Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 15.12.1937, Blaðsíða 7

TÍMARIT V. F. I. 19 37
59
Ben. Gröndal. I skýrslu bæjarverkfræðings er liita-
þörf bæjarins niiðuð við 20 stiga stofuhita og 15
stiga frost, þ. e. 35° mun á inni og útihila.
Það er bent á það, að þegar reiknuð sé út venju-
leg miðstöð, sé bætt við 10% vegna uppkyndingar,
en talið að þegar um ræði laugahita,megisleppaþessu
álagi. Þessi ályktun mun dregin af þeirri reynslu
sem hér liefir fengist í þeim liúsum sem nú eru hit-
uð frá Laugunum. Þeíta er ekki mikilsvert atriði, en
eg vil þó henda á að sú reynsla sem fengin er í þess-
um húsum, gefur i þessu atriði ranga mynd af vænt7
anlegum rekslri á almennri liitaveitu, þar sem vatnið
væri selt eftir mæli og húseigendur hefðu liag af að
nota sein minnst vatn. Þar sem liitinn er seldur án
mæla, liefir liúseigandi engan liag af því að spara
hitann og opnar því venjulega að fullu fvrir að-
færsluæðina, svo valnið streymir dag og nótt og
verði of lieitt i stofunum, sem auðvitað oft skeður,
eru opnaðir allir gluggar og dugir ekki til. íhúðin
er því heit allan sólarliringin og kemur liér auðvitað
ekki til greina að leggja nein 10% á hitaþörf hússins
vegna uppkyndingar á morgnana.
Öðru máli er að gegna þegar vatnið verður selt
eftir mæli, þá má ganga út frá því sem vísu, að lok-
að verði fyrir vatnið á kvöldin um háttatima, rélt
eins og eldurinn nú er falinn undir miðstöðvarkatlin-
um. Húsið kólnar þá yfir nóttina álíka og nú tíðk-
ast. Um fótaferðatima er hitinn settur á og ]iá þarf
viðauka eins og áður til að hita liúsið upp, þó ef til
vill kunni liann að verða nokkru lægri en við kola-
kyndingu.
í skýrslunni er talið að ca. 15% af hitaframleiðslu
miðstöðvarketilsins fari til hitunar á neyzluvatni og
er ]iað einnig mín reynsla.
1 skýrslunni er niðurstaðan sú, að bærinn þurfi
eins og liann er nú
Qn= 51,6X10 °kg/li
og fullhygður Qr= 94 X 10 «kg°/h
Eins og eg gal um áðan er hitalap hygginganna
miðað við 20° innihita en -h-15° útihita. Þessi útihiti
er að vissu leyli valinn af handa hófi, en reynslan
hefir sýnt að miðslöðvar sem reiknaðar eru út eftir
þessum tölum, hafa nokkuð hæfilega ofna og katla-
stærðir, þegar um kolakyndingu ræðir. En reynslan
sýnir einnig annað og það er að l'á dæmi eru til þess,
að kynda þurfi miðstöð sem þannig er útrciknuð
upp i 85° þó útihitinn verði -h-15°, með öðrum orð-
um að þessi maximumtala á útreiknuðum hitaein-
ingum er sjaldan lil slaðar við -h-15°.
Þetta kemur einnig lieim við álil hins ]iekta þýzka
hitafræðings, Magistrathaurat Berlit, sem lagt hefir
og stjórnað hitaveitunni í Wieshaden. Hann scgir á
hitunarkongress sem lialdinn var í Dortmund 1930:
að algcngt sé að katlarnir við hitaveitur (sem liér
svarar lil jarðhitalindanna) hafi verið gerðir of stórir
vegna þess að þeir hafi verið miðaðir við hæsta út-
reiknaða hitaálag sem að raunverulega aldrei eigi
sér stað. Síðan segir liann frá því að sú reynsla liafi
fengist veturinn 1928—29 sem hafi verið óvenjulega
harður þar i landi, að á allra kaldasta deginum hafi
aðeins verið notað 75% af hinni útreiknuðu mestu
hitaþörf.
í skýrslu hæjarverkfræðings er svo um mælt, að
reynslan með hitun þeirra liúsa, sem nú liafa lauga-
hita sé sú, að retúr-vatn fari ekki heitara en 45° út
úr ofnunum.
Ef reiknað er hagkvæmast tilfelli um nýtinguna
sem er, að frárennsli miðstöðvarinnar sé ekki bland-
að saman við aðrennslisvatnið, verður meðalhiti ofn-
anna
80-±^ = 02,5"
Þar sem nú ofn i venjulegri miðstöð er reiknaður
út lil að fullnægja
Wmax í 15° frosli með ° !T-0o= 75° I
meðalhita, lála ofnarnir frá sér samkvæmt tilraun-
um Rietschels um hitagjafa
W
ms»x-~ir)
02,5=20=8
75-7-20-7-8
34.5
47
= 0.735 Wm8X
eða m. ö. o. mjög nálægt sömu reynslu og fengist
liefir í Wiesbaden.
Er þvi að mínu álili full ástæða til að segja að
lækka mcgi hér hina útreiknuðu hitaþörf með 25%
og reikna með að hærinn þurfi, eins og hann er nú
Q, = 51,0X10°. 0,75 = 38,6 • 10° kg°/li
og fullhyggður
Qf = 94 • 10° • 0,75 = 70,5 • 10° kg°/h
Með því að stækka ofna liúsanna þannig að með
fullu álagi fáist 45° hitafall eða frárennslisvatnið sé
35° fæsl liið nauðsynlega vatnsmagn
38,0 • 10«
45 • 3600'
240 I sek.
Ef nú reiknað er eins og gert er í skýrslunni með
14 klst. fullu álagi á sólarliring og 10 klst. með (4
dagsálag, verður nauðsynlegt meðalrennsli til vatns-
gevmanna
0,69- 240 * 100 litr./sek.
Nii er Jiað svo að algengt er að reikna með (4
álagi að næturlagi um liús sem mikið liggur við að
ekki kólni, eins og t. d. sjúkraliús, en í venjulegum
íhúðarhúsum myndi vera farið með valn sem selt er
eflir mæli á sama hátt og nú er gert um oliukynt
hús, sem sé hætt að kynda á nóttunni. Eg get því vel
liugsað mér að óhætt væri almennt að reikna t. d.