Hagtíðindi - 01.12.1989, Blaðsíða 24

424
1989
Mannfjöldi 1. desember 1989 (bráðabirgðatölur)
Hagstofan vinnur á hveiju ári ýmsar upp-
lýsingar um tölu Iandsmanna, þar á meðal marg-
víslegt efni með talningu úr nýgerðum íbúaskrám
miðað við 1. desember, og liggja þær að jafnaði fyrir
snemma næsta ár. Töluefni þetta er nefnt „bráða-
biigðatölur 1. desembef' vegna þess að eftir eiga að
berast ýmsar leiðréttingar við upphaflegar íbúa-
skrár, en að þeim fengnum em unnar og birtar end-
anlegar tölur mannfjöldans. Þegar endanlegu töl-
umar em tilbúnar em einnig reiknaðar og birtar töl-
ur um meðalmannfjölda á árinu, en þasr em notaðar
þegar reikna þarf tíðnitölur yfir árið.
í grein þessari em skýringar við 11 töflur sem
sýna bráðabirgðatölur mannfjöldans 1. desember
1989. Þær em:
1. Mannfjöldi eftir umdæmum og kyni.
2. Mannfjöldi eftir byggðarstigi og kyni.
3. Mannfjöldi á einstökum stöðum í þéttbýli og í
stijálbýli eftir kyni.
4. Mannfjöldi í sóknum, prestaköllum og
prófastsdæmum, svo og eftir sveitarfélögum
innan sókna.
5. Mannfjöldi eftir landsvæðum, kyni og aldri.
6. Mannfjöldi eftir landsvæðum og hjúskapar-
stétt.
7. Mannfjöldi eftir landsvæðum, kyni, aldri og
hjúskaparstétt.
8. Kjamafjölskyldur eftir landsvæðum og mann-
fjöldi í þeim og utan.
9. Mannfjöldi fæddur erlendis og erlendir ríkis-
borgarar.
10. Mannfjöldi og fjölgun eftir landsvæðum og
fæðingarstað og rfldsfangi hér á landi eða er-
lendis.
11. Mannfjöldi eftir trúfélagi.
Upplýsingar þær sem töflumar hafa að geyma
em tiltækar fyrir hvert sveitarfélag landsins, nema
þasr sem em í töflu 6, þær em aðeins til fyrir kaup-
staði og sýslur. Upplýsingar í töflum 5 og 7 em til-
tækar fyrir einstaka þéttbýlisstaði og stijálbýli innan
sveitarfélags. Upplýsingar í töflu 11 em tiltækar
fyrir sóknir, prestaköll og prófastsdæmi.
Þegar endanlegar mannfjöldatölur veiða birtar í
vor verða allar tölur taflna 1-3 endurskoðaðar. Það
á einnig við tölur fyrir landið allt í töflum 5-7 og þær
þá miðaðar við 31. desember. Annað talnaefni er
ekki endurskoðað, og em samanburðartölur ffá fyrri
áram í töflunum hér á eftir því ýmist bráðabirgða-
tölur eða endanlegar.
Viðmiðunartími talnanna
Sem áður segir em allar tölur fyrir 1. desember
1989 í þessari grein bráðabirgðatölur. Endanleg
mannfjöldatala 1. desember 1989 á eftir að breytast
nokkuð, því að í henni er tekið tillit til breytinga til
hækkunar eða lækkunar vegna fólksflutninga að og
ftá landinu, sem áttu sér stað fyrir 1. desember, en of
seint er tilkynnt um, svo og vegna flutninga milli
sveitarfélaga. Þeir sem hafa andast fyrir 1. desem-
ber eiga ekki að vera með í mannfjöldatölunum.
Síðan árið 1988 á ekki að vanta í tölumar böm sem
fæddust í nýhðnum nóvember, eins og verið hafði í
bráðabirgðatölum ffam til þess.
Skráning hjúskaparstéttar á þjóðskrá á að miðast
við upplýsingar um hjónavígslur, skilnaði að borði
og sæng og lögskilnaði, sem hafa orðið ffam til 30.
nóvember næst á undan. Fram til ársins 1987 var
miðað við 31. október í þessu efni. Ljúki hjúskap
með andláti maka miðast breytingar eftir ffaman-
sögðu við lok nóvember. Sama á við um það þegar
hjón slíta samvistir með lögheimilisflutningi, sem
tilkynntur er fyrir 1. desember.
Skráning á trúfélagi eða ríkisfangi á að miðast
við breytingar sem hafa orðið fram að 1. desember.
Staðsetning mannfjöldans
Mannfjöldatölur miðast við lögheimili.
I lögheimilislögum nr. 35/1960, með áorðnum
breytingum, er það meginregla að hver maður á lög-
heimili þar sem hann á heimili. Heimili telst sá
staður þar sem maður hefur bækistöð og dvelst að
jafnaði í tómstundum sínum og hefur þá muni sem
em honum persónulega tengdir, svo sem fatnað,
húsgögn, bækur og fleira. Það telst þó ekki heimili
dveljist maður í skóla, sjúkrahúsi, elliheimili,
fangelsi, eða annarri slíkri stofnun. Sama giidir um
dvalarstað vegna árstíðabundinnar atvinnu, enda
hverfi maðurinn aftur til lögheimilis síns að dvöl-
inni lokinni. Þrátt fyrir það getur lögheimih tahst á
elliheimili, í sérhæfðum íbúðum o.s.frv., ef fyrir
liggur samþykki sveitarstjórnar, og mun það að
jafnaði vera fyrir hendi fyrir þá sem eiga þegar
lögheimih annars staðar í sama sveitarfélagi. Hjón
eiga saman lögheimili, og böm eiga lögheimih hjá
þeim sem fara með forsjá þeirra.
Samkvæmt lögunum er þeim sem dveljast er-
lendis við nám rétt að telja lögheimili sitt í því
sveitarfélagi, þar sem þeir áttu lögheimih þegar þeir
fóm af landi brott. Þetta á þó ekki við lengur um þá
sem fara til náms annars staðar á Norðuriöndum og
skra sig þar. Samkvæmt noirænum samningi um al-
mannaskráningu, sem kom til framkvæmda 1.
október 1969, skal hver einstaklingur sem tekinn er
á almannaskrá í einu aðildarlandinu — hvort sem er
vegna námsdvalar eða annars — um leið fehdur af
almannaskrá í því landi, sem hann flytur fra.
íslenskt sendiráðsfólk heldur lögheimili sínu á
Islandi, en erlent sendiraðsfólk á íslandi og vamar-
liðsmenn eiga ekki lögheimili hér.
Um tilkynningar aðsetursskipta gUda lög nr. 73/
1952 með áoiðnum breytingum. Samkvæmt þeim
skal hver sá sem skiptir um aðsetur úlkynna sveitar-