Austurland - 23.12.1974, Síða 20

20
AUSTURLAND
Jólin 1974.
A allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna í New Yorh
Úr afdal á allsherjartorg
Það eru snögg umskipti að
koma skyndilega úr afskekktum
dal á íslandi til laðalstöðva Sam-
einuðu þjóðanna í New York.
Sá, sem þetta reynir, spyr sig,
þegar mætir honum sú ringuil-
reið, sem silíkt allsherjartorg
sýnist honunr í fyrstu: Hvað er
ég að gera hingað? Er ekki í
rauinni skoplegt að hugsa sér
sveitamann úr dvergsaVnfélagi
dubbaðan upp til þátttöku á
málþingi, þar sem fulltrúar
3000 millljóna eru sam'an komnir
til að ráða ráðum mannkyns-
ins?
Þvílíkar spurningar hafa ef-
laust leitað á hug minn fyrir
VVVVWWV VVVVVVVVVVVVVVVVVVVVVVVVVX'VVV'VV'V v\
Eftir:
Sigurð Blöndal
^VVVVWWWWWWVWVWVVW'WWWWVWVWVV
ári, er ég var allt í einu sem
fulltrúi í sendinefnd einnar
minnstu þjóðar heims á alls-
herjanþingi S. Þ. í New York.
Hafandi auk þess laldrei fytrr
komið vestur yfir haf. hvað þá
dottið niður í annan eins soð-
ketil og þessi fræga stórborg
kemur fyrir sjónir manni fúá
litlu landi. En það er til marks
u!m aðlögunarhæfni mann-
skepnunnar við nýjar aðstæð-
ur að eftir nokkra daga er
mesta nýjabrumið horfið og
þetta nýja og óvænta um'hverfi
er farið að fá sfnar skýru línur
í augum rnanns og huga: Maður
er orðinn þátttakandi í því hfi,
sem þarna hrærist — eins og
hjinir.
Firrhn vikur dugðu til þess að
maður viar farinn að þekkja
talsvert á leik- og umferðarregl-
ur í hinni miklu hringiðu, sem
daglegt líf þeirra þúsunda
manna er, sem starfa og hrærast
á 8 hektara landsskika þarna á
bakka Austurár. Að minnsta
kosti á yfirborðinu.
Ný landafræði
Haustið 1973 vioru aðildarríki
S. Þ. 135. Þegar maður kemur
í fyrsta sinn inn í fundarsial, þar
sem fulltrúar þeirra allra eru
sestir í sœti sín, verður honuim
heldur betur ljóst. að landa-
fræðin. sem hann lærði fyrir
meira en 30 árum er orðin úrelt.
Hann var vanur að hugsa sér
miðdepil heimsins fullan af hvít
um mönnum, af því að þeir
höfðu skrifað söguna, sem hann
lærði.
En þjóðþingið 1973 er ekki
lengur með hvítu yfirbragði,
heldur svörtu, ef ekki á hörund
að algerum meirihluta, þá a.
m. k á hár. Og fullyrða má að
rautt hár hefði verið slegið háu
verði á uppboði. ef reglan um,
að það sjaldgæfa seldist hæstu
verði, gilti þar. Aðeins þrír
menn sáust ’með þeim háralit
meðal hinna mörgu þúsunda
fulltrúa á 28. allsherjarþinginu:
Einn dani, einn svíi, einn ís-
lendingur. Ekki einu sinni ír-
arnir voru rauðhærðir!!!
Auk gulra manna og svartra,
en hinir síðasttöldu setja sér-
stakan svip á hópinn, eru arab-
ar. indverjar og suður-afríku-
menn með svo dökku yfirbragði,
að fulltrúar hins litla útskaga,
sem heitjr Evrópa, og fyrrver-
andi nýlenda breta, vekja litla
athygli.
Þungamiðjan á allsherjarþing
inu hefur þannig færst mikið
til á þeim rúma aldarfjórðungi,
sem það hefur starfað.
„Hinir 77“ („The group of
seventy seven“), sem reyndar
nú eru orðnir 92 eða 93, þ. e.
fulltrúar „þriðja heimsins“ eða
hinna svokötluðu hiutlausu
þjóða er hópur, sem heldur orð-
ið ákaflega fast saman hjá S. Þ.
og tebur ekki við fyrii’mælum
frá Moskvu eða Washington held
ur fer sínu fram, hvað, sem
þeir stóru segja.
Þessi staðreynd hefur breytt
alþjóðamálum ákaflega mikið
síðustu árin og dregið svo úr á-
hrifamætti hernaðaTbandalaga
risaveldanna, sem þeir komu
sér upp, er kalda stríðið var í
algleymingi, að þessi bandalög
(N. A. T. O., Varsjárbandalag)
eru í dag eins konar ömurleg
minnismerki um eitt myrkasta
tímabii' þessarar aldar. Tíminn
hefur hreirilega skilið þau eftir.
Aðalstöðvarnar
í árslok 1946 var ákveðið eft-
ir ’mikla leit að stað og margar
vangaveltur að aðalstöðvar S. Þ.
síkyldu verða í New York.
Bandarísikur auðmaður, John D.
Ilo'ckefeller yngri, hafði gefið
8V2 millj. dollara til þess að
kaupa 8 ha stóra lóð á bakka
Austurár á Manhattaneyju í
þessu skyni.
Nokkrir frægustu arkitektar
heims, svo sem Le Corbusier frá
Frakklandi. Frank Lloyd Wright
frá Bandarikjunum og Oscar
Niemeyer frá Brasilíu voru
kvaddir til þess iað vera bandar-
ískri aúkitektastofu tiQL ráðuneyt-
is um ge-rð bygginganna, sem
.hýsa skyldu starfsemi samtak-
anna.
Flutt var í hús framkvæmda-
stjórnarinnar 1950 og í önnur
húsakynni 1952. Þa-u kostuðu 67
’millj. dollara, sem vislsulega var
stórfé á þei’m tíma. En eftir
aldarfjórðungsnotkun eru þess-
ar byggingar frá'bærlega hent-
ugar til þess að hýsa þinghald
sem er orðið nær þrisvar sinn-
um fjölmennara en var í upp-
hafi.
Byggingar aðalstöðvanna eru
fjórar og allar tengdar sarnan:
1. Framkvæmdastjórnin, sem
er 39 hæða skýjakljúfur, úr
stáli og glleri, eins og eld-
spýtustokkur upp á endann.
Þetta er sú bygging S. Þ.,
sem mest ber á á myndum
af aðalstöðvunum og flestir
kannast við. Þarna er Kurt
Waldheim húsbóndi og full-
trúar á allsherjarþinginu
eiga þangað fá erindi nema
helst í skrifstofur fréttaþjón-
ustu S. Þ.
2. Allsherjarþinghöllin. Þetta
er sú bygging. sem þingfull-
trúar og almenningur, se'm
heimsækir aðalstöðvarna-r,
íkoma inn í, en þó sitt frá
hvoiri hlið. Aðalanddyrin eru
sitt í hvorurn enda; en í
miðju húsinu er fundarsalur
fullslkipaðs allsherjarþings.
Salui’inn hefur sæti fyrir
rúmlega 2000 manns, full-
tnia, áheyrendur og frétta-
menn. Hver þjóð á rétt til
þess að hafa 5 aðalfulltrúa
og 5 aukafulltrúa á fullskip-
uðu lalllsherjarþingi. o-g þar
vegur atkvæði ísilands jafn-
rnikið í atkvæðagreiðslum og
atkvæði Kína. Allsherjar-
þingsalurinn er ákaflega
fallegur og haganlega gerður
fyrir svo stóra samkomu.
3. Ráðstefnubyggingin. Þetta
hús tengir á vissan hátt sam
an a 11 sherjarþingh-öl 1 ina cg
skýjakljúf framkvæmda-
stjórnarinnar. Hér eru fund-
arsaiir hinna þriggja föstu
starfsráða S. Þ.: Öryggisráðs-
ins, Efnaihags- og félagsmála
Aoalstöðvar S. Þ. á Manhattaneyju. Aðalgafl alllsherjarþingbyggingarinnar er fremst á myndinni.
Þar er inngangur ferðafólks, sem heimsœkir aðalstöðvarnar. Eldspýtustokkur framkvœmdastjórnar-
innar er á bak við, en aðeins sést í horn ráðstefnubyggingarinnar til vinstri. — Mynd: Sibl.