Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 15.12.1937, Blaðsíða 17

T í M A R I T V.F.Í. 1 9 3 7.
69
arstöð, að liana mætti auka til þess að taka að
sér liitaþörfina í aftaka kuldum, sem fyrir koma
með margra ára millibili. í jan.—fehr. 1918 hefði
verið liér 20—25° frost á hverjum xnorgni í einar
3 vikur samfleytt. Væri gerl ráð fyrir, að slikur
frostakafli kæmi nú aftur í vetur, þá hafa liðið
20 ár síðan samskonar kafli var síðast. Væri hita-
veitunni ætlað að sjá fyrir þessari hitaþörf einn-
ig, hefðu litrarnir, sem til þess liefði þurft, átt að
renna ónotaðir i 20 ár samfleytt, og síðan aðeins
notaðir í 3 vikur. Þótt kostnaðurinn við hjálp-
arstöð, sem taka ætti á sig hitaþörfina svona sjald-
an, yrði án efa minni en með heila vatninu, þá
yrði hann þó einnig nokkur þegar um svo litla
notkun væri að ræða. Þess vegna væri það mikils-
vert atriði í þessu samhandi, livort eigi sé unnt að
auka afköst hitaveitunnar um stundarsakir, með
því að dæla köldu vatni niður í borholur og láta
jörðina hita það upp,’ eða dæla örara upp úr lxol-
unum.
Þá nefndi hann aftur húsnæðisskýrslurnar, og
sagðist út frá talningunni 1928 liafa giskað á, að
30—40% af íbúðum í Reykjavík væru miðstöðvar-
lausar, en þetta hefði nokkra þýðingu i sambandi
við notkun heita vatnsins, af því, að þegar lagt
verður í þessar íhúðir, er liægt að ráða gerð þeirra
miðstöðva, sem þar eru nolaðar, þannig að þær
henti betur hitaveitunni, en þær miðstöðvar, sem
fyrir eru í bænum, og geti því notað vatnið miklu
lengra niður, allt niður i 20°.
í áætluninni er reiknað út, að það svari kostn-
aði fvrir húseiganda, að stækka miðstöðvarofnana,
ef mælar eru notaðii-, þá ætti það að vera enn
betra að miða við hina stóru ofnfleti, þegar nýj-
ar miðstöðvar cru lagðar.
Það væri sérstök ástæða, að gera reglugjörð um
miðstöðvar, þannig að þær hentuðu bezt hitun með
þessu heita vatni, þá kemst hvert hús af með
minnst vatn, og verður það hagur bæði liúseig-
anda og hitaveilu. Það væri einnig sérstök ástæða
til þess að atlmga hitunaraðferðina í húsum liér
nánara, því að rannsóknir, scm gerðar hafa verið
á síðari tímum, hafa sýnt það, að venjuleg mið-
stöðvarhitun er ekki eins þægileg og lioll og hún
gæti verið.
Eins og kunnugt er, eru ofnarnir núna hafðir
neðan lil í lierbergjunum, og loftið liitað upp með
því að láta það streyma upp með ofnunum, loft-
ið hitar svo upp aftur á sama hátt, með því að
slreyma um lierhergið, og þá, sem í því eru. Jafn-
vel þótt liitastigið sé 20—22° C, er ekki meir en
svo, að fólk, sem heldur kyrru fyrir, hafi nægan
liita á þennan hátt. Loftstraumurinn hefir, auk
þess, ýmsa ókosti; verkar stundum sem óþægileg-
ur súgur, og flytur með sér ryk. Við rannsóknir
á beztu Iiitunarskilyi'ðum, liefir komið í ljós, að
mönnum liður betur, ef nokkur liluti hitunarinn-
ar er geislaliitun, en loftstraumshitunin að sama
skapi minni, og þarf lofthitinn ekki að verða nema
14—16° og hitunin getur þó orðið þægilegri en ein-
tóm lóftstraumshitun. En þá er einriig um vatns-
sparnað frá hitaveitunni að ræða, eða að minnsta
kosli möguleika á að nota vatn við lægra hitastig.
Við þessar hitunaraðferðir eru ofnarnir settir of-
an til í herbergin, oft í loftin, sem eru nægilega
stór til þess, að fá megi stóra liitafleti með lágu
hitastigi. Væri í rauninni full ástæða til þess, að
félagið beitti sér fyrir því, að fá sérstakan fyrir-
lestur fluttan um þessar rannsóknir á upphitnn
lnisa og lýsingu á þessum nýju hitunaraðferðum.
Að endingu kvaðst liann vilja vekja athygli á
því, sem Þorkell Þorkelsson hefði sagt, um þörf-
ina á auknum rannsóknum á liverum og laugum
og sérstaklega þar, sem farið væri að liagnýta liit-
un eða verið væri að því, og taldi, að ekki þvrfti
að lala frekar fvrir tillögu, sem liann hefði nefnt
á siðasta fundi, og sem hann mvndi hera hér upp
á eftir, að félagið reyndi að heita sér fvrir því,
að meiri rannsóknir yrði gerðar um jarðhitann
hér á landi, en verið hefði.
Benedikt Grcndal fór nokkrum orðum urn sam-
anburð á Revkjum og Krísuvik, en dvaldi þó að-
allega við hitaþörf bæjarins og hve mikið væri
hægt að nota af hitamagni vatnsins.
Ernil Jónsson gerði enn ýtarlegri samanburð á
Reykjum og Krísuvík og færði enn á ný rök að
því, að nægilegt væri að hafa eina aðfærzluæð.
Nokkrir fleiri fundarmenn tóku til máls, en
höfðu aðeins örstuttar athugasemdir fram að hera.
Þá las fundarstjóri upp svohljóðandi tillögu, er
komið hafði frá Steingrími Jónssyni.
„Verkfræðingafélag íslands álvktar að kjósa
5 manna nefnd, til þess að koma fram með á-
lyktun og tillögui*, er stutt geti að því, að ýtar-
legar og almennar rannsóknir yrðu gerðar á
hverasvæðum, enda verði sú ályktun eða til-
lögur ræddar á félagsfundi.“
Um tillöguna urðu mjög litlar umræður, enda
voru flestir henni meðmæltir.
Var tillagan því næst horin undir atkvæði og
samþykkt með 29 samhljóða atkvæðum.
1 nefndina voru kosnir þeir: Þoi*kell Þorkels-
son, Emil Jónsson, Helgi Sigurðsson, Steingrímur
Jónsson og Benedikt Gröndal.
Fleira var ekki tekið fj'rir, og fundi slitið kl. 1
eftir miðnætti.