Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 15.12.1937, Blaðsíða 6

58
T í M A R I T V. I'. í. 19 3 7
Þá vék hann máli sinu að borunum á Reykjum
og gerði þá fyrirspurn til fyrirlesara, hvort lil væru
skýrslur um þau jarðlög á Reyk jum, sein borað hefði
verið í gegnum. Ennfremur hvort rannsakað liefði
verið ýtarlcga hvernig vatnið rynni, í sprungum eða
eftir jarðlagi. Æskilegt væri að reynt yrði að fá
nokkra hugmynd um vatnsmagn á Reykjum með
valnsborðlækkunum í liorholum. Taldi hann auð-
velt að framkvæma þá valnsborðslækkun, því statisk
þrýsti borð vatnsins í liolunum lægi nolckru hærra
en jarðyfirhorðið. Mætli smátt og smátt lækka þrýsti-
línurnar og fá nokkra hugmynd um vatnsmagnið.
Þareð þetta væri einkar áriðandi, vildi liann gera þá
fyrirspurn til H. S. hvort slíkar vatnsborðslækkanir
hafi farið fram. Kvað hann línurit þau, sem H. S.
liefði lagt fram ekki vera næga sönnun þess að meira
vatn sé þar fyrir hendi.
Viðvikjandi eystri sprungunni, sem liann raunar
liefði ekki heyrt um fyr, þá væri rétt að bora þar sem
fyrst til að ganga úr skugga um hvort einnig þar
væri vatnsmagn fyrir hendi, sem auka mætti með
borunum. Með öðrum orðum, það sem rannsaka
þarf, er: Stefna á neðanjarðar rennsli, hvaðan það
kemur og hversu mikið vatnsmagn er fyrir hendi.
Næsta atriði er hvort leggja skuli eina pipu til
bæjarins eða tvær. Taldi liann eina pípu veita nægi-
legt öryggi og benti i því sambandi á að vatnsveitur
i slórborgum erlendis eru lagðar með einni aðfærslu-
æð, þó vitað væri að fólkið myndi standa uppi gjör-
samlega ráðþrota ef æðin hilaði; reynslan hefði þar
sýnt, að tvær æðar eru ekki nauðsynlegar. Ilafi hann
komið fram með þessa athugasemd í blaðagrein, en
H. S. hafi svarað þvi til, að fólk geti ekki geymt hit-
ann, eins og hægt er að geyma kalt vatn. Það væri að
vísu rétt, en liinsvegar væri hægt að komast af með
upphitun í bili með rafmagnsofnum, því aldrei
myndu viðgerðir taka það langan tíma.
Því næst vék ræðumaður að samanburði á hita-
veitum frá Reykjum og Krísuvík.
Niðurstaða H. S. væri sú að hitaveita frá Krísu-
vík væri um 4 miljónum dýrari en Reykjaveitan. 1
blaðagrein eftir H. S. hefði þó munurinn á kostnað
aráætlunum ekki verið nema um 2 miljónir. Þar
sem niðurstaðan i fyrirlestrinum væri nýrri, yrði að
ganga út frá að hún væri að dómi H. S. sú rétlari.
Þá vék ræðuinaður máli sínu að hinni teknisku
lilið virkjunarinnar.
Bjóst hann við að fara mætti með kælingu í ofn-
unum allt niður í stofuhila án þess að meðalhitastig
lækkaði frá því sem ráðgert væri í áætlun hæjar-
verkfræðings.
Með því að nota yfirliitað valn þyrfti rúmlega
1001/sek. Ef hitastig frárennslisvatns er 45°, þarf
117 I/sek., en með kælingu í ofnum niður í 35° þarf
um 105 I/sek. Virkjunin yrði þá þannig, að yfirhitað
vatn, 135. stiga heitt yrði flutt til bæjarins, en þó að-
eins i geymana. Þar vrði vatnið blandað, en ekki með
köldu vatni, heldúr með frárennslisvatni og fengist
þá 85°—95° heitt vatn frá geymunum. Þyrfti þá
enga hitara í húsunum. Aukaleg útgjöld við bæjar-
kerfið miðað við Reykjaveiluna, væri kostnaður við
dælur og tvöfaldar leiðslur að nokkru leyti, en sú
kosnaðaraukning yrði aldrei nein % milljón eins og
II. S. hafi náðgert.
Koslnaðarmun á aðfærsluæðum frá Krísuvík og
Reykjum liafi H. Sig. áællað 1198.000 kr. Myndi
hann aldrei leggja til að gerðar yrðu tvær pípur frá
Krisuvík. Hvað öryggi viðvikur mætti benda á að
leiðslur að einslökum húsum væru einfaldar, þann-
ig að ef þar bilaði leiðsla, yrði liúsið hitalaust á með-
an á viðgerð stendur. Einnig mætti benda á að við
Laugaveituna er ekki nema ein aðfærsluæð. Öryggið
má auka allverulega með betri og vandaðri einangr-
nn. Ilví væri þá ekki ráðgerð ein pipa frá Reykjum
í stað tveggja, eftir að liafa fengið þcssa reynslu.
Heppilegasla pípuvídd fyrir Krisuvíkurveituna
væri 300 mm. Með sömu einangrun, annað dytti sér
ekki í hug, vrði hitatap 9°. Iliti vatnsins í Iírísuvík
væri 144^ en komið í geymi í Reykjavík 135°. Þrýsti-
tapið væri 6,7 mm/m lengdar og mólstaða því 214
m hrutto en 157 m netto, þ. e. þegar liæðarmismun-
ur heggja staðanna hefir verið tekinn til greina.
Þrýstitapið við Reykjaveituna væri 148 in; það væri
því mjög svipað i báðum tilfellum.
Sparnaður við að liafa aðeins eina pipu frá Krisu-
vík næmi 1,4 milljónum. Við það að enga hilara
þyrfti í húsin spöruðust 750.000 kr. Væri þá sparn-
aður 2,150,00 kr., en það væri nálega sama og H. S.
hefði áællað mismun á Krísuvíkurveitu og Reykja-
veitunni. Hér við bættist kostnaður við dælur og
leiðslur að geymunum fyrir 35°—45° frárennslis-
vatn húsanna. Þar sem þrýstingurinn væri tekinn af
og vatnið 95° Iieitt, yrði töluverður sparnaður þareð
geymarnir þyrftu ekki að vera eins stórir. Áætlaði
hann sparnað við það 135000 kr.
Bæjarkerfi hefði H. Sig. talið 2 miljónum króna
dýrara fyrir Krisuvíkurvatn en Reykjavatn. Kvaðst
hann fullyrða að það væri ekki rétt. Þegar vatnið færi
95° lieilt frá geymunum, yrðu pipurnar grcnnri en
ef vatnið færi 83° heitt frá geymunum, eins og ráð-
gert er við Reykjaveitu. Af þessum ástæðum yrði
hæjarkerfið alls ekki dýrara, en sennilega nokkru
ódýrara.
Að öllu þessu athuguðu verður árangurinn sá, að
hitaveita frá Kristuvik, með einni pípu, verður um
200.000 kr. ódýrari en hitaveila frá Reykjum, eins
og hún er áætluð af verkfræðingum bæjarins.
Ræðumaður kvaðst að lokum vilja geta þess að
hér væri um bráðabirgðatölur að ræða og áskildi
hann sér rélt til að leiðrétta þær síðar, ef annað
reyndist réttara.