Bændablaðið - 07.07.2011, Blaðsíða 20

20 Bændablaðið | fimmtudagur 7. júlí 2011
Hægt hefur miðað í sókn
Íslendinga í annarri orkufram-
leiðslu en raf- og jarðhitaorku.
Gríðarleg umfjöllun hefur eigi
að síður verið um að innleiðing
annarra orkugjafa en jarðefnaolíu
á einkabílaflotann, samgöngutæki
og fiskiskip sé rétt handan við
hornið. Það virðist þó vera ansi
drjúgur spottinn handan hornsins.
Allavega hafa Íslendingar ekki enn
í sjónmáli lausn á málinu þó að
sennilega eigi fáar þjóðir betri
möguleika í þessum efnum.
Víst er að í landbúnaði felast
miklir möguleikar til eldsneytisfram-
leiðslu, bæði á lífdísil og metangasi.
Það verður þó ekki gert á hagkvæm-
an hátt nema með víðtækri samvinnu
og samnýtingu margra á tækjum og
búnaði til framleiðslunnar. Þarna er
greinilega skortur á umræðu, stefnu-
mörkun og samhæfingu aðgerða.
Spurningin er kannski hver eigi að
taka forystuna og draga þann vagn.
Eigum við ef til vill eftir að sjá í
náinni framtíð velmektugt fólk í
íslenskum sveitum með starfsheitið
olíubændur?
Fálmkenndar aðgerðir
Ríkið hefur vissulega veitt afslætti
á aðflutningsgjöldum á bílum sem
búnir eru tvinnvélum, ýmist fyrir
rafmagn og bensín eða bensín og gas,
sem og raf- og vetnisbílum. Þá eru
starfrækt fyrirtæki hér á landi sem
vinna við breytingar á bensínbílum
sem gera þeim kleift að nýta inn-
lent metangas sem orkugjafa. Mikið
lengra nær þessi umræða og fram-
kvæmd ekki. Enn eru engar gasá-
fyllingarstöðvar utan höfuðborgar-
svæðisins og vetni, sem átti að leysa
allan vanda sem orkugjafi framtíðar,
virðist ekki vera að ná fótfestu hjá
vélaframleiðendum vegna kostnaðar.
Lítil áhersla á atvinnutækin
í landinu
Megináherslan hérlendis hefur snúist
um lausnir fyrir einkabílaflotann og
ráðamenn eyða miklu púðri í að ræða
hvernig almenningur geti minnkað
útblástur koltvísýrings. Á meðan er
lítið rætt um atvinnutækin svo sem
trukka, dráttarvélar, jarðvinnuvélar
og skipaflotann sem að mestu er
knúinn dísilvélum. Þessi atvinnutæki
nota samt megnið af því jarðefna-
eldsneyti sem flutt er til landsins.
Undantekningin frá þessu eru þær
tilraunir sem gerðar hafa verið með
notkun á gasi frá sorphaugum höfuð-
borgarsvæðisins og vetni á strætis-
vagna á höfuðborgarsvæðinu. Gas
er m.a. notað til að knýja sendibíla
og sorpbíla á höfuðborgarsvæðinu.
Þessi notkun á gasi er þó enn sem
komið er vart meira en dropi í hafið
sem mótvægi við innflutning á olíu
og bensíni.
Dísilvélin áfram mikilvæg
Í dag er engin tækni í sjónmáli sem
leysa mun dísilvélarnar af hólmi á
hagkvæman hátt. Rafvélar hafa verið
nefndar sem vistvænasta lausnin
sem til er. Þetta er þó vart annað en
hálfsannleikur. Með notkun rafbíla
er loftmengun frá bílunum sjálfum
útrýmt en mikil eiturefnamengun
sem felst í framleiðslu rafbúnaðar
er flutt til kínverskra náma- og iðn-
aðarsvæða.
Hvað verður um rafgeymana eftir
notkun er síðan vandamál sem lítið er
rætt um. Vissulega geta Íslendingar
tappað hreinni orku á rafgeymana og
vísað öllum neikvæðu hlutunum á
aðrar þjóðir, en er okkur siðferðilega
stætt á slíku?
Vetnisefnarafalar enn of dýrir
Notkun vetnis sem orkugjafa er
hugsanlega betri lausn fyrir þjóð sem
getur framleitt raforku á sjálfbæran
og vistvænan hátt. Vandinn er bara sá
að vetnistæknin er enn mjög dýr og
helstu iðnaðarþjóðir veraldar horfa
ekki á vetni sem stóru lausnina þar
sem þessar þjóðir hafa ekki yfir að
ráða þeirri vistvænu raforkufram-
leiðslu sem til þarf. Það verður vart
fyrr en kjarnasamrunaorkan verður
að veruleika einhverntíma í fram-
tíðinni. Á meðan framleiða stór-
þjóðirnar raforku að mestu með
kjarnorku, kolum og olíu.
Benz stefnir enn á vetnisbíla
Daimler, móðurfélag Mercedes
Benz, hefur eigi að síður tilkynnt
að takmörkuð fjöldaframleiðsla á
vetnisknúnum bílum hefjist árið
2014, ári fyrr en áður var áætlað.
Greint er frá þessu á vefsíðu FÍB.
Vetnisbílarnir sem um ræðir eru í
raun rafbílar með efnarafal sem
breytir vetni í rafstraum. Enn er
þó um tilraunaverkefni að ræða
en fyrirhugað er að reisa 20 nýjar
vetnisstöðvar í Þýskalandi. Í fréttinni
kemur reyndar fram að vetnisknúnir
efnarafalar séu enn mjög dýrir og
Eldsneytisframleiðsla úr olíuríkum jurtum:
Olíubændur framleiði eldsneyti
á atvinnutæki þjóðarinnar
- Miklir möguleikar fyrir hendi en stefnumörkun skortir til að gera Ísland sjálfbært í orkunýtingu
Úttekt
Bíódísilframleiðsla úr repju
er góður kostur fyrir Ísland
„Þegar sú staðreynd er skoðuð að jarðeldsneyti er og verður takmörkuð
auðlind sem jafnvel muni þverra á næstu áratugum er nauðsynlegt að
skoða þær lausnir sem eru í boði hvað varðar þær tegundir endurnýjanlegs
eldsneytis sem taka eiga við af jarðeldsneytinu.
Í þessu sambandi ber að skoða bíódísil og þá sérstaklega vegna
svipaðra eiginleika og jarðdísilinn hefur en framleiðsla á bíódísil úr
olíufræjum repjujurtarinnar er góður kostur fyrir Ísland. Þessi orkujurt
vex vel hérlendis og fyrir hendi er þekking til þess að fylgja eftir ferlinu
frá sáningu að eldsneytinu sjálfu."
Úr skýrslu Jóns Bernódussonar sem unnin var fyrir Siglingastofnun
2010; Umhverfisvænir orkugjafar - Ræktun á repju og nepju til
framleiðslu á lífrænni dísilolíu fyrir íslenska fiskiskipaflotann
Góður árangur
Tilraunaverkefni Siglingastofn-
unar um ræktun á repju og nepju
hér á landi tókst afar vel 2008
til 2009.
Ræktuð var repja víða um
land. Á Suðurlandi var rækt-
að á Þorvaldseyri, Skógasandi
og Bakka og eins á Lamb-
leiksstöðum við Hornafjörð. Þá
var ræktað á Korpu við Reykja-
Ósum við Blönduós, í Vallhólma
Ólafur Eggertsson bóndi á Þor-
valdseyri á repjuakri sínum.
líka verða nýtt til olíuframleiðslu í framtíðinni eða einhverjar aðrar olíuríkar jurtir. Mynd / HKr.