Hagtíðindi - 01.12.1989, Side 25
1989
425
stjóm það innan 7 daga. Undanþága frá þessu gUdir
fyrir skólafólk meðan það sækir skóla og fólk við
árstíðabundin störf. Tilkynningarskylda hvílir á
hveijum einstaklingi 16 ára og eldri og hún gildir án
tillits til fjölskyldutengsla. Þannig ber til dæmis
öðru hjóna að tilkynna aðsetursskipti, ef um þau er
að ræða, þó að ekki verði breyting á sameigjnlegu
lögheimili þeirra.
Að jafnaði fylgir aðsetursskiptum breyting á
lögheimili, en þó þarf ekki ævinlega svo að vera,
eins og fiam er komið. Þeir sem hafa skrað aðsetur
annars staðar en á lögheimili em m.a: Námsmenn
erlendis (nema þeir sem skráðir eru á Norður-
löndum), þeir sem vistast á stofnun utan lög-
heimilissveitarfélags síns, og sömuleiðis innan
Allt landið
Reykjavík
Önnur sveitarfélög á höfuðborgarsvæði
Suðumes
Vesturland
Vestfirðir
Norðurland vestra
Norðurland eystra
Austurland
Suðurland
Óstaðsetlir
Óstaðsettir em þeir taldir í bráðabirgðatölum
mannfjöldans, sem tilkynnt hefur verið um að fluttir
séu úr fyrra lögheimilissveitarfélagi en ekki getið
hvert. I endanlegum tölum mannfjöldans verða
þessir menn staðsettir í sveitarfélögum sínum.
Staðgreining í töflum
Mannfjöldatölur em tiltækar eftir margvíslegri
staðarlegri skiptingu. Síðan Hagstofan hóf birtingu
árlegra mannfjöldatalna, en hinar fyrstu em fyrir
árið 1911, hafa þær byggst á skipúngu landsins í
sveitarfélög og skipan þeirra í kaupstaði og sýslur.
Efdr að núgildandi kjördæmi komust á 1959 em þau
einnig notuð í mannfjöldaskýrslum. 1 töflu 1 em
sýndar bráðabirgðatölur mannfjöldans 1. desember
1989 eftir þessari umdæmaskiptingu.
Með nýjum sveitarstjómariögum, nr. 8 18. aprfl
1986, var afitumin fyni skipdng landsins í kaupstaði
og sýslufélög að því er varðar sveitarstjómarmál. í
hreppi, sem hefur haft að minnsta kostí 1.000 íbúa í
3 ár samfellt og meiri hlutí íbúanna býr í þéttbýli
getur sveitarstjóm samþykkt að sveitarfélagið skuli
nefnast kaupstaður eða bær, og er réttarstaða þess þá
hin sama og kaupstaða, sbr. lög nr. 26. 18. maí 1988.
Sýslunefhdir skyldi leggja niður eigi síðar en 31.
desember 1988. Héraðsnefridir tóku við eignum og
skuldum sýslufélaga , nema sveitarfélög, sem aðild
sveitarfélags ef þeir halda lögheimili sínu á öðm
heimilisfangi vegna hjúskapar þar, og þeir sem
vegna hjúskapar halda fyrra lögheimili þrátt fyrir
búsetu og atvinnu annars staðar.
Hinn 1. desember 1989 höfðu 4.389 skráð að-
setur annars staðar en á lögheimili, þar af höfðu
3.026 aðsetur hér á landi en 1.363 eriendis. Enginn
hefur skráð aðsetur án lögheimilis annars staðar á
Noiðurlöndum, en 178 f Bretlandi, 49 í Frakklandi,
60 í Hollandi, 21 á Ítalíu, 30 í Lúxemborg, 32 á
Sfiáni, 176 í Þýskalandi, 48 annars staðar í Evrópu,
636 í Bandarikjunum, 59 í Kanada, 17 í Ástratíu og
57 í öllum öðrum löndum. Þeir skiptast eftír lög-
heimili sem hér segir á landsvæðin:
ABscturs- Lögheimili AÖsetur
fólk umfram meö aðsetri án
lögheimilis- annars lög-
fólk staöar heimilis
-1.363 4.389 3.026
425 1.633 1.208
116 773 889
-116 230 114
-210 352 142
-188 254 66
-134 208 74
-234 390 156
-161 244 83
-11 305 294
áttu að sýslufélagi, óskuðu að yfirtaka þær.
Kaupstaðir og bæir geta átt aðild að héraðsnefndum,
og sveitarfélögum er heimilt að mynda byggðar-
samlög, með öðmm mörkum en landsvæði héraðs-
nefridar, um tíltekin verkefni.
Að fiamansögðu má vera ljóst að búast má við
talsverðum breytingum frá fyrri skipan sveitar-
félaga í kaupstaði og sýslur. Þar sem tíðar breyt-
ingar á skiptingu landsins í landfræðilegar einingar
í töflum em óheppilegar og nýskipan sveitarfélaga
í hémð er ekki fullmótuð enn er í töflu 1 miðað við
skiptingu landsins í kaupstaði og sýslur 1. desember
1985.
Kjördæmin þykja að mörgu leytí heppileg ein-
ing í hagskýrslum. Þau skipta landinu í hæfilega
mörg svæði til þess að hægt sé að fá greinilegt yfirlit
yfir landið og mismun milli landshluta, og vegna
þess að í hveiju þeirra býr nægilega margt fólk tíl
þess að hægt sé að birta ítarlega sundurliðun á því
efrii sem til meðfetðar er. Á þessu er sú undantekn-
ing að grannsveitarfélög Reykjavíkur (úr Hafnar-
firði í Kjósarhrepp) tilheyra Reykjaneskjördæmi en
þykja fremur vera ein heild með Reykjavík hvað
varðar búsetu, atvinnu, samgöngur og margt fleira.
Þetta sést meðal annars af því að sveitarfélögin á
höfuðborgarsvæðinu hafa eigin samtök og sveitar-
[Framhald á bls. 428]