Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 15.12.1937, Blaðsíða 14

66
TÍMARIT V.F.Í. 193 7.
lægju eftir vissum línum eða sprungum. Kvað liann
þá hafa verið heppna á Reykjum, að hitta alltaf
á vatn, oð henti það á, að vatnsæðarnar þar væru
mjög þéttar.
Oft er það yfirborðsvatn, sem upp úr horhol-
unum kemur, og hefir það við laugar oft
sýnt sig með því, að ýms efni, og þá liclzt köfn-
unarefni og argon, eru þar í sama lilutfalli og i
loftinu. Benti þetta á, að þessar lofttegundir væru
af atmospheriskum uppruna.
Yfirborðsvatn getur á ýmsan hátt komist að hor-
holunum, oft getur það komið langar lciðir að,
eftir lagi, sem flytur vatn.
Við horanir í Gullmýrinni, fyrir mörgum árum,
henti margt á, að eitt slíkt vatnsflytjandi Jag væri
í 6—700 metra dýpt. Boranir við Laugarnar sýndu,
að Jiiti vex þar lítið með borunardýpt, en liita-
gradientinn í Gullmýrinni benti til þess, að lauga-
liitinn væri þar i 6—700 m. dýpi. Taldi rétt, að
borað væri dýpra við Laugarnar, þvi að þar
hafi verið hætt, þegar Jjorinn sem þá var, koinst
ekki lengra niður. Væri liinsvegar liægt að komast
niður í það dýpi, sem liitagjafinn lægi i, væri það
miklu öruggara og von um meira vatn. Væri þá
og komið í veg fyrir þá áhættu, að liilta eigi á
vatnsæð við liorun.
í áætlun er gert ráð fyrir tveimur leiðslum fyrir
350 I/sek, og er kostnaður við þær 1,8 milj. krón-
ur, eða rúmlega 5000 kr. pr. lit./sek. Boranakostn-
aður liefir orðið 1100 kr. pr. 1/sek. Ef Iiorað er
í Reykjavík eða nágrenni, mega þær boranir vera
5-faIt dýrari en á Reykjum. Það gelur því verið
æskilegt, að bora i nágrenni Revkjavíkur um 1000
m niður og sjá, hvern árangur það gefur.
Að visu er ekki gerandi lítið úr þeirri von, að
meira vatn fáist á Reykjum; þó er ekki rétt, eða
a. m. k. djarft, að extrapolera upp í tvöfalt vatns-
magn, horið saman við það, sein nú er fyrir hendi.
Sjálfur kvaðst hann varla geta gert sér vonir um
meira vatn, en sem svaraði 200 I/sek. Af þeirri
ástæðu væri réttara, að hafa aðeins eina pípu til
bæjarins, og hafa heldur stórar þrær og miðla
vatni i 3—4 daga. Auk þess mætti hafa kolamið-
stöð, til að halda vatninu heitu, eða gjöra það
með rafmagni, ef ódýrara verður.
Að lokum kvaðst ræðumaður vilja geta um eina
aðferð, sem hann og Steingr. Jónsson hefðu revnt
lítillega við Laugarnar. Það væri, að dæla lofti
niður í liolurnar. Við tilraunina hefðu þeir fengið
dálitla vatnsaukningu í bili, en þó hefði tilraun-
in ekki horið sem heztan árangur. Kvað liann verl
mundu, að reyna þetta með nýjum aðferðum og
tækjum, og hjóst, hann við að auka mætti vatnið
á þann hátt allverulega, að minnsta kosti um stull-
an tíma.
Steingrímur Jónsson kvaðst geta upplýst, út af
því, sem Þorkell Þorkelsson liafði sagt um Laug-
arnar, að við tilraunina, sem gerð var með loft-
pressuna, jókst valnið frá 18 litr. á sek., sem við
töldum að væri i Laugunum þá, upp í 23 lít/sek.,
eða um 5 lílra.
Pressan dældi i 4 klst. samfleytt, þar af mátti
telja, að siðustu stundirnar væri ástandið statt.
(slationært).
Eftir það bilaði pressan, svo að tilrauninni varð
ekki haldið áfram lengur.
En þetla hendir til, að með dælingu megi fá
meira vatn upp, að minnsta kosti um stundarsakir,
og mun því þessi aðferð, eða að dæla köldu vatni
niður og hita það upp með jarðhitanum, vera
miklu álillegri til þess að miðla vatni, en að gera
stóra valnsgeyma ofanjarðar, því að þeir verða
alll of kostnaðarsamir, þegar um margra daga
geymslutíma er að ræða.
Því næst sagðist hann skilja orð frummælanda
þannig, að hann hugsaði sér í raun og veru að
hitaveitan yrði lögð um allan bæinn, en að tillag-
an i áætluninni væri orðuð sem varlegast, af því,
að það myndi vekja óánægju, ef lagt vrði örara
um hæinn, en veitan gæti fullnægt hitaþörfinni.
Kvaðst hann gleðjast yfir þessu, af því, að þá væri
í rauninni ekki svo mikill skoðanamhnur í mál-
inu. Hann teldi aðeins, að það myndi vekja enn
meiri óánægju, ef helmingur hæjarhúa hefðu heitt
vatn, sem aðeins væri notað frá 80° hita niður í
45° eða um 35°, og síðan látið renna út í holræs-
in, en hinn lielmingur bæjarmanna liefði ekki að-
gang að heitu vatni.
Það væri með þessu of langl gengið í að gera
varlega áætlun, og það því fremur, sem hægt væri
að sýna fram á, að liægt væri að liagnýta vatnið
mun betur, hæði með þvi að nota meiri liita úr
hverjum lítra, og með því að nota hjálparhitun
i viðlögum.
Til þess að sýna fram á, að þetta yrði ekki til
þess að auka kostnaðinn, heldur þvert á móti, hefði
hann snúið sér til veðurstofustjóra Þorkels Þorkels-
sonar, sem hefði verið svo vænn, að láta vinna
fyrir sig skýrslu um hitastigið i Reykjavík, kl. 8
morguns, síðustu 6 árin, yfir vetrartímann, frá 1.
okt. til 30. apríl. Tíminn kl. 8 morguns hefði ver-
ið valinn af þvi, að hitinn þá mun vera mjög ná-
lægt meðalliitastigi sólarhringsins, og hefir því rétt-
ara gildi við uppliitunarútreikninga, en t. d. lág-
markshitinn, sem er oflast nær á nóttunni, einmitt
Jiegar liitunarþörfin er minni.
Skýrsla veðurstofustjórans sést hér á eftirfarandi
töflu. Sýnir fyrsti dálkurinn hitasligið í C° -j- og
-H eftir ]iví, hvort hiti er eða frost, og annar dálk-
urinn sýnir dagafjöldann, sem tillekið hitastig hef-