Dagblaðið Vísir - DV - 15.01.2004, Blaðsíða 3

DfV Fréttir
FIMMTUDAGUR 15. JANÚAR 2004 3
Má Hannes ekki skrifar vondar bækur?
Það er satt sem sagt er. Sumt fólk
má ekki hugsa um Hannes Hólm-
stein án þess að verða alveg tauga-
bilað. Hann hefur einkennilegt lag á
að reita fólk til reiði. Kannski er það
hin ögrandi, vígreifa sjálfumgleði í
fari hans. Og kannski er eitthvað
hæft í því sem Stefán Snævarr sagði
í viðtali við mig um daginn: Hannes
hefur leikið vinstra fólk afar grátt.
Inn í heim vinstrimennskunnar,
fullan af skáldabulli og gömlum
tuggum, kom Hannes með grjót-
harðar kenningar sem feyktu öllu
draslinu burt. Núorðið hafa hug-
myndirnar sem Hannes hóf að boða
kringum 1975 meira að segja lagt
undir sig Samfylkinguna, flokkinn
sem flestir vinstri sinnaðir mennta-
menn finna til samkenndar með.
Svo fer hann að kássast utan í
sjálfan Kiljan. Andstæðingar hans
urðu svo æstir að þeir reyndu að
koma í veg fyrir að gæti skrifað bók-
ina. Þeir reyndu líka að koma í veg
fyrir að hann fengi útgefanda. Vertu
úti, sögðu þeir. Það var talað um að
hann væri „boðflenna". Raunar er
dálítið til í því. Rétt fyrir jólin var
haldin veisla til að fagna útgáfu bók-
ar Hannesar. Hún fór fram í sjálfri
Rúblunni, gamla höfuðvígi Máls &
menningar, reistu af Kristni E. fyrir
rússagull. Þangað mættu eins og
uppstrílað hernámslið í jakkafötum
Björn Bjarnason, Kjartan, Gísli
Marteinn og allir hinir úr Flokknum.
Á ljósmyndum brostu sjálfstæðis-
broddarnir glaðbeittir framan í
þjóðina; spæling vinstri intelligensí-
unnar virtist algjör. Á endanum var
það meira að segja forleggjari
nóbelskáldsins sem gaf út bókina.
Boðflennurnar höfðu tekið yfir boð-
ið - eða að minnsta kosti hafði það
þurft að færa sig í lakari húsaskynni.
Uppi á Gljúfrasteini sitja konur
flokksmanna og raða skjölum
skáldsins.
Móðursýkisleg og þráhyggju-
kennd viðbrögð
Viðtökurnar við bókinni eru eftir
þessu. Móðursýkislegar og þrá-
Kjallari
Egill Helgason
lætur til sín taka í
„stóra Hannesar-
málinu"
hyggjukenndar. Og það er ekki
næstum búið. Það er óskaplegt að
heyra menn tala um ritþjófnað, lög-
brot, dómstóla og rannsóknar-
nefndir (líklega í beinni útsendingu í
Víðsjá). Nú á rektor helst að áminna
Hannes - eða hreinlega reka hann!
Fræðimannsheiður hans er sagður
ónýtur. Erfmgjar skáldsins hóta að
fara burt frá Eddu. Þetta eru ofboðs-
leg viðbrögð og langt umfram það
sem bókin gefur tilefni til.
Einu sinni skrifaði Hannes
sprenghlægilega grein sem hét „Má
Þorsteinn Thorarensen ekki gefa út
vondar bækur?“ Jú, auðvitað mátti
hann það. Ég er ekki að segja að
Hannes hafi sett saman svo afskap-
lega slæma bók en hún er gölluð.
Hún verðskuldar ekki rannsóknar-
rétt en hann verður að taka til sín þá
gagnrýni sem hann á skilið. Víða í
bókinni fer hann alltof nálægt text-
um Halldórs; það er á engan hátt
refsivert en ekki áhugavert. Hann
gerist sekur um missagnir sem hefði
verið auðvelt að komast hjá. Að
sumu leyti má segja að bókin sé ekki
fullkláruð; það er búið að draga
saman mikið efni en á köflum á eftir
að skrifa hana.
Prófraun í næsta bindi
Sagan sem mig langar að heyra
Hannes segja hefst í reynd ekki fyrr
en í næsta bindi. Margt í fræðunum
um Laxness er skelfing margtuggið.
Ég er ekki viss um að hann hafi margt
að segja um skáldskapinn sem bætir
einhverju við. Kvennafarssögur sem
slaga upp í að vera hundrað ára eru
mátulega spennandi. Hnyttin tilsvör
og sögur af skrítnum körlum og kerl-
ingum held ég að Hannes ofmeú sem
skemmtiefni.
Ef til vill hefði Hannes einfaldlega
mátt láta vera að rekja bernsku og
mótunarár Kiljans, heldur einbeita
sér að því að setja saman einhvers
konar pólitíska ævisögu hans - HKL
með öld öfganna að baksviði. Til
þess hefur hann menntunina og
sinn einbeitta vilja. Næsta bindi
verður prófraun. Það er tími Búk-
harínréttarhaldanna, finnagaldurs-
ins, griðasáttmálans, gúlagsins,
Ungó, atómsprengjunnar, hersins
og Nató. Sá hluti bókarinnar verður
að standast ítrustu kröfur; það verð-
ur farið fram á túlkanir og grimma
analýsu - það verður ekki tekið gilt
að segja að lesandinn muni túlka
sjálfur. Þarna verður líka að koma
fram eitthvað nýtt. Vonandi verður
þá efni bókarinnar til umræðu en
ekki að Hannes skrifaði hana.
Kapphlaupið við Halldór
Guðmundsson
Ég er ekki viss um að Hannes eigi
að flýta sér að skrifa þessa bók. Hug-
myndin um að vera í kapphlaupi við
Halldór Guðmundsson, helsta bók-
menntapáfa vinstri manna, hafði
visst skemmtanagildi þegar hún
kom fram í sumar en hún er barna-
leg. Að vera á undan er lítill sigur
þegar svo mikið viðfangsefni er ann-
ars vegar. Hafi Hannes álitið í sjálfs-
ánægju sinni - sem er oft svo rífandi
skemmtileg - að þetta yrði létt verk,
þá er það misskilningur. Það er hægt
að sökkva með þessu. Og margir
vildu svosem sjá hann fara þá leið.
Spurning dagsins
Heilbrigðiskerfið í kreppu?
Alvarlegar brotalamir
„Við þurfum framtíðarlausn íheilbrigð-
ismálum þjóðarinnar. Núgildandi kerfí
með stökum tímabundnum plástrum
gengur ekki upp. Þrátt fyrir mikið fé í
heilbrigðiskerfínu eru alvarlegar
brotalamir þar s.s. í máiefnum geðfatl-
aðra og varðandi fjölda hjúkrunar-
rýma. Það þarfm.a. að breyta for-
gangsröðun, skilgreina hlutverk stofn-
ana, skoða ný rekstrarform og fjár-
mögnunarieiðir, gera stjórnkerfísbreyt-
ingar og láta fjármagnið fylgja sjúk-
lingum í mun meiri mæli."
Ágúst Ólafur Ágústsson,
alþingsmaður Samfylkingar.
„Kerfinu er
handstýrti
kreppu, svo sem
með því að
leggja ekki til
fjármuni sem
þarf.Á vegum
heiibrigðisráðu-
neytis starfar
nefnd sem er að endurskoða allt kerfíð,.
en í niðurskurði á Landsspítala er ekki
beðið eftir niðurstöðum hennar heldur
vaðið í málið og afleiðingar eru ófyrirséð-
ar."
Kristín Á. Guðmundóttir, formaður
Sjúkraliðafélags Islands.
„Við verjum
meiri fíjármun-
um í þennan
málaflokk en
flestir og eigum
framúrskarandi
starfsfólk á
þessu sviði. Eig-
um þó í erfíð-
leikum með að uppfylla kröfur um marg-
vísiega þjónustu. Því eigum við að vera
opin fyrir hugmyndum um kerfísbreyt-
ingar, samkeppni og einkarekstur til að
nýta betur krafta og fjármuni."
Birgir Ármannsson, þingmaður
Sjálfstæðisflokks."
„Mikið skortir á
að horft sé á
mál heildstætt
og niðurskurð-
ur á Landsspít-
ala þýðir út-
gjöld annars
staðar. Meintur
sparnaður í
málaflokknum
er oft handahófskenndur. Hvað varðar
málefni geðsjúkra þarfað auka sam-
starf heilbrigisþjónustu og félagmálayf-
irvalda, því þetta eru óaðskiljanlegir
þættir."
Sveinn Magnússon, framkvæmda-
stjóri Geðhjálpar.
„Kerfíð er
hvorki í öng-
stræti né mol-
um, en alltaf
má beturgera.
Við verjum
miklum fjár-
munum til
málaflokksins
og lífaldur er
óvíða hærri en hér - og ungbarnadauði
hvergi minni. Hinsvegar þarfalmenn-
ingur að fá skýrari tilfínningu fyrirgæð-
um þessarar þjónustu."
Jórunn Frímannsdóttir, ritstjóri
Doktor.is
Guðmundur Páll
og sannleikurinn
Jóhannes Geir Sigurgeirsson,
stjómarformaður Landsvirkjuna
I grein í DV 13. þessa mánaðar
heldur Guðmundur Páll Ólafsson því
enn fram að ég hafi sagt að virkja beri
Jökulsá á Fjöllum. Nú
tilgreinir hann hvar
það hafi verið og
nefnir í því samhengi
samráðsfund Lands-
virkjunar sem var 4.
aprfl síðastliðinn (ekki
„nákvæmlega 18 maí“
eins og Guðmundur
Páll segir). Nú vili þannig til að allt
sem ég sagði þar er skráð í ræðu
minni sem var dreift á fundinum.
Hana er einnig að finna á heimasíðu
Landsvirkjunar, lv.is. Um þetta mál-
efni sagði ég eftirfarandi eftir að hafa
fjallað um kynni mín af þjóðgörðum
og landnýtingarstefnu í Bandaríkjun-
um:
„Það hefur verið sagt að miklar
samlfkingar séu á milli Grand
Canyon þjóðgarðsins og Colorado
árinnar og Kárahnjúkasvæðisins. Að
mínu mati þarf mikið hugmyndaflug
til þess að bera Hafrahvammagljúfur
saman við Grand Canyon. Eftir að
hafa kynnt mér staðhætti þar vestra
finnst mér miklu nær að segja að við
stæðum í sömu spomm og þeir efvið
værum í dag búin að virkja Jökulsá á
Fjöllum bæði ofan og neðan við
Þjóðgarðinn í Jökulsárgljúfrum. Enda
er mun nær lagi að segja að þau séu
„örútgáfa" af Grand Canyon. Eins og
kunnugt er þá em engin áform uppi
um virkjanir í Jökulsá á Fjöllum."
Þetta er það eina sem ég sagði um
Jökulsá á Fjöllum á þessum fundi og
var gert til þess að draga fram að við
ættum okkar „örútgáfu" af Grand
Canyon algjörlega óskerta, andstætt
„fmmútgáfunni" og að það væru
engin áform uppi um breytingu þar
á. Sannleikurinn er nefnilega sá að
hvorki í rituðu eða mæltu máli er
hægt að hafa eftir mér þær skoðanir
sem Guðmundur Páll gerir mér upp í
sínum málflutningi.
Þessar skoðanir áréttaði ég síðan í
grein í Morgunblaðinu þann 24. maí
síðastliðinn og einnig í grein í sama
blaði 11. desember nú í vetur. Þar tók
ég undir sjónarmið sem Roger Crofts,
stjórnarmaður í Alþjóðlegu náttúm-
verndarsamtökunum og fyrrverandi
framkvæmdastjóra Náttúmverndar-
stofnunar Skotlands, hafði sett fram
Lesendur
um Vatnajökulsþjóðgarð og verndun
Jökulsár á Fjölum. Ég hvet þá sem
vilja vita sannleikann í þessu máli að
kynna sér þessar greinar.
Það er ekki þess vert að elta ólar
við annað í grein Guðmundar Páls.
Þar er annarsvegar um að ræða ára-
tuga gamlar hugleiðingar sem em
ekki í umræðunni í dag og hins vegar
skyldu Orkustofnunar að draga fram
alla hugsanlega virkjunarkosti á við-
komandi svæði til samanburðar í
umhverfismati vegna orkumann-
virkja. Hann hefði alveg eins getað
tínt til að í vinnu rammaáæúunar um
orkunýtingu er virkjun Jökulsár á
Fjöllum á öllum sviðum tekin til sam-
anburðar. Ekki reikna ég með því að
hann telji að með því séu þeir sem
unnu þá vinnu að leggja til virkjun ár-
innar. Þess ber að geta að í vinnu
rammaáæúunarinnar kemur fram að
erfitt sé um vik vegna takmarkaðra
gagna um virkjun árinnar, sem er
enn ein staðfestingin á að það er ekki
verið að vinna að málinu.
Það er væntanlega að bera í
bakkafullan lækinn að æflast til þess
að Guðmundur Páll dragi orð sín til
baka. Hitt hlýt ég að vona að fram-
vegis skoði hann þau gögn sem fyrir
liggja áður en hann fer með hluti í
fjölmiðla sem síðan reynist enginn
stafur fyrir.
DV tekur við lesendabréfum og
ábendingum á tölvupóstfanginu
lesendur@dv.is. DV áskilur sér rétt til að
stytta allt það efni sem berst til blaðsins
og birta það í stafrænu formi og í
gagnabönkum án endurgjalds.
Mikill niðurskurður er framundan á Landsspítala, deilt var við sér-
fræðilækna og álögur á sjúklinga aukast stöðugt.

Siálfsvarnarskóli íslands
Alvöru sjálfsvörn.
Sjálfsvarnarskóli íslands býður upp á námskeið
í sjálfsvörn fyrir alla aldurshópa. Við erum með
sérstaka tíma fyrir börn og unglinga.
Byrjendur eldri en 16 ára hafa fjölda tíma til
þess að æfa alvöru sjálfsvörn. Jiu Jitsu eykur
sjálfstraust og aga. Byggir á tækni, tökum og
lásum.og er sjálfsvörn ekki keppnisíþrótt.
Jiu Jitsu hentar jafn ungum sem öldnum.
Það er alltaf hægt að byrja að æfa.
Kennslustaður
820-3453 almennar upplýsingar.
863-2804 þjálfari barna og unglinga.
I___________
www.sjalfsvorn.is