Eining - 01.12.1961, Page 2

2
EINING
hennar kennist á enni til banadægurs.
í kvöld heilsum vér helgum jólum.
„Ómbrim voldugt hins vígða málms“
hefur hringt heilaga hátíð yfir jörð-
ina. Hið gamla guðspjall og sálmar fylla
hús vor og helgidóma andblæ þeirrar
hátíðar, sem hjarta flestra manna á
Vesturlöndum stendur næst. En við
gleðina geta blandazt beizkar spurn-
ir: Höfum vér ekki margbrotið það,
sem Kristur fæddist til að flytja mönn-
unum? Krossfesti jörðin hann ekki, og
hefur hún ekki útskúfað honum í 19 ald-
ir? Um það eru milljónirnar á einu
máli, að hann hafi borið oss dýrlegasta
boðskapinn, sem fluttur hefir verið á
jörðu. Fáeinir menn urðu svo lostnir
af honum, að þeir báru hann út um
löndin, og bæði konur og karlar létu
fagnandi fyrir hann lífið. En drukkn-
aði ekki þessi háleita kenning í vest-
rænni heimshyggju og veraldlegri
kirkju? Er hægt að halda heilög jól án
þess að bera blygðun og harm? Ber
heimurinn í dag þess merki, að Krist-
ur kom?
Þúsund sinnum já! Svo óafmáanlega
þrýsti hann ,sem í jötu var lagður, merki
sínu á þennan synduga heim, að eftir
að hann kom, gat jörðin aldrei orðið
eins og hún var áður. Þrátt fyrir allt,
sem öfugt gengur, allar yfirsjónir, synd-
ir, svik og tár, ber menningin merki
hans, sem í húmi heilagrar nætur fædd-
ist og var lagður í jötu vegna þess, að
fyrir móður hans var hvergi rúm í
mannahúsum. Enginn, sem hann hefur
eitt sinn snortið, getur komizt að fullu
undan áhrifavaldi hans aftur, frekar en
umflúið sinn eigin skugga. Enginn, sem
hefur séð hann, fær gleymt honum.
Nauðug viljug verður sú jörð, sem
hann hefur stigið fæti á, að bera merki
hans um allan aldur. Hér er ekki um
það að ræða, að vilja aðhyllast hann,
eða vilja það ekki. Hér á mannssálin
þess engan kost að velja. Ef hún mætir
þessum óviðjafnanlega persónuleika,
þessum einstæða syni Guðs og manns,
fær hún aldrei umflúið minninguna um
hann. Ef hún reynir að flýja hann,
fylgja henni augu hans á flóttanum, og
rödd hans hættir aldrei að óma henni
í eyrum. Eitt augnablik andspænis hon-
um, og merki þess ber mannleg sál að
eilífu. Vegna þess að hann kom, getur
jörðin, sem útskúfaði honum, aldrei um-
flúið áhrifavald hans. Hér ræður ekki
vilji manns. Hér eru örlög, sem hann
fær aldrei flúið.
1 andlegt líf mannkynsins hefur
Kristur markað þau spor, sem foksand-
ur allra alda getur ekki falið. Fjarri fer
því, að mannkynið hafi náð að lifa þá
hugsjónahæð, sem hann benti á. En
vegna þess að hann kom, verður aldrei
fullur friður saminn við það, sem er í
andstöðu við hann og hugsjónir hans.
Vegna þess að Beethoven kom og
skildi oss 9. sinfóníuna eftir, geta ó-
merkileg dægurlög ekki lifað nema
stutta stund. Vegna þess að meistar-
arnir stóru hafa málað, verður lág-
fleygt listafálm mönnum ófullnægjandi
til frambúðar. Vegna þess að hin stóru
skáld hafa kvatt sér hljóðs, fæðast lé-
legar bókmenntir feigar. Svo hækkar
hið stóra mælikvarða vorn á líf og list.
Eins og lávarðurinn, sem í jötu var
lagður, hefur enginn gefið oss guðlegar
myndir, sýnt oss hið háa, heilagt líf,
háleit markmið. Kenningum hans er
Séra Jón Auðuns.
V.__________________________________j
hafnað, hugsjónum hans er misþyrmt,
en vegna þess að han kom, getur aldrei
gleymzt það, sem hann lifði og kenndi.
Vér höfum ekki lifað hugsjónir hans, en
vegna þess að hann flutti þær heimin-
um, getum vér aldrei losnað við þær
aftur. Þær eru örlög, sem vér fáum ekki
umflúið.
Vér minnumst þess nú, að hann kom
í heiminn, að auðmjúkur gekk hann
undir auðmýkjandi, mannleg kjör. Sár-
þreyttri móður hans var neitað um að
fæða hann í húsum manna, en jörðin
gat ekki úthýst honum, hann var lagð-
ur í jötu. Heródes hélt sig hafa losnað
við hann, og Heródes dó, en hann lifði.
Höfðingjarnir héldu sig hafa jafnað
reikningana við hann og hróðugir héldu
þeir heim frá Golgata. En þá var sig-
urför hans að hefjast. Jarðneskir vald-
hafar hafa þrásinnis reynt að losa sig
við hann, þegar hann stóð í vegi fyrir
fyrirætlunum þeirra. Þeir féllu, en hann
hélt velli. Einstaklingarnir hafa reynt
að losa sig við hann, þegar þeir sáu,
að hann stóð í vegi fyrir þeim og því,
sem þeir girntust að gera. En þeim tókst
það aldrei til lengdar. Engri manns-
sál, sem hefur mætt honum, hefur tekizt
það, því að hann vekur það bergmál í
sálu mannsins, sem aldrei þagnar aftur.
Það er hægt að reyna að forðast hann,
fara frá honum, stundum ótrúlega langt,
en maðurinn verður að mæta honum
aftur, á einhverjum krossgötum ber
fundum þeirra saman í annað sinn.
Þeim dómi verður ekki hrundið.
1 merkilegri tímaritsgrein um trúar-
líf sitt segir rithöf. frægi, Chronin, frá
kunnum guðleysingja. í kristnu þjóð-
félagi hafði þessi maður alizt upp, en
síðar taldi hann sig hafa gert upp reikn-
ingana við kristindóminn. Af einbeitt-
um huga lokaði hann úti frá sér allt,
sem minnti á Krist, og þóttist vera al-
gerlega laus við hann og allar „blekk-
ingar hans“, eins og hann komst að
orði. Friðlaus og vansæll dó þessi
menntamaður fyrir nokkurum árum, í
góðum efnakjörum. En rétt fyrir and-
látið hrópaði hann sömu orðin, sem sagt
er að fornaldarkeisarinn gríski, Júlían
trúvillingur, hafi dáið með á vörum:
„Þú hefur sigrað, Galílei!“
Eins og ungi maðurinn í ævintýra-
ljóðinu kenndi á enni sér til æviloka
koss sorgarinnar, hvert sem forlögin
fluttu hann eftir þá samfundi, svo
merkir Kristur því marki, sem aldrei
máist af, sérhverja mannssál, sem hann
hefur eitt sinn snortið. Með viljaákvörð-
un kann hún að geta forðast hann, hald-
ið honum með ofbeldi frá sér um stund.
En þá mætir hún honum í dauðanum,
eins og manninum fór. sem Chronin
segir frá, eða einhversstaðar fyrir hand-
an dauðann.
*
Nú erum vér að heilsa heilagri jóla-
hátíð. Jólin hvetja hug þinn heim, í
flestra manna hugum vakna minning-
ar um bernskujól. Þá merkti Kristur
sál barnsins, og það merki ber sál þín
enn. Og þótt þú hafir fjarlægzt hann,
hjarta þitt kólnað og mynd hans fölnað
í huga þér, þá talar hún til þín því
máli, sem hjarta þitt skilur, hin heilaga
nótt. Og minningin um bemskujólin þín
heima lætur þig finna, að nú ert þú að
mæta honum enn. Og áhrifavald hans
yfir þér er þess vegna sterkt, að hann
talar til hins bezta, sem í sál þinni býr,
til alls, sem bærist þar og gerir þig að
be.tra manni, alls sem gerir þér lífið
dýrmætt, vini þína verðmæta og sjálf-
an þig að sönnum manni.