Forsetaval - 20.06.1968, Blaðsíða 1

Forsetaval - 20.06.1968, Blaðsíða 1
FORSETAVAL BIAD AUSTFIRZKRA STUDHIHGSMANHA DR. KRISTJÁNS EIDJÁRNS í. tölublað. — Fimmfoidagur 20. júin' 1968. LÚÐVlK INGVAKSSON, lögfræðingur: Er œskilegt að forsetinn sé stjórnmálamaður? I áróðri við forsetakosningar, sem nú fara í hönd, hefur verið lögð á það megináherzla af fylg- ismönnum annars foi'setaefnisins, að „reyndir stjórnmálamenn" séu öðrum hæfari til að gegna emb- ætti forseta. Harðast hafa kveðið að þessu sumir þeir, sem við síð- ustu forsetakosningar studdu virðulegan embættismann, sem aldrei hafði s'nnt stjórnmálum, gegn tveimur reyndum stjórn- málamönnum. Mætti það vekja grun um, að trúin á þessa kenni- setningu væri ekki gömul. Ef við værum ekki stödd í m;ðri kosningabaráttu, myndum við flest játa, a. m. k. í hugskoti okkar, að æskilegast væri að for- seti íslenzka lýðveldisins nyti ó- skipts trausts og virðingar allra landsmanna. Þess má að jafnaði ekki vænta ef í forsetaembætti velst harðsnúinn forustumaður stjórnmálaflokks, sem lengi hef- ur haft úrslitaáhrif í stjórn lands- ins. Pólitískt siðferði íslenzkra stjórnmálamanna er reikandi. Hér á landi líðst ráðherrum pólitísk hlutdrægni og misbeiting valda- aðstöðu í þágu flokks, flokks- manna og jafnvel fjölskyldu, sem í nágrannalöndum okkar mundi binda endi á stjórnmálaferil manns í slíkri stöðu. Hvaða ís- lenzkur ráðherra liggur ekki und- ir ásökunum um misbeitingu á valdi sínu í þágu flokksmanna sinna? Og hvaða stjórnmálamað- ur íslenzkur hefur ekki stuðlað að s'íkri misbeitingu eða varið hana? Þeir finnast áreiðanlega ekki margir. Mig grunar að þeir séu ekki floiri en fundust réttlátir, þegar þær vansælu borgir Sódóma og Gómorra voru undir smásjá almættisins. Við hljótum að játa, að forseti íslenzka lýðveldisins verði að vera yfir slíkt siðferði hafinn, ef hann á að njóta trausts og virð- ingar allrar þjóðarinnar. Uppistaðan í áróðrinum um að forseta eigi að velja úr hópi stjórnmálamanna er sú fullyrð- ing, að stjórnmálamenn á for- setastóli séu öðrum mönnum lík- legri til að leysa stjórnarkreppur með lýðræðislegum hætti. Þessi villukenning er furðulega barna- leg. Þó að stjórnmálamaður, sem situr í forsetaembætti sé allur af vilja gerður, þá afklæðist hann ekki samúð sinni til einnar stjórn- málastefnu, flokks eða forustu- manna né heldur andúð á öðrum. Og hann öðlast ekki traust fyrri andstæðinga sinna við það eitt að taka forsetakápuna á herðar sér. Við stjórnmálamann á forseta- stóli hlýtur alltaf að loða tor- tryggni um, að gerðir hans mark- ist af fornri samúð og andúð. íslenzk stjórnmál eru ekki það völundarhús, að ekki fái ratað um þau aðrir en stjórnmálamenn. Okkur, sem utan við þau stönd- um, finnst að minnsta kosti oft, að stjórnmáiamennirnir séu siegn- ir þeirri blindu, að þeir rati ekki um sitt eigið hús. Reyns'an sýnir ekki heldur, að stjórnmálamenn séu gleggri mannþekkjarar e.n aðrir, þvert á móti. Hörðustu fylgismenn og nánustu vinir pólitískra forustu- manna eru að jafnaði hvorki vitr- ir né góðgjarnir. Forseti, sem ekki á stjórnmála- feril að baki en hefur í opinberu starfi og umgengni við fólk úr öllum stéttum, öðlazt margvíslega reynslu af mannlegum viðbrögð- um og viðhorfum, er ekki verr fallinn til að dæma rétt um hæfni stjórnmálamanna við lausn á stjórnarkreppum en sá, sem áður hefur barizt með eða móti sömu mönnum. Hann getur litið á menn og málefni án litaðra gleraugna samúðar og andúðar. Og honum mætir ekki sú tortryggni, sem í hugskoti stjórnmálamannsins loð- ir v'ð pó'.itískan andstæðing á forsetastóli. Hinn óháði forseti, sem nýtur trausts og virðingar manna úr öllum stjórnmálaflokkum verður líklegastur til að leysa stjórnar- kreppur eftir Jýðræðislegum leið- um. SÉRA SVERRIR HARALDSSON, Borgaríirði: Þaö eru engin flokkssvik MWMMMV^^VWVVWVWWV^WWVWMV^VVVVV^V^MVW^MM^A^VVMAMAWWWMMMMMAM t útgefendum Blað það, sem hér kemur fyrir almenningssjónir, er gefið út af kjördæmisnefnd stuðningsmanna dr. Kristjáns Eldjárns í Austiu-landskjördæmi. Ekki er fyrirhugað, að út komi nemá þetta eina tölublað, en með því vilja útgefendur gefa nokkr- um Austfirðingum kost á að segja hug sinn um forsetakosn- ingarnar og þá frambjóðendur, sem valið verður um eftir tíu daga. Aðeins fáir komast að í litlu blaði sem þessu, en að baki þeim standa þúsundir austfirzkra kjósenda, sem leggja munu atkvæði sín á metaskálarnar þann 30. júní næstkomandi. I kjördæmisnefnd (íuðlaugur Jónsson. Sigurður Rlöiulal. Sigurður Ó. Pálssou. Vilbjáhnur Sígurbjörnsson. inrLnnjl nnn.r irLnnrLn.ru iPifi_n_nrn irin.in.ri*ijinrrrn*rnrn*""A*"""-"*"***************"**' Forsetakosningar á íslandi eru og eiga að vera algerlega ópóli- tískar. Þess vegna á hver kjós- andi að vera óháður sjónarmiði flokks síns og honum á að vera frjálst að kjósa eftir persónulegri sannfæringu, án þess að vera hræddur við að styggja einhverja pólitiska húsbændur. Talsvert mun þó hafa borið á því í her- búðum Sjálfstæðismanna, að það yrðu talin einskonar flokkssvik að kjósa dr. Kristján Eldjárn til forseta en ekki dr. Gunnar Thoroddsen. Að mínum dómi er þetta hin herfilegasta blekking. Sá Sjálf- stæðismaður, sem kýs Kristján Eldjárn í væntanlegum forseta- kosningum, er alveg jafn góður flokksmaðúr eftir sem áður og leyfi ég mér í því sambandi að skírskota til athugasemdar Péturs Benediktssonar í Morgunblaðinu þann 7. maí sl. Ég dreg það ekki í efa, að báðir frambjóðendurnir til for- setakjörs séu mjög vel hæfir til að gegn því tignarembætti. En hinsvegar tel ég það mikil með- mæli með dr. Kristjáni Eldjárn, að hann skuli aldrei hafa haft opinber afskipti af stjórnmálum. Forsetinn á að vera einskonar sameiningartákn þjóðarinnar. Hann þarf að njóta fylgis og virðingar allrar þjóðarinnar, sem sameinast um hann, heil og óskipt. Slíkt held ég. að næðíst aldrei, ef í forsetastól sett'st maður, sem lengi hefði barizt í fremstu víg- línu einhvers sérstaks stjórnmála- flokks. Slíkur maður hlyti alltaf að eiga fjölmennan hóp andstæð- inga. ÖU kynni mín af dr. Kristjáni E'.djárn, frá því að hann kenndi mér í Menntaskólanum á Akur- eyri og fram á þennan dag, eru þannig, að ég hika ekki við^að kjósa hann til forseta, fullviss þess, að hann muni skipa þann sess með sóma. Hann er maður skörulegur og stjórnsamur, fjöl- hæfur gáfumaður og fjölmennt- aður. Hið ábyrgðarmikla og fjöl- þætta starf sem þjóminjavörður hefur hann rækt með slíkum ágætum, að betur verður víst ekki á kosið. Með Kristjáni Eldjárn mundi setjast í forsetastól virðulegur þjóðhöfðingi, reglusamur og ein- arður embættismaður og drengur góður. FORSETAVAL Ritnefnd: Guðlaugur Jónsson, Sigurður Blöndal, Sigurður Ó. Pálsson (.áb.) Vilhjálmur Sigurbjörnsson. NESPRENT WVVVVNA*«V>AA<WVMnAWrflA<UVVVV AA WWVW

x

Forsetaval

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Forsetaval
https://timarit.is/publication/811

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.