibjörg
Jónsdóttir og var eftirsótt við
flatningsborðið, flatti á móti
karlmönnunum en fékk ekki
sama kaup fyrr en Tómas heit-
inn í Höfn bauð henni karl-
mannskaup og þá fór hún til
hans. Seinni árin var hún í þurr-
fiski. Hún var alltaf vinnandi.
Vinnuaðstæður hafa breyst
mikið en ég var lítið á togurum,
en þetta er orðið svo flott í dag
og jafnvel betra en heima. Það
er orðin breyting frá því var. Ég
man svo langt að það var ekki
kabyssa í lúkarnum og ef það
var geðvondur mótoristi þá lán-
aði hann ekki einu sinni prímus-
inn til að hita kaffi. Annars var
það nú yfirleitt.
Þá sauð maður vatn og setti
kaffið út í og hellti síðan ísköldu
vatni út í þá fór korgurinn á
botninn, þetta var ágætis kaffi
og var kallað ketilkaffi. Jú það
hefur feiknamrgt breyst til batn-
aðar en sumt hefði mátt kjurrt
liggja.
Þú bjóst um tíma fyrir austan,
er það ekki?
Jú í 20 ár. Konan mín Þórey
Jóhannsdóttir er frá Hafnarnesi,
og þar byggðum við hús. Það
var mikið lán að fá Þóreyju fyrir
konu, enda var ég ekki að hika
þegar ég sá hana. Hún hefur
reynst mér ákaflega vel. Við eig-
um fimm börn en misstum sjötta
barnið, það var drengur.
Ég var samt alltaf á vertíð
hérna, við lifðum ekki öðruvísi
og þegar ég var að byggja húsið
var ég með Binna í Gröf en Óli
Kristjáns. átti útgerðina með
honum. Óli teiknaði húsið fyrir
mig og gaf mér þær.
Það var mörg matarholan fyr-
ir austan. Það var hægt að fara
stórstraumsfjörur og ná sér í
rauðmaga og ekki hægt að neita
því að það var mörg kollan
skotin. Maður er víst syndaselur
hvað það varðar.
Þegar ég var fyrir austan voru
þrjú hús til sölu í Eyjum og ég
„spásseraði" með konunni um
bæinn og sýndi henni húsin og
hún valdi Vallartún næst Kirkju-
bænum. Ég hugsa að henni hafi
fundist líkt þegar bátarnir komu
inn og í firðinum fyrir austan.
Ég átti nýjan jeppa þegar ég
kom að austan og þó ég hefði
ekki próf þá keyrði ég um allar
trissur þar. Svo kom einhver
kall frá Reyðarfirði því einhver
hafði stungið því að honum að
ég væri próflaus. Ég lofaði að
koma og taka próf en fór aldrei.
Bjössi minn tók prófið og það
dugði.
Svo þegar ég kom hingað
seldi ég Tanganum bílinn. Þetta
Guó jón Björnsson, 85 ára, hcióraöur á sjómannadaginn 1993
var rúsneskur blæjubíll og þeir
létu smíða hús á hann.
Fórstu ekki sjálfur að gera út
bát?
Jú við keyptum bát saman ég
og strákarnir mínir, Bjössi og
Jói. Hann hét Þristur þegar við
fengum hann og við héldum
nafninu. Það gekk ágætlega en
þegar Bjössi fór suður þá seld-
um við bátinn. Við Jói keyptum
annan stærri bát sem við létum
líka heita Þrist. Það gekk vel og
strákurinn rótfiskaði. En við
vorum sviknir um vél sem við
áttum að fá í bátinn. Hún kom 4
eða 5 árum seinna og þá ekki í
gegnum bankann eins og búið
var að lofa. Þá var þetta orðið
svo mörgum sinnum dýrara en
við réðum við og því losuðum
við okkur við bátinn.
Núna er ég með Jóni syni
mínum á trillunni, en það vantar
bara veður núna. Það var ágætt í
október, þá rérum við yfirleitt
allan mánuðinn en síðan hafa
verið ógæftir. Jón vinnur allt
það erfiðasta en hann vill hafa
mig með.
Finnurðu mikinn mun frá því
þú varst ungur?
Allt miklu frjálsara. Þegar ég
var krakki þá sá maður aldrei
aur nema afla sér sjálfur. Ég get
nefnt dæmi, þegar ég var ung-
lingur þá var einu sinni ball og
maður átti ekki aur. Ég og félagi
minn fengum lánaða skjöktu því
hann átti 50 lúðukróka beitta
svo við lögðum lúðulínu og
fengum eina og hún dugði okkur
fyrir ballinu og kannski flösku
líka. Maður var alltaf vinnandi.
Á haustin þegar maður hætti að
róa þá fór maður alltaf í vinnu í
ísfélagið og var þar fram á
vertíð. Ég var líka hjá Einari
ríka í Stöðinni. Fyrir þessa
miklu vinnu var alltaf nóg að
bíta og brenna.
Varstu ekki eitthvað við
lundaveiðar?
Jú ég var 10 sumur í Elliðaey
með Oddstaðarmönnum. Ég
man alveg hvar ég hafði koju í
kofanum. Við elduðum ekkert á
lundavertíðinni, en fengum
sendan kost tvisvar í viku, þegar
lundinn var sóttur. Svo kom fólk
í heyskap á sumrum, kannski
bráðfallegar stúlkur og ef ringdi
þá leitaði það í kofann til okkar,
því það var í tjöldum. Ég fór
líka eitt sumar í Hellisey og ann-
að í Geldung en þar mátti veiða
2 - 3 vikum fyrr en annarstaðar.
Ég var líka eitt sumar í Álsey.
Þetta voru góðir tíma.
Hvernig ferðu að því að halda
þér svona ungum og hressum?
Ég veit það ekki, ég hef alltaf
verið hress og kátur. Ef eitthvað
er þungt yfir mér þá legg ég mig
bara og sef það úr mér. Nei,
maður þakkar það að vera heil-
brigður. Ég finn til með fólki
sem alltaf á við veikindi að
stríða. Því er vorkunn.
Guðbjörg Sigurgeirsdóttir
Þristurinn kcmur drckkhalaðinn úr vciðitúr
**"■ y
hef verið lánsamur
á sjónum alla tíð4í