Prentarinn - 01.10.2001, Blaðsíða 8

Skipulagsbreytinga að vænta innan verkalýðshreyfingarinnar í Svíþjóð
Grafiska fackförbundet Medlafackot
www.gf.ao
Grafiska sektionen
- din fackliga resurs i Skaraborg
Magnús Einar Sigurðsson
Þegar okkur brestur orð til að
skýra af hverju eitt og annað er
svona og af hverju þessi eða hin
ákvörðunin var tekin er svarið
gjarnan: Þetta er þróunin, eða við
verðum að mœta þróuninni og
fylgjast með tímanum. Svona
svör án frekari skýringar eru
samskonar og þegar barnið svar-
ar: Afþvíbara. Þessi staða blasir
stundum við í allri þeirri umrœðu
sem á sér stað um skipulagsbreyt-
ingar innan verkalýðshreyfingar-
innar hér í Svíþjóð og sama staða
er ugglaust uppi í mörgum öðrum
löndum. Hvarvetna virðist
umrœðan snúast um breytt skipu-
lag verkalýðsfélaga og þá fyrst og
fremst í þá átt að sameina félög,
leggja niður og stofha ný.
Undirbúningur á fullu
Mikið undirbúningsstarf á sér nú
stað hér í Svíþjóð milli og innan
Grafiska Fackförbundet (samtök
prentiðnaðarfólks), Svenska El-
ektrikerförbundet (samtök rafiðn-
aðarmanna) og SEKO - Facket
för Service och Kommunikation
(samtök fólks í mörgum ólíkum
starfsgreinum, en meginstofninn
eru þeir sem áður tilheyrðu starfs-
mannafélagi ríkisstofnana). Þessi
undirbúningsvinna gengur undir
nafninu „Segel“ og hefúr verið
sett upp sérstök vefsíða í þessu
sambandi, þar sem gefnar eru
upplýsingar um stöðu mála, auk
Nýtt verkalyOsfélag
aö fæOast?
þess sem félagsmönnum gefst
kostur á að senda inn sín sjónar-
mið. Það sem gengið er út frá í
þessu sambandi er að félögin þrjú
verði lögð niður og stofnað verði
nýtt stéttarfélag. Helstu röksemd-
irnar fyrir þessu starfi og hugsan-
legri stofnun nýs stéttarfélags er
að starfsaðferðir hafi breyst með
nýrri tœkni og starfsgreinar fœrst
nœr hver annarri. Þá hefúr félags-
mönnum fœkkað og það dregið úr
styrk hreyfingarinnar og er því
haldið fram að það að sameina
fleiri undir sama merki þýði óhjá-
kvœmilega hagrœðingu í rekstri
og þá um leið bœtta rekstrarstöðu
og betri möguleika til bœttrar
þjónustu við félagsmenn.
I Grafiska Fackforbundet hefur
umrœða meðal félagsmanna verið
nokkur og virðast flestir af þeim
sem hafa tjáð sig opinberlega vera
jákvœðir fyrir því að fara þessa
leið, en endanleg ákvörðun verður
tekin á þingi GF sem haldið verð-
ur árið 2003. Þeir sem hafa gagn-
rýnt hugsanlega stofnun nýs fé-
lags halda því fram að allt of
mikið skilji á milli þessara starfs-
hópa, að nýtt félag verði allt of
mikið bákn sem kalli á minna
lýðrœði og aukna miðstýringu.
Jafnframt hafa þessir aðilar bent á
að betra sé í staðinn að taka upp
nána samvinnu við hópa sem eru
að vinna á svipuðum slóðum og
prentiðnaðarfólk en auk þess vœri
hœgt að sameinast um vissan
skrifstofu- og húsnœðisrekstur.
Þrátt fyrir þessa gagnrýni virðist
flest benda til þess að tekin verði
ákvörðun um stofnun nýs félags
enda virðast forustumenn allra fé-
laganna mœla með því. Hitt er þó
8 ■ PRENTARINN
Ijóst að mikil undirbúnings- og
rannsóknarvinna er enn óunnin og
því ekki öll kurl komin til grafar.
Umræðan
á vinnustöðunum
Uti á vinnustöðunum er áberandi
í umræðunni ákveðinn ótti við
stofnun nýs félags - út frá lýð-
ræðislegum sjónarmiðum. Fólk
óttast að miðstýringin aukist og
að möguleikar þess til að hafa
áhrif minnki. Þá verður vart við
ákveðnar efasemdir um að í vænt-
anlegu nýju félagi verði hægt að
ná upp þeirri samstöðu sem
bundnar séu vonir við, vegna þess
hve margar og ólíkar starfsgreinar
verði innanborðs í þessu hugsan-
lega nýja félagi. Bent er á að eins
og staðan sé í dag gæti töluverðr-
ar óeiningar innan SEKO, sem
eru langstærstu samtökin af þess-
um þrennum og hafa innanborðs
fólk úr afar ólíkum starfsgreinum.
Jafnframt því sem fólk hefur
ýmsar efasemdir í sambandi við
hugsanlega stofnun nýs félags er
það þó að gæla við að það gæti
haft í för með sér svo mikla hag-
ræðingu í rekstri að hugsanlega
yrði hægt að lækka félagsgjöldin
og sú von hefur áhrif á sjónarmið
margra. Þeir sem eru í forsvari
fyrir undirbúningsvinnunni hafa
þó undirstrikað að engan veginn
sé hægt að slá því fostu á þessari
stundu að sú verði raunin.
Breytingar
breytinganna vegna?
Hvað sem kann að verða ofan á
þegar upp verður staðið er ljóst að
skipulagsbreytingar bæði innan
verkalýðshreyfingarinnar, sam-
taka atvinnurekenda og hjá fyrir-
tækjum verða í brennipunkti í
nánustu framtíð. I hvert skipti
sem einhver vandamál koma upp
á hefst umræðan um að skipu-
lagsbreytinga sé þörf. Skipulags-
breytingar eru „töfraaðferðin“ til
lausnar öllum vanda. Svo rammt
kveður að þessu að teknar eru
ákvarðanir um ákveðnar skipu-
lagsbreytingar og áður en þær eru
um garð gengnar eru jafnvel tekn-
ar nýjar ákvarðanir sem stöðva
þær breytingar sem eru að ganga
yfir og þær fá þá aldrei tækifæri
til að sanna kosti sína eða galla.
A mörgum vinnustöðum er fólk
orðið langþreytt á stöðugum
skipulagsbreytingum og kröfurn
um stöðugt aukin afköst samhliða
þeim. Mörg dæmi sýna jafnframt
að það var að fara í geitarhús að
leita ullar. Oft er kostnaðurinn
samhliða öllu breytingabröltinu
svo mikill að hugsanlegur hagn-
aður fer fyrir lítið auk þess sem
vinnumórall getur versnað til
muna og slíkt bitnar óhjákvæmi-
lega á framleiðslunni. Auðvitað
þarf oft að breyta, hagræða og
skipuleggja upp á nýtt og það hef-
ur alltaf verið gert í gegnum sög-
una. Hitt er þó jafh mikilvægt að
hafa í huga að breytingar séu ekki
bara framkvæmdar breytinganna
vegna.
Jákvætt í sambandi við það
sem er að gerast hjá Grafiska
Fackförbundet og hinum félögun-
um er að ekki virðist eiga að fara
að neinu óðslega og gert ráð fyrir
nákvæmri skoðun á öllum þáttum
áður en ákvarðanir verða teknar.
Þessu ber að fagna.
September 2001